Geëerd voor moed en eigen initiatief

De militairen offerden hun veiligheid op voor die van anderen...

Van onze verslaggever Noël van Bemmel

Amsterdam ‘Ik ga ernaar toe!’, zei soldaat Wesley Schol, toen hij zijn ploeggenoot Aldert Poortema vanaf het dak hoorde roepen dat hij geraakt was. Haastig klom hij een laddertje op dat tegen een muur stond. Een collega waarschuwde: ‘Pas op, er wordt nog geschoten.’

Schol antwoordde: ‘Fuck it, die man moet daar weg.’ Het waren de laatste woorden van de 20-jarige infanterist uit Assen. Hij holde vijftien meter naar zijn dodelijk gewonde collega, probeerde hem weg te slepen, en werd toen zelf getroffen. Door Nederlands vuur, bleek later. Zijn ouders ontvingen donderdag een postume onderscheiding voor dapperheid voor hun zoon.

Schol kreeg, samen met vijf andere infanteristen, een Kruis van Verdienste voor ‘zijn moedig en beleidvol optreden tijdens een vijandelijk vuurgevecht, waardoor hij zich heeft onderscheiden en daarmee het belang van het Koninkrijk heeft gediend’. Het opspelden van de kruizen gebeurde in aanwezigheid van hoogbejaarde Ridders van de Militaire Willemsorde, ’s lands hoogste onderscheiding voor moed.

Korporaal Bernard Smits (29) holde onder Talibanvuur heen en weer over open terrein om een vuurregelcomputer te gaan halen. Zodat de mortiergroep accurater kon vuren. Korporaal Derk-Jan Veneberg (24) kroop achter een granaatwerper in een open terreinwagen bij de herovering van een politiepost in Uruzgan. Terwijl hij wist dat een vijandelijke scherpschutter op dat moment op hem mikte.

Korporaal Mike van den Vondevoort (24) verleende medische hulp na een explosie van een bermbom. Daarbij rende hij onder Talibanvuur van voertuig naar voertuig. Bij diezelfde hinderlaag bracht korporaal Joeri Vijgen (21) zijn gewonde pelotonscommandant onder vuur in veiligheid en kroop daarna weer achter een boordwapen.

Korporaal Alex van den Wege (25) reed met zijn open terreinwagen 700 meter door open terrein, onder hevig vuur, om een voetpatrouille te kunnen steunen tijdens een vuurgevecht. Al deze korporaals, zo valt op, handelden op eigen initiatief.

Vorig jaar reikte de Commissie Dapperheidsonderscheidingen van Defensie ook al vijf Kruizen van Verdienste uit. Eveneens aan Uruzgangangers die hun leven moedwillig in de waagschaal legden om een collega of hun eenheid te helpen. Het vierarmige bronzen kruis met blauw lint met oranje streep, mag op het nette uniform worden gedragen. Sinds 1941 zijn ruim tweeduizend Kruizen uitgereikt, vooral aan Engelandvaarders in de Tweede Wereldoorlog.

‘Ik deed gewoon mijn werk’, is de reactie van veel gedecoreerden. Zij toonden – aldus militair sociologen – hot courage: ze offerden hun persoonlijke veiligheid op in het heetst van de strijd. Niet voor het koninkrijk overigens, maar voor hun maten, zo blijkt uit menig buitenlands onderzoek naar vergelijkbare onderscheidingen.

Het Kruis van Verdienste is niet de hoogste onderscheiding voor dapperheid in Nederland. Het Bronzen Kruis, de Bronzen Leeuw en vier gradaties van de Militaire Willemsorde staan in hoger aanzien. Schol kreeg tevens een postume Meritorious Service Medal van de NAVO. Samen met korporaal D. Zwanink (29) die op eigen initiatief hulptroepen is gaan ophalen tijdens een vuurgevecht.

Tijdens de uitreiking op Bronbeek waren ook de vaandelwachten van vijf regimenten aanwezig. Waaronder die van het regiment Johan Willem Friso, waartoe Wesley Schol behoorde. Het oudste regiment van Nederland (1577), herkenbaar aan de witte hanenveren op het antieke hoofddeksel, was aanwezig omdat militairen geloven dat een gesneuvelde blijft leven zolang het regiment bestaat.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden