Gedreven lanbouwvoorman met realiteitszin

Rinse Zijlstra was niet alleen burgemeester, Kamerlid en senator, maar ook een gedreven landbouwlobbyist met zijn eigen radiorubriek.

Beeld anp

Zijn radiorubriek Voor Boer en Tuinder bij de NCRV was een must voor agrarisch Nederland. Rinse Zijlstra was behalve van zijn radiopraatjes ook bekend als landbouwvoorman, Tweede Kamerlid voor de ARP, Eerste Kamerlid voor het CDA, burgemeester van Smallingerland, KNSB-voorzitter en niet in de laatste plaats als de broer van premier en president Jelle Zijlstra van De Nederlandsche Bank.

Zijlstra overleed 26 september in het Friese Beetsterzwaag op 90-jarige leeftijd. Hij werd geboren in Oostbierum, aan de andere kant van Friesland, als derde in een gereformeerd gezin van vijf kinderen. Zijn vader was landbouwer en graanhandelaar. Net als Jelle - de oudste - volgde Rinse de HBS en studeerde economie, zij het dat Jelle dat deed aan de Economische Hogeschool in Rotterdam en Rinse aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.

In 1954 trad hij in dienst van de Christelijke Boeren- en Tuindersbond, waar hij opklom van adjunct-secretaris tot voorzitter. In 1967, toen zijn broer aftrad als premier van een tussenkabinet, kwam hij voor de ARP in de Tweede Kamer. Hij was woordvoerder landbouw, economische zaken en ontwikkelingssamenwerking. In 1969 stemde hij als dissident binnen zijn eigen fractie voor het zelfbeschikkingsrecht van het opstandige Biafra. Twee jaar later gaf hij zijn Kamerzetel al weer op.

'Politiek is mooi, maar het beperkt je horizon. Politiek slorpt je op. Dat heb je niet zo in de gaten als je er middenin zit, dan denk je dat alles draait om wat er aan dat Binnenhof gebeurt', zei hij.

In 1971 werd Rinse Zijlstra voorzitter van de Koninklijke Nederlandse Zuivelbond, wat hij tot 1986 zou blijven. Hij combineerde dat met het burgemeesterschap van gemeente Smallingerland, waartoe Drachten behoort en nog dertien andere dorpskernen. Begin jaren tachtig zou hij senator worden voor het CDA, wat hij tot 1995 zou blijven. Hoewel hij een uitgesproken vertegenwoordiger was van de landbouwlobby, praatte hij de boeren niet naar de mond. Zijlstra beschikte over veel realiteitszin en een groot relativeringsvermogen.

'Toen hij tijdens een bezoek aan Kaapstad in Zuid-Afrika voor een dringend naar het toilet moest, kreeg hij te horen dat president De Klerk hem persoonlijk wilde begroeten maar weinig tijd had', vertelt zoon Ane. 'Mijn vader liet zich geen moment van zijn pad afbrengen. 'Zeg maar dat we in aantocht zijn, maar first things first', zei hij.' De Klerk wachtte keurig op hem.

Zijlstra zou later nog veel commissariaten hebben, onder meer van de Grontmij, Cebeco, Nationale-Nederlanden, Coveco, Van Wijnen Groep en het zaadveredelingsbedrijf Royal Sluis in Enkhuizen. Ook was hij voorzitter van de raad van toezicht van de Rabobank, bestuurslid van de Christelijke Persstichting en van het Landbouwschap, voorzitter van het Koningin Wilhelminafonds en de KNSB.

De enorme gedrevenheid om zoveel zaken tegelijkertijd aan te pakken, verklaarde Zijlstra vooral uit zijn jeugdjaren tijdens de Tweede Wereldoorlog. In een interview met De Telegraaf zei hij daarover: 'De kinderen van de oorlog hebben in hun jeugd natuurlijk niet kunnen doen wat ze normaal zouden hebben uitgevoerd. Na de oorlog was er geen tijd en geld voor lanterfanten of leuke dingen doen. Alles was kapot. Deze generatie moest wel aanpakken. Het zijn over het algemeen keiharde werkers. Je kunt zeggen dat ik ook nogal wat hooi op mijn vork heb opgenomen. Maar daar heb ik nooit spijt van gehad.'

Nadat hij het publieke leven had verlaten, raakte hij nog verslingerd aan golf. Rinse Zijlstra laat zijn vrouw en vier zonen na.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden