NIEUWSPOLITIE

Gediscrimineerde agenten kunnen nu terecht bij onafhankelijk meldpunt: ‘Er is echt veel werk aan de winkel’

Er komt een onafhankelijk meldpunt voor agenten die op het werk te maken krijgen met discriminatie, (seksuele) intimidatie en pesten. Dit meldpunt moet rechtstreeks rapporteren aan de top van de politie en een luisterend oor bieden aan agenten die nu niet (genoeg) worden gehoord.

Mark Misérus
null Beeld Joris Van Gennip
Beeld Joris Van Gennip

Dat zegt korpschef Erik Akerboom van de Nationale Politie in een interview met NRC. Voor agenten die zich onveilig of onheus bejegend voelen op de werkvloer, heeft de politie al vertrouwenspersonen en klachtenloketten ingesteld. Maar het zijn collega-agenten die deze posten bemannen en dat voelt volgens Akerboom niet altijd even veilig. Loketten werken soms langs elkaar heen, waardoor agenten soms meerdere keren hun verhaal moeten doen. Sommige klachten blijven zelfs liggen.

Een politiefunctionaris die anoniem wil blijven uit vrees voor zijn baan, zegt collega’s te kennen die al geen klachten of meldingen meer indienen, omdat ze denken dat er toch niets mee gebeurt. ‘Die mensen hebben al te veel pijn geleden en willen zo’n stap niet meer zetten. Dat gaat me aan het hart. Er is echt veel werk aan de winkel.’

Tientallen meldingen

Akerboom zegt in NRC wekelijks tientallen mails te ontvangen waarin agenten melding maken van zaken als ongelijke behandeling. ‘Dat zijn persoonlijke verhalen. Ieder verhaal snijdt door je ziel.’ Het ontbreekt de korpschef aan tijd om met al die agenten in gesprek te gaan. Het meldpunt zal daarom bepalen waarmee de korpsleiding aan de slag moet en welke klachten op een ander niveau afgehandeld kunnen worden.

Akerboom noemt de politie ‘een emotionele organisatie’. ‘Als agenten terugkomen van een heftige dienst, moeten ze ontladen. Daar worden soms foute opmerkingen gemaakt. Vaak zitten daar geen kwade bedoelingen achter, maar het gebeurt wel. We moeten hoor en wederhoor toepassen bij dit soort incidenten.’

Diversiteit

De politie ligt al langer onder vuur vanwege kritiek op de (on)gelijke behandeling van agenten én burgers. Akerboom wil meer vrouwen, homo’s en mensen met een migratieachtergrond aantrekken om het korps tot een betere afspiegeling van de samenleving te maken. Meerdere hooggeplaatste politiemensen toonden zich eerder kritisch over het gebrek aan diversiteit bij de politie, onder wie ook Max Daniel twee jaar geleden in deze krant.

De Nederlands-Indische Daniel was destijds de enige in de hoogste echelons van de politie – de Top 61 – met een niet-westerse achtergrond. Hij vertelde in het artikel over Marokkaanse agenten die zelf werden aangehouden terwijl ze een inbreker betrapten of een huiszoeking deden. De politiedenktank Pharresia had zelfs een zwartboek met voorbeelden paraat, zoals de zwarte agent die van een collega te horen kreeg: ‘Wie is die zwarte? Die hoort in het arrestantenhok.’

Probleemgeval

Politiecoach Carel Boers begeleidde honderden toptalenten bij de politie, maar stopte daar onlangs mee uit onvrede over de misstanden binnen de organisatie. Hij zei te zijn geschrokken van de manier waarop de politie omgaat met slachtoffers van (seksueel) intimiderend, discriminerend of ander grensoverschrijdend gedrag. Wie tegen de heersende cultuur ingaat, wordt niet geaccepteerd en vervolgens zelf tot probleemgeval gemaakt en systematisch beschadigd, schreef hij in zijn afscheidsbrief. Politiemensen voelen zich volgens Boers vaak onveiliger op het bureau dan als ze op straat hun werk moeten doen.

In Nieuwsuur kreeg hij bijval van Peter Gieling, die de politie van binnenuit kent. Alleen langdurige druk van buitenaf kan een mentaliteitsverandering bij de politie teweegbrengen, zei de voormalige politiechef van Utrecht, sinds een half jaar met pensioen. Daarvoor is volgens Gieling externe hulp nodig. ‘Een groep wijzen van buiten, dan vermijd je alle schijn. Bovendien geef je een signaal af dat het menens is.’

Veertien jaar nadat toenmalig korpschef Gerard Bouman het kleineren, uitsluiten en respectloos behandelen van agenten met een migratieachtergrond had aangekaart op zijn weblog, is er voor de politie dus nog steeds een hoop werk te verrichten waar het de omgang met mensen met een andere huidskleur of geaardheid betreft.

Zo lukt het de politie maar niet om diverser te worden, meldde Nieuwsuur donderdag op basis van cijfers van het CBS. Terwijl het percentage inwoners met een niet-westerse migratieachtergrond in Nederland toeneemt (van 11 procent in 2009 naar 13 procent in 2018), daalde dat bij de politie van 6,8 naar 6 procent.

Meer over diversiteit bij de politie

Adviseur Carel Boers stapt op wegens discriminatie bij politie. De korpsleiding predikt diversiteit, aldus Boers, maar kijkt vervolgens de andere kant op als minderheidsgroepen worden geconfronteerd met pesterijen en andere vormen van grensoverschrijdend gedrag.

Ramon Arnhem probeerde met het politieprogramma ‘Politie van iedereen’ de Amsterdamse politie beter te laten aansluiten op het etnisch, religieus en seksueel gevarieerde Amsterdam. In maart vertrok hij als waarnemend directeur. Hij kan zich heus voorstellen dat de discussie over diversiteit leidt tot vermoeidheid, maar ‘de gevoeligheden zijn onderschat’.

Een groep leidinggevenden bij de politie vindt dat er lang genoeg is gepraat over diversiteit. Het is tijd dat er echt iets verandert, zeiden ze in deze krant. Alleen dan kan de politie er voor iedereen zijn.

De politie raakt in zo’n hoog tempo haar draagvlak bij ‘de gekleurde samenleving’ kwijt, dat alleen een forse instroom van biculturele agenten dat kan stoppen, zegt commissaris Max Daniel, een van de hoogste politiefunctionarissen. ‘Zonder minderheden gaan we naar de filistijnen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden