'Gedetineerden proberen je heel langzaam uit'

Een gevangenbewaarder, die anoniem wil blijven, smokkelde voor een gedetineerde 'verboden goederen' de gevangenis binnen. Hij werd aangehouden en ontslagen....

Van onze verslaggever

Marc van den Eerenbeemt

AMSTERDAM

'Vertrouw een gedetineerde nooit. Doe nooit zaken met een gedetineerde. Laat het nooit zo ver komen dat een gedetineerde jou de verkeerde vraag durft te stellen. Als je één keer toehapt, kun je niet meer stoppen. En de consequenties zijn enorm.'

Een gevangenbewaarder, die anoniem wil blijven, smokkelde voor een gedetineerde 'verboden goederen' de gevangenis binnen. Hij werd aangehouden, veroordeeld wegens corruptie en ontslagen uit overheidsdienst.

Dat de rijksrecherche zegt 'veel signalen' binnen te krijgen over corruptie bij het gevangenispersoneel, verbaast de bewaarder niet. De verleidingen zijn groot en het contact met de gedetineerden is intensief. 'En de controle van het gevangenispersoneel is gering.'

Cipiers moeten als zij hun huis van bewaring of gevangenis binnenkomen door een metaaldetector lopen. De bewaarder zegt hierover: 'Dat is de hele controle. '

Een werknemer wil niet het gevoel krijgen dat ze hem niet vertrouwen. Een metaaldetector is dan nog niet zo erg. Maar hoeveel verder moet je gaan?'

Hij waarschuwt voor de tactieken die gedetineerden gebruiken om de 'piw-ers' (penitentiair inrichtingswerkers) te verleiden tot illegale dienstverlening, zoals het binnensmokkelen van drugs, drank of mobiele telefoons. 'Ze zoeken terloops contact. Heel langzaam proberen ze je uit. Maken een grapje of je eens een lekker broodje van buiten voor ze wil meenemen. Het gaat nooit openlijk, want ze kunnen gestraft worden voor het doen van verkeerde voorstellen.

'Als je dan heel kwaad wordt over zo'n grapje, dan weten ze wie ze voor zich hebben. Maar als je ze eens een plezier doet, dan gaan ze verder, vragen ze ook andere zaken. Even later beginnen ze met het geven van een tegenprestatie. Geld natuurlijk, of je mag gebruikmaken van een mooi vakantiehuis in het buitenland, of eens hun hele mooie auto lenen.

'Je hebt dan al je hoofd gebroken over de vraag of je alles wat je hebt opgebouwd wel op het spel moet zetten. Al tijdens je opleiding is je ingeprent dat wat je wil gaan doen niet mag. Maar dan beloof je jezelf dat het maar voor één keer is. En dat het dan ook meteen is afgelopen.'

Het liep anders. 'Ik voelde dat het langzaam misging. Je voelt dat die gedetineerde je probeert te naaien. Maar je bent bang. Je kunt aan niemand vertellen wat je probleem is. Piw'ers dekken elkaar niet. De meesten zullen je verlinken. Dus je moet het alleen doen. Dan komen de slapeloze nachten.

'Het is voor zo'n gedetineerde natuurlijk makkelijk om een bewaarder die over de schreef is gegaan, al is het maar met iets heel kleins, te gaan chanteren. Je zou nog kunnen stoppen, maar alleen door direct naar de directie te gaan. Dat wordt daar dan misschien wel op prijs gesteld, maar je wordt in ieder geval ontslagen. Het zou mooi zijn als de bewaarder die een kleine overtreding meteen opbiecht, een tweede kans krijgt. Dat je alleen een disciplinaire straf krijgt. Nu is het nog alles of niets.'

Zijn oud-collega's spreekt hij niet meer. 'Waar ik ze ook tegenkom, ze kijken me niet eens meer aan. Je bent geen mens meer. Je wordt verstoten door iedereen die weet wat er is gebeurd. Een baan zit er niet meer in. Ik heb zelfs problemen met verzekeringsmaatschappijen die mij als een risicofactor zijn gaan zien. Om in de samenleving terug te komen, heb ik nog een hele lange weg te gaan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden