NieuwsPolen

‘Gecensureerd’ protestlied veroorzaakt rel op Poolse radio

In Polen is ophef ontstaan over mogelijke censuur bij een publieke radio-omroep. Een politiek kritisch lied van de bekende zanger Kazimierz Staszewski (57), artiestennaam Kazik, belandde op één op de hitlijst van radiozender Trójka. Een dag later was de lijst ineens offline gehaald, volgens de directeur vanwege fraude bij de stemming. Negen dj’s en radioverslaggevers hebben uit protest ontslag genomen.

Negen presentatoren en dj's hebben ontslag genomen.Beeld Piotr Malecki

De politieke meezinger van Kazik heeft de bijtende titel Jouw pijn is groter dan de mijne, en verwijst naar de ongekroonde koning van het land, de 70-jarige Jaroslaw Kaczynski. In 2010 verloor Kaczynski – partijleider van de ultraconservatieve regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) – zijn tweelingbroer Lech bij een vliegtuigongeluk, een traumatische gebeurtenis die nog altijd nadreunt in de Poolse politiek. Bij de herdenking in april legden Kaczynski en zijn partijgenoten eerst een krans bij een monument, zonder zich aan de anderhalve meter afstand te houden. Daarna werd Kaczynski per limousine naar de begraafplaats gereden, terwijl die voor gewone bezoekers gesloten was. Tv-kijkende Polen concludeerden boos dat er met twee maten werd gemeten: gewone Polen moesten binnenblijven, de partijleider mocht rouwen.

Vandaar dat Kazik zingt: ‘De poort gaat open, ik kan m’n ogen niet geloven/ Misschien kan het dan toch/ Ik kom aangerend, jouw zware jongens roepen: stop/ Want jouw pijn is beter dan de mijne,/ jouw pijn is beter dan de mijne.’ Kaczynski’s naam noemt hij niet, maar de verwijzing is voor iedereen duidelijk.

Trójka

Zo ook voor de luisteraars van radiozender Trójka (‘radio drie’) die massaal hun stem uitbrachten op Kazik, en hem bovenaan de hitlijst brachten. Sinds het offline halen van de lijst, afgelopen zaterdag, hebben negen radioverslaggevers en diskjockeys ontslag genomen. 

Onder hen was ook Marek Niedzwiecki, de razend populaire presentator van het hitlijstprogramma dat sinds 35 jaar op de zender te horen was. ‘Ons Trójka bestaat niet meer’, zei een bevriende componist namens de dj. ‘We kunnen niet toestaan dat we tot slaaf worden gemaakt door deze bolsjewistische politiek.’ Een keur aan bekende popartiesten wil niet langer dat hun muziek op de zender te horen is.

Opvallend genoeg is er ook chagrijn binnen het regeringskamp. Joachim Brudzinski, de nummer 2 binnen de PiS, zei dat hoewel Kaziks muzikale aanval ‘barbaars’ was, het censureren van de hitlijst getuigde van ‘domheid of kwade wil’. De bevoegde minister, Piotr Glinski (Cultuur), repte van een ‘provocatie’.

De leegloop bij Trójka is al jaren bezig. Tientallen redacteuren namen ontslag, uit protest over censuur en politieke partijdigheid. Sinds de verkiezingsoverwinning van PiS is de publieke omroep helemaal opgeschoond, met als gevolg dat er op zowel radio als tv alleen nog maar in lovende bewoordingen over het PiS-beleid wordt bericht. ‘Is dit Rusland, is dit Cuba?’, verzuchtte een Trójka-redactrice in 2018 tegenover de Volkskrant. Ze heeft inmiddels ontslag genomen.

Hoe de rechts-populistische regering in Polen een populaire zender het zwijgen oplegde.
Op de redactie van Trójka heerst al jaren angst. ‘Het lijkt wel een film uit de communistische tijd.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden