Gebruiksvoorwerpen van luxaflex en binnenbanden

Geintje van vormgever Patrick Kruithof: een schaal, gemaakt van een langspeelplaat van de Britse popgroep Queen. Op het weelderige label staan, duidelijk leesbaar, de titels van de liedjes....

Deze langspeelplaat-schaal is te zien op de tentoonstelling Re-play in vormgevingsgalerie Vivid in Rotterdam. Vivid is een jonge galerie die zich vooral richt op vormgevers wier werk dermate kunstzinnig, ambachtelijk en niet-commercieel is dat hun ontwerpen niet in aanmerking komen voor massaproductie.

Vormgeving is een discipline die bekend staat om het toepassen van technisch geavanceerde materialen in gelikte producten. Daarom viel het galerie Vivid op dat een groeiende groep vormgevers juist afvalmateriaal begon toe te passen als grondstof voor alledaagse gebruiksvoorwerpen. Lege wijnflessen, gebruikt meubilair, papierafval, tweedehands serviesgoed.

De tentoonstelling Re-play brengt een aantal ontwerpers bij elkaar van producten van hergebruikte materialen. Sommige zijn nog onverminderd herkenbaar in hun nieuwe vorm, zoals de wijnflessen die Damian O'Sullivan vervormt tot vazen annex karaffen door de hals ervan te verhitten en uit te buigen. Bij andere producten is het materiaal onherkenbaar bewerkt. Zo maakt de ontwerper van die langspeelschaal, Patrick Kruithof, ook zeer professioneel ogende flexibele lineaals, handig om de omtrek van ronde dingen mee op te meten. Dat die zijn gesneden uit afgedankte luxaflex valt pas op als je het weet.

Jos van der Meulen maakte eerder naam met papierbakken, gevouwen van billboard-affiches van zeer zwaar papier. Die verkoopt hij opgevouwen, met een dik, zwart elastiek erom dat bij nadere beschouwing gesneden blijkt uit de gebruikte binnenband van een auto. Van der Meulen komt nu met verlijmde A4-schrijfblokken, gemaakt van de misdrukken van KLM-affiches. Hoogwaardig wit papier, in principe geschikt voor in de printer, maar wel voorzien van een gerasterde hemelsblauwe achterkant en met soms een verdwaalde drukletter erop.

Serviesgoed wordt oubollig doordat de decoratie gedateerd raakt. Keramist Esther Derkx koopt intact tweedehands serviesgoed op rommelmarkten en voorziet het met een zeefdruktechniek van ijle nieuwe versieringen, gerasterde plaatjes van dansertjes en acrobatische figuren. Vervolgens bakt ze elk stuk opnieuw, opdat haar decoratie afwasbestendig wordt.

Het ontwerpersduo Lucio Auri & Jeroen Jacobs werkt in de lijn van vormgevers die afvalhout gebruiken voor nieuw meubilair. Zij richten hele keukens in met bestaande deurtjes, en bouwen een nieuwe designtafel van drie afgedankte.

Veel verder in het hergebruik van materialen gaan Richard Hutten en Annelies de Leede. Hun werk is niet zozeer geestig; het gebruik van afval oogt minder als een gimmick dan bij hun collega's, het resultaat is kunstzinniger. Richard Hutten ontwierp een mal voor een schaal. Daarin probeert hij allerlei materialen uit, die hij onder hoge druk tot schalen perst. Zo heeft het New Yorkse Museum of Modern Art (MoMa) van hem een schaal staan geperst van oud papiergeld. In Rotterdam staan schalen van hooi, en van houtvezels met als decoratie flarden hennep.

Annelies de Leede experimenteert met keramiekresten. Als glas wordt hergebruikt, waarom dan keramiek niet, is de achterliggende gedachte. Keramische fabrieken hergebruiken wel een deel van hun eigen afval, maar dan tot onherkenbaar fijn poeder vermalen.

De Leede probeert daarentegen juist uit hoe groot ze de scherfjes kan laten zonder dat haar kommetjes uit elkaar vallen. Ze gebruikt onder andere geglazuurd afval, dat ze verwerkt in een kleimassa.

De grootte van de scherven, de kleur van zowel keramiek als glazuur zijn bepalend voor het afgebakken eindresultaat. Zo geeft afgekeurd Delfts Blauw een heel ander resultaat dan hergebruikte dakpannen. Ook haar werk staat in het New Yorkse MoMa.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden