Gebruik verdovend gas ongebruikelijk

Bij tal van vermaarde commando-en antiterreureenheden in het Westen, van de Britse SAS tot de Duitse GSG-9, is de vraag dezer dagen ongetwijfeld gesteld: hoe zouden wij de Moskouse gijzeling hebben opgelost als het zich in onze voortuin had voorgedaan?...

'Ik keur het absoluut niet goed hoe de Russen dit hebben opgelost', zegt een vooraanstaande BBE'er die niet met zijn naam in de krant wil, 'want het is zeer ongebruikelijk. Zelfs de Israeliërs zijn nooit zó ver gegaan. Maar ik geef het je maar te doen zo'n massale gijzeling tot een goed einde te brengen. Hoe voorkom je dat zwaarbewapende gijzelnemers zichzelf opblazen op het moment dat je ingrijpt? Wellicht zou het een nog groter bloedbad zijn geworden als op traditionele wijze was opgetreden.'

'Het zou beter zijn te kijken naar hoeveel levens zijn gered in plaats van hoeveel zijn gedood', betoogde de Britse oud-officier Charles Heyman, special forces-expert van Jane's, dinsdag in de Guardian. De Tsjetjeense gijzeling zal de geschiedenis ingaan als de eerste die met een verdovend gas is beëindigd en de vraag die nu rijst is of de Russen een gevaarlijk precedent hebben geschapen.

Zullen Europese en Amerikaanse commando-eenheden, die nog nooit een gijzeling met ruim zevenhonderd gijzelaars hebben moeten oplossen, ooit op dezelfde wijze te werk gaan? Uiteraard met meer verfijnde middelen. 'Nederlandse eenheden maken geen gebruik van middelen die zijn verboden door internationale verdragen', benadrukt echter een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Dit ministerie is samen met Justitie, dat beslist over de inzet van de BBE, nauw betrokken bij de eenheid die nu zo'n honderd man telt en onderdeel is van het Korps Mariniers. Ook Nederland eiste dinsdag opheldering van Moskou over het gebruikte gas. Verdragen, zoals de Chemische Wapens Conventie van 1992, verbieden nu de ontwikkeling en het gebruik van allerlei gassen en kalmerende middelen.

Wel is het politie en de ME toegestaan gebruik te maken van minder vergaande middelen, zoals traangas en pepper-spray. Zolang ze slechts irritatie veroorzaken en slachtoffers niet het bewustzijn verliezen. Maar de talloze verdragen hebben vooral de VS de laatste tien jaar er niet van kunnen weerhouden onderzoek te doen naar vele 'niet-dodelijke wapens'. De Moskouse gijzeling heeft deze omstreden plannen opnieuw in de schijnwerpers gezet.

Want sommige middelen waarnaar het Pentagon kijkt, lijken qua uitwerking verdacht veel op het Russische 'opiaat' dat waarschijnlijk is gebruikt. Zij het dat ze niet dodelijk zijn. Zo wordt gestudeerd op het gebruik van anti-depressiva en opiaten om personen tijdelijk uit te schakelen. Maar de militairen van het Joint Non-Lethal Weapons Program (JNLWP) van het Pentagon kijken naar meer.

Vorig jaar werd bekend dat de mariniers, die de leiding hebben over het JNLWP-project, een 'magnetonstraal' hadden ontwikkeld om onrustige menigten te controleren. Het wapen, met een bereik van 750 meter, 'warmt' de huid van personen in twee seconden op tot 54 graden. Vergelijkbaar is een 'akoestische kogel' die slachtoffers het gevoel geeft dat ze een voltreffer hebben gekregen van een honkbal.

Verder wordt er gedacht aan geurtjes die zó afstotelijk zijn, zoals braaksel of rottend vlees, dat iedereen meteen het hazenpad kiest. Meer opzienbarend zijn gemanipuleerde bacteriën die onderdelen van wapens, asfalt, verf en brandstoffen moeten 'opeten'. De werkelijke omvang van de Pentagon-plannen zijn niet bekend, ook voor het Congres niet, omdat ze betaald worden uit geheime budgetten. Overigens ontkent het Pentagon dat er al middelen zijn ontwikkeld.

Volgens actievoerders in de VS overtreedt Washington met het onderzoek internationale verdragen, maar het Pentagon ontkent dit. Het wachten is nu op de eerste oorlog of gijzeling waarin deze nieuwe wapens worden ingezet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden