Gebruik van roetfilters om fijnstof terug te dringen werkt niet

De Europese aanpak om fijnstof met strenge normen en roetfilters terug te dringen, werkt niet. Uit de eerste metingen met nieuwe apparatuur blijkt dat het aantal relatief onschuldige grovere fijnstofdeeltjes in de lucht afneemt, terwijl de concentratie van het voor mensen veel schadelijker ultrafijnstof nog steeds levensbedreigende proporties kan aannemen.

© COLOURBOX

Dat blijkt uit metingen langs de N302 in Gelderland, uitgevoerd door het onafhankelijke geluids- en fijnstofmeetinstituut Geluidsnet en adviesbureau DGMR.

Onderzoekers vermoeden al langer dat de huidige fijnstofcriteria een averechts effect hebben op de volksgezondheid. De norm gaat uit van de totale massa van alle fijnstofdeeltjes samen, terwijl vooral de allerkleinste deeltjes schade voor de volksgezondheid opleveren. De op last van de Europese Commissie massaal ingevoerde roetfilters filteren de ultrafijne deeltjes niet uit de uitlaatgassen.

Gegronde vrees

De metingen in Gelderland bevestigen nu voor het eerst dat de vrees voor een te hoge concentratie ultrafijne deeltjes gegrond is.
'Je kunt de lucht langs drukke wegen het beste vergelijken met een zak met knikkers en bowlingballen', verklaart onderzoeker Arnaud Kok van DGMR zijn bevindingen. 'De knikkers zijn slecht voor je gezondheid, maar om aan de Europese norm te voldoen wordt het gewicht van de knikkers en de bowlingballen bij elkaar opgeteld. Het is dus verleidelijker om de bowlingballen uit de lucht te filteren, terwijl de mensen ziek worden van de knikkers.'

Het is nog onduidelijk of de concentratie ultrafijnstof toe- of afneemt. Het is de eerste keer is dat onderzoekers met de nieuwe apparatuur in de buitenlucht zijn gaan meten. Maar zolang auto's worden voorzien van roetfilters die vooral het grove fijnstof uit de uitlaatgassen filteren, ligt het volgens Kok voor de hand dat een toename van het verkeer ook tot een toename van het ultrafijnstof leidt.

Schattingen

De schattingen over het aantal mensen dat in Nederland aan de gevolgen van fijnstof overlijdt, lopen uiteen van enkele duizenden tot 18 duizend per jaar. Door de hoge bevolkingsdichtheid en het grote aantal wegen is de concentratie fijnstof in de lucht in Nederland relatief hoog.

Toch betekent dat volgens de onderzoekers niet automatisch dat de concentraties ultrafijnstof dalen als met de aanleg van nieuwe wegen wordt gestopt.

'Files leiden tot een hogere uitstoot van fijnstof dan verkeer dat kan doorrijden', aldus de onderzoeker. Liever pleit hij dan ook voor een aanpassing van de norm. 'Tot nu toe is de norm toegespitst op de apparatuur die we hadden om de fijnstofconcentraties te meten. Nu we nieuwe apparatuur hebben, moeten we de norm afstellen op de gezondheidsrisico's.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.