Gebouwd op bomen van aluminium

Ongeveer tweehonderd meter voor het gebouw staat een groepje van drie of vier kale boomstammen. De vogels die op de dode takken zitten, moeten wel koude pootjes hebben: de bomen zijn van aluminium....

Het Aluminium Bos is een gebouw van architect Micha de Haas, dat hij ontwierp voor een wedstrijd die het Aluminium Centrum in Houten in 1996 uitschreef. De opdracht was zoveel mogelijk gebruik maken van aluminium. De Haas heeft dat heel letterlijk genomen: zijn gebouw bestaat volledig uit dat materiaal, zowel aan de binnen- als aan de buitenkant.

Van een afstand lijkt het een platte doos, die rust op een wirwar aan palen, sommige recht, andere schuin. De palen - in totaal 368 van elk zes meter lang - staan deels in water en verschillen in dikte, net als echte bomen.

Ook zijn er open plekken in het 'bos' waar licht doorheen valt. In het kantorenpark in Houten springt het gebouw van De Haas er tussenuit. De Haas: 'Aluminium doet me denken aan de zilvergrijze bast van berkenbomen. De vorm van mijn gebouw is geïnspireerd door zo'n groepje dicht bij elkaar staande populieren, waarvan het gebladerte bijna een geheel vormt, als een dak. Maar je kunt het ook zien als een borstel die op zijn haren staat. Of een speldenkussen.'

Aluminium wordt in de bouw nooit als draagconstructie gebruikt. Het is sterk en licht, maar brandgevoeliger dan bijvoorbeeld een materiaal als staal.

'Met name als gewicht een rol speelt, wordt aluminium interessant gevonden. Behalve in de vliegtuigbouw is dat bijna nooit het geval. Het is uniek dat de draagconstructie van mijn gebouw óók volledig van aluminium is. Het steunt helemaal op het bos.'

De Haas heeft zich grondig verdiept in de eigenschappen van het materiaal. 'Langzamerhand werd ik een echte aluminiumgek. Van alle architecten in Nederland ben ik nu dé kenner van aluminium. Ik heb laten zien dat aluminium op veel meer manieren dan in de bouw gebruikelijk is, kan worden toegepast. Het gebouw voldoet aan alle wettelijke veiligheidseisen.'

Doordat aluminium sterk onderhevig is aan de invloed van hitte en kou, is het gebouw nog steeds aan het krimpen en uitzetten. Af en toe kraakt het, maar volgens de architect houdt dat na verloop van tijd op. 'Na één winter en zomer is het materiaal voldoende opgerekt. Voor het gebouw zelf kan het geen kwaad.'

Dat aluminium makkelijker vervormt dan staal, heeft ook voordelen. Bij het bouwen zijn nauwelijks bouten gebruikt, omdat De Haas kliksystemen in het aluminium liet maken.

De verbindindingsconstructies in de gevel zijn op een meccano-achtige manier in elkaar geklikt. Ook bijzonder is dat de elektriciteitsbedrading en de afvoerpijpen allemaal door de aluminium palen heenlopen. Hierdoor zijn andere materialen dan aluminium bijna nergens zichtbaar.

De Haas heeft de sterkte en lichtheid van aluminium tot uitdrukking willen brengen in het gebouw. 'Ik wil dat voorbijgangers in verwarring worden gebracht. Ze moeten óf denken dat het gebouw zo licht is dat het kan steunen op die dunne kolommen, óf dat die kolommen verschrikkelijk sterk zijn, om zo'n zwaar gebouw te kunnen dragen.'

De massieve doos - de ramen zijn niet meer dan smalle streepjes - contrasteert inderdaad met de stokjes waarop het staat. Maar eenmaal binnen blijkt het een licht kantorencomplex te zijn met talloze doorkijkjes.

Het licht komt binnen door de vijf patio's in het midden van het gebouw, waaromheen de kantoren en vergaderzalen gegroepeerd zijn.

De oppervlakte van het gebouw is door de open plekken veel kleiner dan de buitenkant doet vermoeden. 'Ik heb een belangrijke regel in de architectuur gebroken, door het volume in plaats van zo compact mogelijk, zo groot mogelijk te maken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden