Geboren om door zand te crossen

Niets lijkt dit seizoen Jeffrey Herlings (18) van zijn tweede wereldtitel te kunnen houden. Waar hij start, wint hij (bijna) altijd. Stronteigenwijs, maar wel goed voor goud.

GELDERMALSEN - Aan de rand van het crosscircuit van Geldermalsen verruilt Jeffrey Herlings zijn zonnebril en petje voor zijn race-outfit. Zijn begeleiders halen de motoren uit de KTM-teambus. Het is woensdag, 14.30 uur. Niets bijzonders. Maar Herlings is pas 18 en staat in de crosswereld bekend als the next big thing. Hij heeft zijn tweede wereldtitel in de MX2-klasse - de op een na zwaarste categorie - voor het grijpen.


Die titel kan hij zondag, drie Grote Prijzen voor het einde van het seizoen, veiligstellen op het circuit van Loket in Tsjechië. 'Een kwestie van even afmaken', zegt Herlings. Dat is geen hoogmoed, want hij steekt dit seizoen met kop en schouders boven de concurrentie uit. Hij heeft een bijna maximale voorsprong van 159 punten op zijn Franse teamgenoot Jordi Tixier. Alleen tijdens de Grote Prijzen van Brazilië en Zweden won hij niet beide manches.


Op het circuit van Geldermalsen lijkt hij zich weinig aan te trekken van de aandacht die zijn overmacht heeft losgemaakt. Herlings heeft een duidelijk doel: 'Ik wil zo veel mogelijk records verbreken.' Eén daarvan sneuvelde afgelopen weekeinde: tijdens de GP van Duitsland haalde hij zijn dertiende overwinning op rij. Het record van de Belg Stefan Everts, zijn teammanager, heeft Herlings nu te pakken. 'Dat heb ik er wel even bij hem ingewreven, ja.'


Is hij nou zo goed, of is de rest nou zo slecht? 'Beide', zegt Herlings glimlachend voor zijn training. 'De twee rijders van wie ik vorig jaar het meest te duchten had, hebben de stap gemaakt naar de zwaardere MX1-klasse. Daarnaast heb ik zelf natuurlijk niet stilgestaan. Ik heb een extra jaar ervaring en een betere conditie.'


Volgens hem moet een goede crosser over 'een totaalpakket' beschikken. 'Het is een combinatie van fysiek, inzicht en techniek.' Vroeg beginnen helpt ook. In Geldermalsen delen de profs het circuit met een groep kinderen. Herlings, zoon van voormalig crosser Peter Herlings, was er ook vroeg bij. 'Ik zat op mijn 4de al op de motor.' Op zijn 15de tekende Herlings zijn eerste profcontract.


Tweevoudig wereldkampioen John van den Berk staat naar de training te kijken. Hij is de voormalige trainer van Herlings en heeft zijn ster zien rijzen. 'Vanaf een jaar of 12 had ik het wel door: deze jongen gaat wereldkampioen worden. Hij is een ster in het vinden van de juiste sporen. Als een parcours flink wordt gebruikt, ontstaan er kuilen en sporen. Je moet dan de juiste lijnen zien te vinden. Anders verbruik je te veel kracht om de motor door het zachte zand te werken.'


Het talent uitte zich volgens Van den Berk zowel binnen als buiten de crossbaan. 'Jeffrey weet dat hij een goede crosser is. Hij is bovendien eigenwijs, wil alles alleen doen. Dat zit er van kinds af aan in bij die jongen.'


Van den Berk vertelt dat Herlings tijdens trainingen regelmatig weigerde te luisteren. 'Dan zei ik dat iedereen moest stoppen en reed hij nog een extra rondje. Als ze 's ochtends eerst een stuk moesten hardlopen, kwam hij gewoon iets later.' Aan motivatie heeft het Herlings nooit ontbroken, zegt hij. 'Als de training was afgelopen, reed hij nog een uurtje door.'


Herlings geeft toe dat hij nog altijd eigenwijs is. 'Bij een wedstrijd zijn er veel personen die zich bemoeien met het afstellen van de motor, maar ik heb daar ook een mening over.' Eenmaal op de crossbaan neemt wat hij noemt de 'schijt-aan-alles-mentaliteit' het in hem over. 'Tegenstanders zijn mijn vijanden, met hen kan ik geen vrienden zijn.'


Volgens Van den Berk heeft Herlings één zwakheid: 'Hij laat weinig mensen toe. Als het een keer minder gaat, heeft hij daarom weinig om op terug te vallen.'


Talent miskend

Zijn succes is voor een deel te danken aan die mentaliteit, maar die kan hem ook in de weg staan, weet Herlings al sinds de GP van Portugal in 2012. Direct na de finish schold hij voor een camera een tegenstander de huid vol, omdat die zijn weg naar de winst in de manche blokkeerde. 'Ik had de adrenaline van de race nog in mijn lijf, maar het had natuurlijk niet mogen gebeuren. Een dieptepunt', zegt Herlings nu.


Eind vorig jaar, tijdens het jaarlijkse Sportgala van NOC*NSF, bewees hij nogmaals geen blad voor de mond te nemen. Net als het jaar ervoor zag hij de prijs voor jong talent aan zijn neus voorbijgaan, terwijl hij naar eigen zeggen de uitverkiezing meer had verdiend dan BMX'er Laura Smulders, die op de Spelen van Londen een bronzen medaille won.


Herlings vindt dat motorcross als niet-olympische sport te weinig waardering krijgt. 'Wij lopen meer gevaar en moeten er harder voor werken dan veel andere sporters', zegt Herlings. 'Als ik weer word uitgenodigd voor het gala, bedank ik voor de eer.'


Dan is het 15.30 uur. Vanwege de geluidsoverlast mag op de crossbaan van Geldermalsen alleen op bepaalde tijden worden gereden. Niet onbegrijpelijk, blijkt wanneer Herlings doet wat hij het liefst doet: gas geven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.