Gebarentaal

Na mijn dank aan Henk Visch voor zijn bijzondere illustraties in de afgelopen jaren ga ik naar het volgende onderwerp....

Een gebarentaal is een opmerkelijke taal. De handgebaren van de oermens zijn er sterk in aanwezig. De Nederlandse gebarentaal is een van de meest natuurlijke talen die ik ken. Het heeft iets agrarisch, iets boers en dat vind ik chic.

Een gewone taal gaat over de klanken, de klemtonen, het ritme en om de A, de B, de C tot en met de Z.

Maar de gebarentaal is een visuele taal. Je moet scherp kunnen kijken om het kerngebaar in een onderwerp te kunnen vinden en dan moet je het vervolgens met je handen door kunnen geven.

Nu hebben we het gebarenwoordenboek van 560 pagina’s met vele tekeningen en symbolen in de (toch) Nederlandse taal.

Je kunt zien dat de gebaren, de uitdrukkingen van de dove Nederlanders in de afgelopen eeuwen niet verloren zijn gegaan, maar juist zijn gezien en zijn opgenomen in deze uitgave.

Met dit boek is er officieel een basis gelegd voor de verdere ontwikkeling van de Nederlandse gebarentaal.

Ik voel me thuis bij de Nederlandse doven. Hun taal ervaar ik als mijn taal, een familietaal.

De doven die ik vroeger kende, waren moe, verdrietig en stil. Maar de doven die ik tegenwoordig ontmoet, zijn helemaal niet stil. De jongere generatie is knap, gezond, scherp en modieus. Hun handen kennen geen rust en hun mobieltjes blijven geen moment stil.

Toen ik als kind een verhaal over het wonderbaarlijke leven van Helen Keller las, kon ik het niet vatten hoe het mogelijk was dat zij die niet kon horen, praten of zien, zich toch kon uitdrukken.

In Nederland heb ik vele Helen Kellers gezien; tijdens mijn lezingen voor doven komen de lotgenoten van Helen op de eerste rij zitten. Naast ieder van hen zit dan een tolk die met zijn of haar vingers alle woorden in hun handpalmen tikt. Ik praat dan rustiger om dat wonder langer te mogen bijwonen.

De dertigduizend doven in Nederland van wie er ten minste tienduizend jong, mooi, knap, gezond en gestudeerd zijn, zijn echter niet zichtbaar in deze samenleving. Ze zijn met zichzelf bezig, een beetje verloren in hun eigen wereld.

Dat kan, maar ze mogen zich nooit met de doven van de vorige eeuw vergelijken. De tijd om ‘een gehandicapte’ te zijn, is zo goed als voorbij voor de jongste generatie Nederlandse doven. Ze hebben geen recht meer om te klagen over hun beperkingen. Het klinkt hard, maar het is de werkelijkheid.

Hun ouders en dit land hebben hun veel gegeven, ze hebben alleen nog niet veel teruggegeven aan de maatschappij.

Waar zijn jullie gedichten, jullie romans, jullie grote kunstwerken, jullie markante wetenschappelijke ondernemingen?

De techniek, de computer, de mobiele telefonie, de vliegtuigen, de treinen, de uitgevers, de vaders, de moeders, de zussen, de broers en de koeien zijn allemaal altijd tot jullie dienst geweest. Nu is het de beurt aan jullie. Je bent bijzonder. Laat je zien. Spreek!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden