GEACHTE REDACTIE

De Duitse overheid blokkeert nieuwsgroepen op Internet, zo meldt de Volkskrant van 30 december. Ondanks de misschien laakbare en strafbare uitingen van sommigen in deze groepen, is dit een zeer verontrustende ontwikkeling....

Censuur

Nieuwsgroepen zijn enigszins te vergelijken met ingezonden brieven in een door de afnemers naar eigen inzicht samen te stellen krant. Een krant met katernen over onderwerpen die de afnemer interesseren. Het verbieden van katernen is in feite een ongeoorloofde vorm van preventieve censuur. Immers, niet de uiting zelf wordt bestreden, maar het medium wordt geblokkeerd.

Ernstiger is dat het hier gaat om preventieve censuur door een overheid. Artikel 7 lid 1 van onze Grondwet bepaalt niet voor niets dat er geen voorafgaand toezicht op de inhoud van radio- en televisie-uitzendingen is. De overheid dient zich verre te houden van preventieve censuur.

De specifieke kenmerken van wereldwijde computernetwerken, zoals het grensoverschrijdende karakter, roepen inderdaad vragen op. Het antwoord van de Duitse overheid is echter op zijn minst niet juist, en waarschijnlijk zelfs strafbaar.

UTRECHT Ron Roozendaal

De wetenschap

Zelden heb ik in de Volkskrant een groter onzinverhaal gelezen dan in de wetenschapsbijlage van 23 december. Het artikel over het einde van de vooruitgang van fysicus en wetenschapsfilosoof André Klukhuhn mist ieder kenmerk van een goed onderbouwd betoog en zou dus schouderophalend terzijde geschoven moeten worden, zij het dat de boodschap ervan mij dermate in het wetenschappelijke kruis heeft getast, dat ik graag een paar opmerkingen ter relativering wil aandragen.

Een deel van Klukhuhns boodschap was - gebaseerd op de 'moderne' ideeën van de 'hedendaagse' wetenschapsfilosoof Kuhn - dat de wetenschap helemaal niet zo vooruit is gegaan. Kuhn schreef zijn De structuur van wetenschappelijke revoluties al in 1962 (!) en mag dus gerust antiek in plaats van hedendaags genoemd worden. Hoe Kuhns visie zou kunnen leiden tot Klukhuhns suggestie dat Newton op een dwaalspoor zat, is mij overigens een raadsel.

Daarna wordt getwijfeld of de wetenschap haar door Klukhuhn toegedichte pretenties als probleemoplossende bezigheid kan waarmaken. Immers, 'de hedendaagse wetenschap moet het antwoord op gestelde vragen inderdaad dikwijls schuldig blijven'.

Als die vragen bestaansvragen zijn over 'lijden, ziekte en dood', past inderdaad bescheidenheid, daar zullen de meeste wetenschappers het wel over eens zijn. Als die vragen het ontstaan van het heelal of de natuur van de meest fundamentele deeltjes behelst, heeft Klukhuhn waarschijnlijk ook gelijk.

Maar Godzijdank bestaat de wetenschap uit meer dan de twee aangehaalde specialisaties in de fysica, en het feit dat juist deze voorbeelden aangehaald worden, getuigt van een arrogant gebrek aan belangstelling voor andere wetenschappelijke disciplines en een gebrek aan relativeringsvermogen dat helaas vaker bij natuurkundigen te bespeuren valt. Wie anders streven een 'Theory of Everything' na?

Terechter is de door Klukhuhn gestelde vraag of de wetenschap de mensheid vooruit heeft gebracht en nog verder vooruitbrengt. Daar mag en moet ernstig over nagedacht worden en die discussie zal de komende tijd meer diepgang en intelligentie verlangen dan door Klukhuhn ten toon is gespreid.

AMSTERDAM Bas Teusink

De nul 2

Shyam Varma uit op de U-pagina van 23 december felle kritiek op Battus vanwege diens mening over een vraag in de Nationale Wetenschapsquiz. Volgens Varma is niet de nul, maar pi de wiskundig belangrijke ontdekking die bewoners van India circa 1500 jaar geleden deden.

Wat de nul betreft: hoewel ons getalsysteem via de arabieren van de bewoners van India is overgenomen, hebben mogelijk de Maya het begrip 'nul' eerder ontwikkeld.

Wat pi betreft: de 'waarde' pi sluipt automatisch binnen daar waar men zich verplaatst met voertuigen op wielen of daarmee gelijk te stellen ronde voorwerpen. Dat de bewoners van India hier een primaat zouden hebben lijkt onwaarschijnlijk.

De benaming en het symbool voor 'pi' zijn natuurlijk volstrekt irrelevant, maar juist in zijn verklaring voor de oorsprong van de Griekse letter 'pi' gaat Varma goed in de fout. Grieks en Latijn zijn niet afkomstig van het Sanskriet. Zij behoren tot aparte groepen, die met het Sanskriet hun oerouder gemeen hebben, het proto-Indo-europees.

Over het oorsprongsgebied van deze oertaal en zijn sprekers is nog steeds discussie, maar alle deskundigen zijn het erover eens dat zowel de Indo-Europeanen in Europa als die in het huidige India (en dus ook hun talen) immigranten zijn in hun tegenwoordige woongebieden.

UITHOORN A.J. v.d. Zeeuw

Snood plan

Bas Mijland roept zijn mede-oosterlingen op tot het veelvuldig gebruik van cfk's (U-pagina, 23 december). Dit met de bedoeling middels het broeikas-effect de stijging van de zeespiegel te versnellen en aldus de arrogante randstedelingen versneld in de Noordzee te doen verdwijnen.

Een klein probleem bij de uitvoering van dit even geniale als snode plan is echter zijn gebrek aan kennis van zaken: cfk's bevorderen niet het broeikas-effect, maar de afbraak van de ozonlaag! Niet de inwoners van het mistige en bewolkte westen des lands zullen dus het slachtoffer worden van de actie van Bas, maar degenen die resideren in het zonnige oosten met zijn landklimaat.

Niet doen dus, Bas.

VEENENDAAL Jan Noij

Dikke rode streep

Eerst zag ik het bij Jan Blokker, maar toen dacht ik nog: het zal wel ironie zijn. Maar kijk, in de Volkskrant van 29 december zag ik het weer, in de promotie-advertentie op de voorpagina.

En nu weet ik het zeker: bij de Volkskrant, de krant die met zijn Stijlboek, met zijn nationale dictee, met zijn zure Han van Gessel-stukjes over andermans taalmissers, toch minstens de schijn wekt een soort standaard voor het Nederlands te stellen, bij die Volkskrant, daar schrijven ze 'onverbiddellijk'; een fout waar ik in de vijfde klas lagere school al een dikke rode streep onder kreeg.

WAGENINGEN Jan Mars

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden