GEACHTE REDACTIE

Minister Sorgdrager van Justitie bagatelliseert het probleem bij vermissingen (de Volkskrant, 23 april) door te stellen dat 'voor een bankrekening geen doodverklaring nodig is'....

Vermisten

De periode van vijf jaar, waarna een doodverklaring kan worden opgesteld, is uiteraard veel te lang om het beheer tot die tijd niet te regelen. De oplossing lijkt eenvoudig. Wat doet iemand die langere tijd weggaat en niet of moeilijk te bereiken zal zijn? Hij stelt een beheerder aan.

In geval van vermissing zal de overheid dat beheer moeten regelen. Dat voorkomt ook onduidelijkheid en eventueel gerommel door familieleden of bekenden. Er is dan iemand aansprakelijk, die daarop later (bij terugkomst van de vermiste of bij de doodverklaring na vijf jaar) ook kan worden aangesproken.

WOERDENH. Leroi

Circusklucht

'Oorlogen zijn de rosse buurten van deze aarde', waar de correspondenten als hoerenlopers langs de frontlinie schuiven om kogelgaten in hun auto's te verzamelen. Aldus het artikel van Serge van Duijnhoven (Vervolg, 19 april) over de oorlogsverslaggeving in Bosnië.

Teleurgesteld is Van Duijnhoven teruggekeerd uit voormalig Joegoslavië, waar hij pas na de oorlog voor het eerst naar toe reisde. De bevolking van Sarajevo was toen inderdaad moegetergd en had elk geloof in een constructieve inmenging van het westen verloren. Hij voelde zich een hoerenloper, op zoek naar het leed van de bevolking.

Dat leed heeft hij niet gevonden, omdat de bevolking haar pijn niet meer wilde verkopen. In de plaats daarvan stort hij zich op de verslaggevers, die na de oorlog wel hun twijfels en wroeging willen delen.

De oorlogsverslaggeving wordt getekend door een onoplosbare tegenstelling: haar doel en haar middelen zijn onverenigbaar. Het doel is het bekendmaken van de gruwelen, de uitzichtloosheid, het lijden en de moed van de mensen die worden getroffen.

Daarvoor moet je in de oorlogssituatie aan je hachje denken en bovendien zulk goed werk maken dat je ervan kunt leven. De bevolking heeft niets aan een dode of niet-publicerende journalist. Dus verdien je je geld met hetzelfde leed dat je aan de kaak wil stellen,

Een oorlogsjournalist wordt hiermee voortdurend geconfronteerd, als hij een prijs wint met een van zijn foto's, als hij op het einde van de maand zijn bankrekening ziet, als hij zoekt naar de mooiste zinnen en de beste bewoordingen om het leed om hem heen te beschrijven. Elke integere oorlogsjournalist weet dat hij moet kunnen leven met deze paradox. Wie dat niet kan, is niet gemaakt voor het vak.

Uiteraard was deze oorlog voor een aantal journalisten gefundenes Fressen: vlakbij de deur dus goedkoop, in een land waar de meeste mensen Engels of Duits spreken, met een herkenbare cultuur.

Maar de Duitse term is niet per toeval gekozen. Oorlogen worden door de journalisten 'gevonden'. Ze bestaan, ze woekeren voort, ze zullen altijd blijven bestaan. Het is niet de taak van oorlogsjournalisten om het fenomeen oorlog aan te klagen. Ze registreren leven en dood, zonder dat ze daarom met een lijkgraversgezicht hoeven rond te lopen.

En zonder dat hun daarom een heldenstatus moet worden aangemeten, Een held stelt zijn leven in de waagschaal voor een hoger doel: het redden van levens, het verdrijven van een bezetter, het helpen van mensen in nood. Geen enkele oorlogsjournalist zal je recht in de ogen kunnen kijken en zeggen dat hij zijn werk alleen maar uit idealisme doet. Zoals elke andere journalist wil ook hij worden gepubliceerd.

Voor zijn keuze voor oorlogen en conflicten zal elke oorlogsjournalist een mengeling van redenen hebben. Een zoektocht naar de ware zin van leven en dood, het ooggetuige willen zijn van het wereldnieuws, een verslaving aan spanning en risico's, idealisme of juist cynisme.

De correspondenten die Van Duijnhoven citeert, zijn zich daar zonder uitzondering van bewust. Zij zijn de eersten om hun twijfels te ventileren. Ze laten zich interviewen voor een film, ze schrijven een boek of een stuk in de krant. Ze bekennen ook zonder gêne dat ze 'de tijd van hun leven hebben', dat ze zich schaamden, dat ze anderen door een hel hebben laten gaan. Het getuigt van hoerigheid om van die integere gevoelens een circusklucht te maken.

BRUSSEL Charlotte Zwemmer

Gesprek van de dag

Ik zet mijn vraagtekens bij het stukje van Jasper Groen over 'de ruzie over Janmaat' op de School voor de Journalistiek in Utrecht (de Volkskrant, 24 april). Volgens de auteur is de discussie over Janmaat 'het gesprek van de dag' en ligt men met elkaar overhoop over de vraag of Janmaat wel of niet welkom is op de School voor Journalistiek.

Bij het gros van de studenten werd het onderwerp pas het gesprek van de dag toen ze het stukje in de Volkskrant zagen staan.

KOUDEKERK A/D RIJN

Hans Vrijmoed

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden