Geachte redactie

Het heeft Jan Kees de Jager, minister van Financiën, naar eigen zeggen, een hele dag knokken gekost en een aantal stevige debatten om de begrotingsvrijheid van de lidstaten in de Europese Unie sterk te beperken. 'Het was een hard gevecht', aldus Jan Kees. (Economie,19 oktober).

Trots

Bij het lezen van het artikel over zijn harde strijd val ik even stil, puur uit trots. Onze minister van Financiën die zo maar even Europa tot de orde roept en weer op de rails zet. En dat allemaal tegen de wil van Frankrijk en zonder de hulp van zijn voormalige strijdmakker Duitsland. Fantastisch!


Apetrots zoek ik wat buitenlandse kranten over onze mannetjesputter Jan Kees melden. Het is teleurstellend: ze schrijven helemaal niks over onze mannetjesputter, ze noemen hem niet eens! Ik lees in de Standaard: 'Duitsland en Frankrijk zijn het eens over sancties voor eurolanden die het niet al te nauw nemen met de begrotingsdiscipline. In andere kranten lees ik hetzelfde. Jan Kees bestaat er niet. Vol onbegrip kijk ik naar de kop van het artikel dat voor me ligt en naar de foto van onze minister: opgeblazen.


Ontsporen

Het bericht dat eurolanden die hun begrotingen laten ontsporen (19 oktober, Ten Eerste) straks kunnen worden beboet, is leuk voor de Bühne, maar zal in de praktijk eenvoudigweg onuitvoerbaar blijken. Iedereen kent nog de invoering van de melkquota enige jaren geleden. Italië lapte deze beperking aan zijn laars en bleef de melkproductie opvoeren. Op het moment dat de boete uit Brussel bij de Italiaanse regering op de mat viel, ging men over tot een vorm van chantage volgens beproefd recept: bij stemmingsronden inzake belangrijke wetgeving in het Europees parlement de stem van Italië afhankelijk maken van de bereidheid van Brussel om de opgelegde boetes te vernietigen. Eenzelfde scenario zal zich wederom gaan voordoen als op een bepaald moment met name de grote mediterrane eurolanden hun tekorten niet kunnen beteugelen.


Nog daargelaten dat een geldboete iemand die arm is nog armer zal maken, zullen deze landen er alles aan doen om hun stem in Brussel aan de hoogste bieder te verkopen. Aldus zijn de brave (kleine) landen zoals gewoonlijk straks weer de klos.


Linkse hobby's

In de (verhitte) discussies rond de kunst- en cultuurbezuinigingen mis ik een paar dingen. Het Nederlandse orkestenbestel zoals dat in grote lijnen, ondanks diverse eerdere bezuinigingsronden, nog steeds bestaat, is in de grondverf gezet door de Duitsers tijdens de bezetting. Hoezo linkse hobby?


De kunstwereld is door de overheid zelf decennia lang 'subsidieverslaafd' gemaakt en gehouden. Eventuele bijdragen van sponsors of welwillende particulieren werden dikwijls één op één gekort op het subsidiebedrag. Dan is de prikkel om meer eigen inkomsten te verwerven wel bijzonder laag.


Waarom moet de gewone man meebetalen aan speeltjes voor de grachtengordel?


Een logische vraag, maar kijk dan ook even naar regelingen die aan de 'gewone man' ten goede komen (huursubsidie, sociale woningbouw) en waaraan 'de grachtengordel' middels belastingen volop meebetaalt. Begrijp mij niet verkeerd, dergelijke regelingen horen er te zijn in een fatsoenlijke, sociale samenleving en ik betaal er zonder morren aan mee, maar dat geldt ook voor kunst en cultuur.


Leg kunst uit

In het bleke verweer tegen het grof geschut dat de kunst bedreigt en in de publieke discussie hierover (waarbij de sector zelf zich tot nu toe gedeisd houdt), valt op dat de kunst vooral vanuit economisch perspectief wordt beschouwd. Dat is vreemd omdat economisch gezien kunst in de kern immers behoorlijk zinloos is, per definitie niet rendabel, net als onderwijs, zorg of ontwikkelingshulp. En dat hóórt zo. Kunst is een belangrijke voorziening en die moet je willen betalen. Niks marktwerking of multipliereffect. Gewoon afrekenen die hap.


Over bijvoorbeeld lantaarnpalen, die enkel een onmeetbaar gevoel van veiligheid of zelfs romantiek opleveren, hoor je doorgaans niemand zeuren dat die dingen geld kosten. Blijkbaar is de kunst haar legitimatie en haar publiek inderdaad kwijtgeraakt, net als de politiek de kiezers.


Blijkbaar zijn we sinds het aantreden van de econoom Rick van der Ploeg als staatssecretaris destijds zelf gaan geloven dat kunst meetbaar succesvol moet zijn omdat ze anders niet meetelt. Wie weet. Zeker is dat de dingen niet langer vanzelfsprekend zijn. Dat we elkaar weer wat uit te leggen hebben. Doe dat dan ook.


Legitimeer je door anderen bekostigde vrijheid. Leg de kunst uit, juist nu, aan eender welke Henk en Ingrid. Een frontale aanval vereist een betere, principiële verdediging dan alleen het doorzichtig snoeven met cijfers.


Konijntjes

De kritiek op de keuze voor onze nieuwe staatssecretaris van Cultuur is eenvoudig te pareren. Hij heeft vanzelfsprekend geen affiniteit met de kunsten. Als hij namelijk iets van kunst en cultuur zou begrijpen, kan hij niet zoveel bezuinigen.


Ik hoorde ooit een verhaal over mariniers die, rondom een kampvuur gezeten, allen een konijntje kregen om te verzorgen. Na urenlang vertroetelen, moesten zij hun eigen konijntje opeens doden en opeten.


Iedereen schoof daarop zijn diertje door naar de buurman; die had er niets mee, en kon meedogenloos moorden.


Karikatuur

Rouvoet maakt een karikatuur van het standpunt van Halsema als hij vraagt of christelijke ouders hun kind niet meer mogen meenemen naar de kerk, vindt Brechtje Paardekoper. (Opinie en Debat, 19 oktober). Echter, als vrijheid van godsdienst ook voor kinderen zou gelden en religieuze indoctrinatie dus achterwege zou blijven, zou het binnen enkele generaties afgelopen zijn met elke vorm van religie en bijbehorend geweld tegenover andersdenkenden.


Goed plan, dus.


Beesten

Beesten zijn bij de PVV beter af dan werknemers. Er komen immers 500 zogenaamde 'animal cops'. De werknemers moeten het met 280 arbeidsinspecteurs doen, terwijl er in Nederland jaarlijks 90 werknemers overlijden door een werkgerelateerd ongeval, 3.000 werknemers vroegtijdig sterven vanwege gevaarlijk en te zwaar werk en 219.000 ernstige ongelukken op de werkplek plaatsvinden. Laat de regering ook deze beestachtige praktijken op de werkplek eens stevig aanpakken, want Nederland heeft het minste aantal arbeidsinspecteurs in heel Europa. Maar, gelukkig wel véruit de meeste 'animal cops'.


Rijksmuseum

Carolien Gehrels, wethouder van Cultuur in Amsterdam, zegt (Opinie en Debat, 19 oktober) dat het van vitaal belang is dat het Concertgebouw voor iedereen toegankelijk blijft. Ik ben het met haar eens. Maar ook betreur ik de veel te lang durende beperkte toegankelijkheid van de collectie van het Rijksmuseum, waardoor tal van grote overzeese reisorganisaties Amsterdam voorlopig uit hun programma hebben geschrapt. Wie is hiervoor verantwoordelijk, volgens mevrouw Gehrels?


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden