GEACHTE REDACTIE: Ook met hoge cijfers kun je slechte arts worden

Het argument voor toelating van Meike Vernooy, de hoogbegaafde gymnasiaste die is uitgeloot voor geneeskunde en toch wordt toegelaten aan de Erasmusuniversiteit, is dat men wil voorkomen dat er talenten worden verspild....

Welke talenten? Voor de studie geneeskunde zijn twee zaken erg belangrijk: ten eerste moet je een bepaald karakter hebben - openheid en een groot gevoel voor sociale omgang zijn daarvan belangrijke onderdelen. Ten tweede moet je wel degelijk een bepaald intelligentieniveau hebben, anders kun je de studie niet voltooien.

Deze twee zaken staan volkomen los van elkaar. Iemand met hoge cijfers kan een waardeloze arts worden, en een gemiddeld intelligente geneeskundestudent kan zich tot een geweldige arts ontwikkelen.

Natuurlijk kan Meike een uitstekende motivatie hebben om arts te worden en het goede karakter daarvoor hebben, maar zo zijn er elk jaar duizenden. Dat haar intelligentie en capaciteiten om wetenschappelijk onderzoek te doen de redenen zijn om haar bij uitzondering toe te laten, vind ik absurd.

Waarom moeten haar talenten nu bij geneeskunde worden gebruikt? Wetenschappelijk onderzoek naar enzymen in de epididymis van de man (ik noem maar wat) kan ze ook bij biologie doen. Dat zij dit zelf niet inziet en probeert deze gênante vertoning te voorkomen, vind ik getuigen van een groot sociaal gebrek.

Dat de universiteit zelfs nog financiële steun geeft, kan me mateloos opwinden. Zelf deed ik op mijn zestiende eindexamen gymnasium in acht vakken. Ik werd daarna gelukkig wel in één keer ingeloot, zónder financiële steun wel te verstaan.

Niemand die daar op lette; moest ik maar niet zo dom zijn om op mijn zeventiende te gaan studeren en op mijn 21ste m'n bul te halen!

GRONINGEN Saskia Rittersma

Toptalent

De Erasmusuniversiteit is te prijzen om het besluit Meike Vernooy toe te laten op grond van haar persoonlijke talenten. De universiteit daagt daarmee Ritzen niet alleen uit om het lotingssysteem op de helling te zetten. Het zou wel eens een trendbreuk naar een universitaire koestering van toptalent kunnen zijn.

Het verband tussen hoogbegaafdheid en hoge rapportcijfers wordt vaak te eenvoudig gelegd. Er zijn hoogbegaafde kinderen en studenten, die geen hoge cijfers halen. Bij 40 procent van de hoogbegaafde kinderen wordt hun gave nog steeds niet herkend. Hen nekt de gebrekkige kennis over hoogbegaafdheid bij leerkrachten. Zij willen geen 'uitzonderingen maken' of menen dat 'hoogbegaafde kinderen er toch wel komen'. Niet dus.

Ook laat hoogbegaafd zich niet alleen gelijkstellen aan het halen van hoge cijfers. De term wordt vooral gebruikt als er sprake is van meer persoonskenmerken dan hoge intellectuele capaciteiten. Ook doorzettingsvermogen en creativiteit horen erbij. Pas als sociale omgevingsfactoren meewerken, komt een hoogbegaafd kind tot hoge prestaties.

Tot nog toe hebben de Nederlandse universiteiten zich niet ingespannen voor hoogbegaafde studenten. Wie denkt dat de universiteit een broeinest is van hoogbegaafdheid, komt bedrogen uit.

Allereerst is het niet zo gemakkelijk om als zestienjarige op de universiteit te komen. Studiefinanciering gaat pas in voor achtienjarigen. Maar als hij of zij er komt, dan merkt een hoogbegaafde student dat - evenals de basisschool en het voortgezet onderwijs - de universiteit onvoldoende inspeelt op zijn of haar ontwikkelingsmogelijkheden.

Te weinig mogelijkheden om versneld en in eigen tempo te studeren; te veel hapklare studiebrokken, afgestemd op de gemiddelde student; en te weinig mogelijkheden voor onderzoek om intellectuele capaciteiten, creativiteit en doorzettingsvermogen op bot te vieren.

Er gloort wel hoop. Steeds meer universiteiten ontwikkelen programma's en extra curriculaire activiteiten voor hoogbegaafde studenten. Minister Ritzen denkt inmiddels serieus na over alternatieven voor het lotingssysteem. Hij wil komen tot beoordelingsgesprekken, waarbij meer aspecten aan de orde komen dan rapportcijfers. Een zinvolle benadering die ook maatschappelijk winst oplevert welke opweegt tegen de personeelsintensieve inzet die voor dit nieuwe systeem nodig is.

BILTHOVEN M. van 't Klooster

Het leven

Toen ik destijds begon met mijn studie geneeskunde, was een van de eerste dingen die ons werden voorgehouden dat het in deze studie niet ging om het halen van hoge cijfers, omdat het veel belangrijker was om je op sociaal gebied te ontwikkelen.

Als arts werd je geacht iets van het leven gezien te hebben; de relatie tussen hoge cijfers en een goede arts zijn was - zo al aanwezig - eerder negatief. In het kader van bezuinigingen en tempobeurs is men blijkbaar van gedachten veranderd.

En moeten er nu dan 'intake-gesprekken' gehouden worden? Als ik alle studenten die buitengewoon gemotiveerd aan de studie beginnen maar toch afhaken, de kost zou moeten geven, zou ik nu een heel grote studieschuld hebben.

ROTTERDAM J. van Bommel

Gelijke kansen

Het is natuurlijk fijn voor Meike dat zij buiten de loting om aan de studie geneeskunde kan beginnen. Voor de gemeenschap zou het jammer zijn als zoveel talent verloren ging.

Maar hoe komt dat meisje aan dat fantastische stel hersens? Dat is puur geluk. Wie had het eigenlijk over gelijke kansen?

HAARLEM H. Jellema-v.d. Kamp

Schaars talent

Waarom is het toch zo dat in dit land de middelmaat moet regeren terwijl talent en motivatie niet worden gehonoreerd? Kan dat niet anders?

Om uitzonderlijk en schaars talent te koesteren (hoeveel vwo'ers doen er eindexamen met een 9,6 gemiddeld?) is de volgende oplossing het overwegen waard. Laat de universiteiten, voor die studierichtingen waarvoor een numerus fixus bestaat, een klein percentage van de beschikbare plaatsen reserveren voor uitzonderlijk getalenteerden. Per studierichting zijn tien à twintig plaatsen wellicht voldoende.

Hiervoor kan dan gesolliciteerd worden, waarbij veel aandacht aan de omstandigheden van de kandidaat kan worden geschonken. Elders in de wetenschap wordt talent immers ook beloond met beurzen, prijzen en vrij besteedbare onderzoeksgelden, waarom dan niet bij de toegang tot de wetenschap?

Op deze manier hoeft niet het gehele systeem van toelating op de helling, terwijl talent toch een kans krijgt.

BILTHOVEN S.E. Kooiker

Verkeerd been

Net als Meike wil ik ook geneeskunde gaan studeren en net als zij heb ik ook een veel te hoog lotingsnummer om nog enigszins kans te maken ingeloot te worden. Ik geef het toe, zo briljant als zij ben ik niet, maar met een 8,1 gemiddeld zit ik wel boven de landelijke score.

En nu zal zij misschien op grond van haar cijfers toch worden toegelaten tot de studie. Ik dacht dat iedereen gelijke kansen had, maar blijkbaar heeft Meike iets meer gelijke kansen dan de rest. Niet dat ik het haar niet gun, want met een gemiddeld eindcijfer van 9,6 heeft ze het zeker verdiend. Maar nu is de tijd wel aangebroken om het toelatingssysteem te wijzigen.

Het is het eerlijkst wanneer gewoon de 1750 beste leerlingen worden toegelaten. Op die manier kun je er aan werken om geneeskunde te mogen gaan studeren en hangt je toekomst niet af van een willekeurig lotnummer. En zegt u nu zelf, u wordt toch ook liever geholpen door een arts die met goede cijfers is geslaagd, dan door eentje met een eindlijst van allemaal zesjes?

Nu hoor ik u al denken: hoge cijfers willen toch nog niet zeggen dat iemand een goede arts wordt? Nee zeker niet, maar wanneer een arts mij ontzettend meelevend en sociaal voelend komt meedelen dat mijn verkeerde been is afgezet, word ik daar ook niet gelukkig van.

SLAGHAREN K. van der Borght

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden