GEACHTE REDACTIE: Niet politici maar media maakten statenverkiezingen landelijk

In zijn boek The Boys On The Bus uit 1974 beschrijft Timothy Crouse hoe Amerikaanse journalisten massaal onderdeel uitmaakten van de campagnekaravanen van de presidentskandidaten....

Het ganse journalistenkorps dat zich bezighoudt met het politieke nieuws haastte zich om aan te sluiten bij de campagnekaravanen van de gevestigde politieke partijen, angstig om ook maar iets te missen van de mogelijk opzienbarende uitspraken van de landelijke kopstukken. De landelijke politici verschenen ook om de haverklap in het nieuws, in plaats van de provinciale kandidaten die trappelend op hun beurt wachtten - die niet kwam.

Af en toe vroeg een journalist weifelend hoe het toch kwam dat de provinciale verkiezingen zo gedomineerd werden door de landelijke politiek, om vervolgens weer braaf de opmerkingen van een of andere landelijke politicus te noteren.

Het is treurig om te zien hoe het Nederlandse journalistieke keurkorps zich als verlengstuk van de nationale politici laat gebruiken. Ze lopen om nationale kopstukken heen te draaien, loerend op elke uitspraak die hen welwillend wordt toegeworpen.

Het verwijt van journalisten dat de politieke partijen hun campagnes op nationaal niveau voeren, is daarom wel erg makkelijk. De journalisten laten zich immers graag als boodschappenjongens van een aantal landelijke figuren gebruiken.

Ik meen dat journalisten een eigen wil en een eigen verantwoordelijkheid hebben. Zij zijn degenen die bepalen wat het publiek wordt aangeboden. Als zij menen dat het publiek recht heeft op nieuws dat betrekking heeft op de provinciale verkiezingen, dienen zij daarvoor te zorgen, in plaats van bang te zijn om de losse flodders te missen die landelijke politici lukraak op elkaar afvuren.

De journalistiek leeft immers bij de gratie van het publiek en niet bij die van de politici.

NIJMEGEN Alexander Pleijter

Hondjes

Heldere uiteenzettingen over de rol van de Provinciale Saten werden de afgelopen weken nauwelijks gegeven. Als brave, kwispelstaartende hondjes renden journalisten achter de landelijke politici aan.

DEURNE Hans Wellink

Pers

Het is een hele grote kunst om de pers te interesseren voor regionale en lokale politiek.

Bij een politiek forum-debat komt geen journalist kijken, zelfs niet van de lokale pers. Het is al heel wat als je een klein persbericht ter aankondiging geplaatst krijgt.

Het is helemaal niet aan politieke partijen om de pers te gebruiken. Konden ze dat maar! Zij zijn tenslotte democratisch gekozen. Maar het zijn journalisten en redacteuren die uitmaken wat niet en wel in de kranten en op tv komt.

De pers is van zeer grote invloed op het kiezersgedrag en dus op de democratie. Maar de inhoud van de pers ontrekt zich aan elke vorm van democratische controle. Mijn politieke partij, mijn waterschap en zelfs de verbruikersraad van mijn energiebedrijf kan ik democratisch kiezen, maar over de redacteuren van mijn krant en tv heb ik niets te zeggen.

Dat bij de statencampagne de landelijke kopstukken op tv verschenen was niet op suggestie van de politieke partijen, maar omdat de tv-redacteuren de lokale/regionale politici niet interessant vonden. En de redacteuren bepalen wat er op het scherm komt. Zíj bepalen wat mensen wel en niet horen, zíj beïnvloeden miljoenen stemmen en er is niemand die dat controleert.

Kranten houden regelmatig lezersonderzoek. Zij menen aldus te weten wat mensen graag lezen en stemmen daar de inhoud van de krant op af. Maar behalve ontvangende lezers, zijn er ook mensen die iets mee te delen hebben, politieke partijen die hun lokale bestuurders willen voorstellen bijvoorbeeld. Zij zijn overgeleverd aan de willekeur van redacties en journalisten.

HAARLEM H. Jellema

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.