GEACHTE REDACTIE: Lotingssysteem is een regelrechte ramp

Ik kwam, net als Meike Vernooy, op mijn zeventiende van het VWO, misschien niet zoals Meike met een 9,6 als gemiddelde, maar toch met alleen achten en negens op mijn cijferlijst....

Daar kwam ik erachter dat ik arts wilde worden, er was geen beroep of studie die mij leuker leek. Ik werd echter uitgeloot en ging biomedische wetenschappen studeren. Dit omdat het mij nog wel een aardige studie leek en omdat ik hiermee vrijstellingen voor geneeskundetentamens kon halen. Dat zou me tijd besparen als ik de volgende keer zou worden ingeloot.

Hoewel het moeilijk was om gemotiveerd te blijven, haalde ik zonder hertentamens en met hoge cijfers mijn propedeuse. Toen werd ik weer uitgeloot. In mijn tweede jaar heb ik ook alle tentamens in een keer en met goede cijfers gehaald en ben nu weer, voor de derde keer, uitgeloot.

Ik ben het levende bewijs dat als je met hoge cijfers een keer wordt uitgeloot, je niet automatisch de tweede keer inloot, zoals veel mensen schijnen te denken. (Zoals Van Kemenade in Forum van 4 juli: 'Zo loop je de kans dat zeer getalenteerden toch uitgeloot worden, hoewel de kans bij herhaalde loting praktisch nihil is.')

Een ander misverstand is dat ik met de hardheidsclausule wel een plaats zou kunnen regelen. Vorig jaar is mijn bezwaarschrift afgewezen en mijns inziens is de kans dat het deze keer wordt aangenomen ook niet groot.

Dat ik al drie keer ben uitgeloot is onvoldoende reden. Zoals iemand die ervaring had met de commissie die de bezwaarschriften behandelt mij vertelde: 'Je moet bij wijze van spreken minstens twee geamputeerde benen hebben.'

Dit lotingssysteem is voor mij dus een regelrechte ramp. Als er zou worden geselecteerd op cijfers of motivatie had ik allang kunnen beginnen. Op motivatie selecteren is waarschijnlijk onmogelijk, je kunt niet met zesduizend gegadigden een gesprek gaan voeren en hoe kun je beslissen of iemand echt gemotiveerd is?

Op cijfers selecteren heeft ook zijn nadelen omdat iemand met hoge cijfers niet automatisch een goede arts hoeft te worden. Toch vraag ik me af of de kans niet groter is. Wat dit betreft heeft elk selectiesysteem zijn nadelen en is dit systeem niet eens het slechtste. Maar het moet wel worden veranderd.

Mijn voorstel is: geef die mensen die zo vaak zijn uitgeloot en nog steeds willen blijven meeloten automatisch een plaats. Een ding is dan zeker, aan motivatie zal het niet ontbreken.

LEIDENMaaike de Fost

Kans

Het lijkt mij voor een zindelijke discussie over de loting gewenst dat met name de tegenstanders zich het volgende realiseren.

De gewogen loting maakt dat de hoogste categorie (de 8-plussen) een circa driemaal zo grote inlotingskans heeft als de laagste categorie (de zesjes). Laat voor de laatste deze kans 30 procent bedragen dan is die voor de eerste 90 procent.

Maar het is niet zozeer de inlotingskans als wel de uitlotingskans waar het om gaat. Die nu bedraagt respectievelijk 70 procent en 10 procent, dat wil zeggen een factor 7 verschil. Nog pregnanter wordt een en ander als men ziet wat de kans is om na tweemaal loten nog niet te zijn ingeloot. Voor de laagste categorie is dit nog altijd 49 procent, voor de hoogste slechts 1 procent.

Conclusie: het feit dat Meike Vernooy rangnummer 5175 heeft terwijl er 1750 plaatsen zijn, zegt heel weinig: zoals het getallenvoorbeeld laat zien is de kans dat zij alsnog inloot zeer groot. En mocht zij, onverhoopt, tweemaal moeten loten, dan is in haar geval de kans op uitloten nihil.

OOSTVOORNEG. Klein

Grens

Loting maakt de aankomende student tot een nummer, ontdaan van iedere identiteit. Om dit euvel enigszins te verzachten, bedacht Van Kemenade de zogenaamde gewogen loting, waarbij de eindexamens nog enige invloed hadden. Die invloed zou echter niet zo groot zijn dat een gemiddelde van 9,6 automatisch tot toelating leidt.

Na veertig jaar werkzaam te zijn geweest bij universiteiten in binnen- en buitenland heb ik geleerd, dat een grens van 7,8 alle A-studenten omvat, die men dan ook zonder loting kan toelaten.

Dit vergemakkelijkt het onderwijs en garandeert een goede besteding van overheidsgelden. De overige studenten kunnen door gewogen loting worden geselecteerd.

UTRECHT M.M. Groenendijk-Huijbers

Van der List

Met walging las ik de column van Gerry van der List in Forum van 5 juli. Allereerst is het niet zo dat de kandidaten met het hoogste eindexamengemiddelde 'een grote kans hebben om uitgeloot te worden' en 'dat de knappe koppen een iets grotere kans hebben om ingeloot te worden, vergeleken met de laagste eindexamengemiddelden', zoals Van der List stelt. De studenten met het hoogste gemiddelde hebben een drie maal grotere kans om ingeloot te worden.

Ten tweede denkt hij dat er voor de toelating tot de studie geneeskunde een zelfde soort procedure gehanteerd kan worden zoals bij HBO-instellingen als het conservatorium en de kunstacademie, waarin wordt getoetst op capaciteiten en vaardigheden.

Wil hij ook zo'n toets voor de studie geneeskunde? Deze toets is reeds afgelegd, namelijk op het VWO. Of doelt hij op een toets waarin motivatie of sociale vaardigheden moeten worden geëvalueerd? Ik denk, evenals Van Kemenade, dat het onmogelijk is dit te testen.

Tenslotte doet hij erg denigrerend over de zogenoemde 'zes-plus'-studenten. Hij vindt namelijk dat alleen de meest getalenteerden toegang mogen krijgen tot het WO en HBO. Dan zou een aanzienlijk deel van de leerlingen op het VWO (met de zes-plus) dus voor niks het VWO doen. Of moeten deze zes-plussen dan maar naar het HBO? Dit is weer niet fair tegenover de havisten waarvan de zes-plussen dan weer ondergewaardeerd worden.

NIJMEGEN F.M. Plat

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden