GEACHTE REDACTIE: Karikaturale bewogenheid met 's lands asielzoekers

Ik kan me voorstellen dat je na een heel seizoen De Balie eens een kijkje wilt nemen in het echte leven....

Chris Keulemans' betoog is uit het hart gegrepen, maar hij haalt een paar dingen door elkaar. Zoals de ideologie van de Centrale Opvang Asielzoekers (COA), het vreemdelingenbeleid van dit kabinet ('streng maar rechtvaardig') en de maatschappelijke acceptatie van asielzoekers.

Om met die laatste twee te beginnen: het kan niemand zijn ontgaan dat het vreemdelingenbeleid zijn grenzen heeft. Het ministerie van Justitie heeft er althans een paar miljoen gulden voor over gehad om ons daarvan met folders en Postbus-51 spots te overtuigen. De ruim vijftigduizend asielzoekers die we in 1994 mochten ontvangen, hebben ons aan het schrikken gemaakt en verleid tot strenge maatregelen . Terugsturen als het effe kan. Daar heeft onze samenleving om gevraagd, en dat beleid gaat er in als koek. De afgelopen tijd nog een verjaardagsfeestje bezocht, Keulemans?

Dan de ideologie van de COA. Met de komst van grote aantallen asielzoekers naar ons land heeft de COA alle zeilen bijgezet om opvang te kunnen bieden. Kieskeurig ten aanzien van locaties? 'Dank u voor de kazerne, burgemeester.' Tegen de stroom in is de COA er echter wel in geslaagd de opvang te verbeteren. Die huisjes vindt Keulemans knudde; ze zijn wel prettiger dan slaapzalen voor twintig personen. Dat werk voor een gulden per uur, het is beter dan niets en na jaren touwtrekken mag het nu dankzij de inzet van de COA. Taallessen waren jarenlang taboe, je zou eens gaan denken dat je mocht blijven. Nu beschikt ieder centrum over lesmateriaal en docenten. Al de verbeteringen - inderdaad nog lang niet genoeg - komen voort uit betrokkenheid. Dat is dus wat anders dan vriendschap, dat kan iedere welzijnswerker je vertellen.

En geloof me, ik heb meer dan één asielzoekerscentrum gezien, de COA zal waarschijnlijk niets liever willen dan 'welkom' tegen asielzoekers zeggen. Niets liever dan centra waar mensen met plezier kunnen wonen, werken, leren. Voor knappe atletische jongens uit Sri Lanka én voor minder mooie oorlogsinvaliden. Ook daarin deugt de ideologie van de COA. Die van het vreemdelingenbeleid steeds minder.

VOORBURGNiek Ridder

Gevoel voor drama

Keulemans, directeur van politiek-cultureel centrum De Balie in Amsterdam, windt zich op over de slechte omstandigheden waarin asielzoekers in Nederlandse opvangcentra worden gedwongen te leven. Waar dat een sympathieke en spontane roep om aandacht voor deze mensen had kunnen zijn, wekt hij met zijn drang er een mooi verhaal van te maken vooral mijn ergernis. Wat een gevoel voor drama: 'Maar zover laten de Peetjes van dit land het niet komen. De mannetjes van de omgekeerde logica. (...) Dankzij die nieuwe logica is het leven in het AZC een thriller geworden. Een misselijkmakende thriller: de wereld op zijn kop.'

Hij maakt van het asielzoekersprobleem (als ik het zo mag noemen) een karikatuur, met 'Peetjes' als botte plaaggeesten van edele, gevluchte helden uit verre, interessante landen. Volgens Keulemans verlaten asielzoekers hun land niet domweg omdat ze denken dat dat beter voor ze is, nee, ze doen dat met 'moed en fatsoen'. Wie achterblijft is minder fatsoenlijk en moedig? 'Het zijn Iraanse dichters, gastvrij en scherpzinnig. Of begaafde, goedlachse muzikanten uit Nigeria. Of knappe, atletische jongens uit Sri Lanka.' Ik dacht dat er ook domme, lelijke huilebalken bijzaten .

'Wat moeten ze denken van de Nederlandse waarden waar ze - allemaal! - zoveel van hebben gehoord? Gastvrij, tolerant, liberaal?' Kom zeg, als ze - allemaal! - zo 'welopgevoed en hoogopgeleid' zijn, zoals Keulemans schrijft, zullen ze daarin denk ik heus niet zo snel teleurgesteld zijn; het zijn inderdaad geen kleuters. En tot slot: 'Ze verliezen het geloof in de democratie met de dag.' Hou toch op, Chris. Hoe akelig het lot van de asielzoekers ook is, de procedures waarmee ze in Nederland te maken hebben lijken me allesbehalve het resultaat van ondemocratische besluitvorming.

AMSTERDAMJ. de Jonge

Poëtisch

Volgens Keulemans zijn het niet de slechtste mensen die een oorlog of een dictatuur ontvluchten.

Dat is nog maar de vraag.

We stellen vast dat de stroom vluchtelingen vaak toeneemt na de val van een ellendig regime, zoals de sjah in Perzië, Najibullah in Afganistan en Mobutu in Zaïre. Handlangers van deze ex-dictators hebben alle reden zich uit de voeten te maken. Bovendien hebben ze juist door de genoten bescherming beschikking over het geld om weg te komen.

Wat de rest van het artikel betreft: ik heb veel te maken met het asielzoekerscentrum in Haarlem, en hoewel het gebouw verveloos en ongezellig is, doet de staf er veel aan om de mensen afleiding te bezorgen.

In de drie jaar dat ik les geef aan asielzoekers, was daar een keer een jongen met zoals Keulemans dat noemt een poëtische traditie (zijn vader was componist). Wel treffen wij regelmatig analfabeten aan. Ik vraag mij soms af hoe een analfabeet een bedreiging voor een regime kan zijn.

HAARLEMH. van de Kamp

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden