GEACHTE REDACTIE: Einde van Fokker is les 1 uit het neo-liberale handboek

Geboren in het voormalig Nederlands-Indië, was ik trots als een pauw toen de eerste Fokker door de lucht Indië bereikte....

Nederland heeft bij massale rampen en dergelijke getoond een heel groot gevoel te hebben voor de noden van de medemens van andere nationaliteiten. Ik meen dat nu de tijd is om voor de Nederlandse medemens een daad te stellen en te tonen dat zij er helemaal bij horen.

Indien ik zie hoeveel geld de gemiddelde Nederlander over heeft om bijvoorbeeld een wedstrijd van Ajax in het buitenland mee te beleven, of hoeveel Nederlanders per jaar uitgeven voor een zomer- en/of wintervakantie, dan moet het mogelijk zijn daar een fractie van af te staan om de leden van de Nederlandse familie Fokker de helpende hand te reiken. Ik stel me voor dat een 1/2 procent van het belastbaar inkomen haalbaar kan zijn.

Ik ben 82 jaar en te oud om me geestelijk en fysiek nog in te spannen om zodoende Fokker te behouden voor Nederland. Maar ik ben er van overtuigd dat dit Nederland voldoende guts heeft, nog steeds gelukkig, om een catastrofe te overleven.

EMMELOORD J.W.E. Solcer

Eigen falen

Als gewoonlijk heeft de Nederlandse overheid boter op het hoofd. De Duitsers de schuld in de schoenen schuiven voor de ondergang van Fokker is natuurlijk makkelijk, dan hoeft er niet naar eigen falen te worden gekeken.

Het prachtige nationale Fokker failliet, de mooiste vliegtuigen van de wereld. Het is om dol van te worden; Nederlands trots is verkwanseld voor Amerikaans massagoed. Het was toch lucratiever deals met de Amerikaanse vliegtuigbouwers te sluiten. Deze mentaliteit kwam ook boven drijven bij de keus van de Apache helikopters in plaats van de Europese Tigre.

Wat nou 'Verenigd Europa'? Je zou denken Europa voor de Europeanen dus samen sterk. Vergeet het maar. En als straks de nieuwe slavernij (goedkope continu werkende Aziaten voor een hongerloon) een feit zal zijn en de zogenaamde te dure produktielanden in de goot liggen, wie zijn dan de dupe? En wie zullen dan weer in het zoveelste spoedberaad bijeenkomen?

Juist. . . De o zo knappe wereldleiders, multinationals en economen die weer achter de feiten aanlopen. En zo gaat de kringloop verder. Want wie werpe de eerste steen?

VOORBURG Lia Erwich

Zelfonderzoek

De teloorgang van Fokker zou aanleiding moeten zijn voor een nationaal zelfonderzoek waarbij men bij Fokker zelf, bij de vakbonden, maar vooral in Den Haag zich zou moeten afvragen waar men nu eigenlijk mee bezig is. Een van de uitkomsten van het nationaal economie debat van enkele jaren geleden was de conclusie dat Nederland het toch vooral van een hoogwaardig technologische industrie moet hebben, omdat alleen hier een concurrentievoordeel ten opzichte van lage lonen landen te behalen is.

Welnu, als men deze conclusie getrokken heeft en het ernstig meent met het scheppen van banen, dan is het toch niet meer dan vanzelfsprekend dat men er alles aan doet om Fokker te laten voortbestaan?

WEESP Ab H. Bouvy

Nog gekker?

Een F100 wordt nu in negen maanden gebouwd, in plaats van in dertig maanden twee jaar geleden, en ook nog eens door 30 procent minder personeel. Een efficiency verbetering van ruim 400 procent in twee jaar. Wat deden de 'managers' in de voorgaande jaren eigenlijk dat er zo'n ongelooflijke verbetering nog steeds mogelijk was?

Nog maar twee jaar geleden maakten Fokker 'managers' over een zakenreis naar Zuid-Amerika ruzie over wie er eersteklas en wie er business class mocht vliegen. En dat in een tijd dat iedere reis al 'economy' moest zijn. Eveneens twee jaar geleden werd er binnen Fokker over een nieuwe fietsenstalling met zestien personen twee uur vergaderd (inclusief twee adviseurs van Berenschot!). Kan het nog gekker?

Ik wens de Fokker-werknemers veel sterkte, zij maken het meest indrukwekkende industriële produkt van Nederland. En Van Schaik, doe die Mercedes weg en ga in een Nederlandse Volvo rijden.

OVERVEEN Peter W. Morée

Fokker Friendship

Recentelijk vloog ik in een Fokker Friendship. Om u de waarheid te zeggen: ik vond het een afschuwelijk vliegtuig. Het maakt meer lawaai dan andere vliegtuigen, van binnen is het een kleine, bedompte ruimte met een slecht werkende airconditioning, de beenruimte voor passagiers is minimaal en bovendien bleek deze vlucht een stuk duurder dan een vlucht met een Boeing 747.

Het zogenaamde roemruchte 'Nederlandse vliegprodukt' stelt mijns inziens weinig voor; ik verbaas me er dan ook niet over dat Fokker het op de internationale vliegtuigmarkt slecht doet. De ad hoc-fans van Fokker hebben zeker nog nooit in een Fokker Friendship gevlogen.

UTRECHT Alphons F. Mantel

Textielgigant

Wanneer ik steeds maar hoor dat de teloorgang van Fokker een nationale ramp is en een ontslag van circa 8000 mensen een onovertroffen gebeurtenis, kan ik mijn oren niet geloven. Is iedereen dan vergeten wat er in Twente en Brabant met de textielindustrie is gebeurd?

Daar gingen in korte tijd textielimperia verloren en kwamen bijvoorbeeld in Twente circa 25 duizend mensen op straat te staan. De ene textielgigant na de andere ging kapot. Ze gingen allemaal kapot zonder regeringssteun, want - zo betoogde de overheid destijds - textielindustrie hoort niet in Nederland, die hoort in de ontwikkelingslanden.

ENSCHEDE J.H. Dirker

Een Duitser

Menno Metselaar ergert zich in een ingezonden brief (de Volkskrant, 23 januari) aan de karakterisering van Daimler-chef Schrempp in deze krant - 'Voor een Duitser is hij buitengewoon charmant, open en benaderbaar'.

Gelukkig voor Menno heeft de redactie van zijn ergernis terdege kennis genomen. Want al dezelfde dag doet zij er alles aan om de indruk weg te nemen dat Schrempp een buitengewone Duitser is. Zo lezen we dat Schrempp en DASA-chef Bischoff direct na de persconferentie in Stuttgart 'achter de zwarte gordijntjes van hun gepantserde Mercedes, het duurste model uit de Sonderklasse' verdwenen. Dus toch een koele, gesloten en afhoudende Duitser.

Gelukkig maar, want anders zou de lezer bij de berichtgeving over de Fokker-perikelen wel eens in verwarring hebben kunnen raken bij het zien van koppen als 'Ja, ik voel me door de Duitsers gepakt' en 'Wijers: Duitsers stelden zich op als sjacheraars'.

En om de lezers het gevoel te geven dat hun wereldbeeld nog helemaal in orde is, schrijft de Volkskrant een pagina verder: 'Anthony Fokker was een Duitser, onder dwang en niet lang, maar toch'.

Typisch. Je zou toch de indruk hebben kunnen krijgen dat het hier gewoon om het mislukken van een deal tussen de Nederlandse regering en een niet-Nederlands concern ging.

En het is waar: als de Duitser Schrempp zich een beetje meer had ingeleefd in de Nederlands-Duitse verhoudingen, dan zou hij het anders hebben gezegd op die persconferentie. Dan zou hij met een charmante glimlach hebben gerefereerd aan het aloude Nederlandse grapje: 'Das Fahrrad können Sie wiederhaben, aber nur wenn Sie Fokker dazu nehmen.'

KLEVE (D) Frank Huysmans

Koninklijk

Wat zou het een koninklijke geste zijn, wanneer de Koninklijke PTT Nederland de winst van de briefkaartenactie zou storten in het steunfonds voor de Koninklijke Fokker.

MIDDELBURG J. Keulemans

Druppel

Het begint allemaal absurde, welhaast communistische vormen aan te nemen. Nu wordt er een briefkaartenactie in gang gezet voor adhesiebetuigingen voor het behoud van Fokker. Dit is voor mij de druppel.

Als middenstander staat voor mij als een paal boven water, dat een bedrijf wat twee miljoen verlies per dag (!) maakt, dicht moet. Maar hier in Nederland is het mogelijk zo'n bedrijf jarenlang overeind te houden. Dat gebeurt dan met een lege krachtterm als 'Fokker is 's Neerlands trots en die moeten we hoog houden'. Welnu, dit hoog houden kost dus 2 miljoen gulden per dag om 8000 personen aan het werk te houden. Dit komt neer op 250 gulden per persoon per dag.

Ook al vind ik het erg pijnlijk voor al die werknemers die op straat komen te staan, toch even het volgende: leg de schuld waar die hoort, bij de bedrijfsvoerenden; sluit de tent en redt de winstgevende onderdelen; en laat het marktmechanisme zijn werk doen.

We krijgen toch geen tv-actie hè?

AMSTERDAM Eric Jonkers

Opgefokt

De afgelopen week kon je de televisie en radio niet aan zetten of het Fokker-drama vloog je naar de keel. Vreselijk. Fokker is failliet en dat zal het Nederlandse volk weten ook!

En dat terwijl er slechts sprake is van les 1 uit het neo-liberale economie-handboek van F. Bolkenstein: 'Bedrijf F in land N maakt te dure produkten waar te weinig vraag naar is. Wat zal er gebeuren?'. De praktijk van het neo-liberalisme pakt dit keer, zichtbaar voor de hele Nederlandse bevolking, negatief uit. De VVD houdt zich opvallend rustig nu de marktwerking van die onpopulaire gevolgen blijkt te hebben.

Het blijft natuurlijk vervelend voor die 8000 ex-Fokkerwerknemers. Alhoewel. . . het ziet er naar uit dat bepaalde bedrijfsonderdelen van de ondergang gered kunnen worden. Het restant van de ex-Fokkerianen heeft bovendien, dankzij een combinatie van opleiding en ervaring, een redelijke uitgangspositie. Zij vinden waarschijnlijk voor een groot deel op eigen kracht wel hun weg op de arbeidsmarkt.

Voor de ongelukkigen waarvoor dit niet het geval is zorgt het schuldgevoel van de nationale overheid wel voor een 'oplossing'. Ouderen verdwijnen in een afvloeiingsregeling richting vut en AOW. De rest komt terecht in de mallemolen van de arbeidsbemiddeling.

Regionaal Bureau Arbeidsvoorziening, sociale dienst, GAK en Riaag zullen dankzij het Fokker-debâcle voorlopig gevrijwaard blijven van verdere bezuinigingen. Natuurlijk hebben ook de uitzend-, outplacement-, recruitment- en et cetera-bureaus de 'rampscenario's' (inclusief prijskaartje) uit de kast gehaald.

Rond het jaar 2000 heeft vrijwel iedere voormalige vliegtuigbouwer weer een baan. De ongelukkigen die niet aan de bak zijn gekomen hebben het volgens de media en de publieke opinie voor een groot deel aan zichzelf te wijten. De koude sanering van de Nederlandse vliegtuigbouw is volgens het pimpelpaarse kabinet Kok II, net als bij de scheeps- en mijnbouw, een doorslaand succes geworden.

De markt heeft voortreffelijk gewerkt, al is helaas de structurele werkloosheid boven de 600 duizend gestegen en neemt het percentage langdurig werklozen nog steeds toe. Mensen die niet vallen onder een afvloeiingsregeling, die niet beschikken over de 'juiste' opleiding en werkervaring, die niet kunnen profiteren van een nationaal schuldgevoel en commerciële arbeidsbemiddelaars zullen waarschijnlijk nooit van de zegeningen van het neo-liberalisme kunnen genieten.

Je zou er als langdurig werkloze anno 1996 haast opgefokt van worden. . .

HAARLEM I. Reeveld

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden