GEACHTE REDACTIE: Doorbreekt Bolkestein het laatste taboe?

Frits Bolkestein profileert zich de laatste jaren met zichtbaar genoegen als de politicus die durft te zeggen waar het op staat....

Hij stelt onderwerpen aan de orde waar de andere politici naar zijn zeggen te bang voor zijn. Hij zegt hardop wat 'de mensen in het land' al lang vinden. Hij, Frits Bolkestein pakt de taboes aan: misbruik van sociale voorzieningen, de criminaliteit, buitenlanders, asielzoekers en onlangs de ontwikkelingshulp.

Er is één erg groot taboe dat niet door Bolkestein zelf is doorbroken maar door twee CDA'ers: Maij en Oostlander. Het taboe om uitspraken van een alom gerespecteerd politicus zelfs maar voorzichtig te vergelijken met extreem rechts: Janmaat, De Winter, Le Pen.

Dat is nog nooit vertoond op dit niveau en is inderdaad zeer vergaand, maar daar is het ook een taboe voor. Dat Bolkestein zich verontwaardigd toont is begrijpelijk. Onwaarschijnlijk is echter dat een intelligent politicus zich verbaasd dat zoiets een keer hardop wordt gezegd.

Misschien zeggen Maij en Oostlander wat 'een heleboel mensen in het land' al veel langer denken. Namelijk dat wat Bolkestein bij voortduring beweert toch soms wel een heel klein beetje als 'eigen volk eerst' klinkt. Dat zijn verontrusting over maatschappelijke misstanden en problemen toch wel voortdurend in één richting gaan.

Bolkestein heeft zo zijn voorkeuren in wat hij aan de orde meent te moeten stellen. Zijn sterke punt is dat hij inderdaad maatschappelijk gevoelige onderwerpen openlijk aan de orde durft te stellen. Ook heeft hij inhoudelijk op bepaalde punten het gelijk aan zijn zijde.

Bolkesteins zwakte is dat hij geen maat weet te houden. De stokpaarden die hij berijdt slaan op hol. Hij draaft door en probeert in één keer het volledige gelijk van het totale liberale gedachtengoed binnen te halen. Van de kleinste criminaliteit tot de grootste internationale problemen. De problemen die hij aansnijdt zijn ingewikkeld en behoeven een genuanceerdere benadering dan Bolkestein vaak biedt.

Maar iedereen weet dat 'ingewikkeld' of 'genuanceerd' het niet goed doen. De zaken wat simpeler voorstellen spreekt veel meer kiezers aan (en doet anderen erg tekort).

Wat vindt extreem rechts er eigenlijk van? In hoeverre zouden Janmaat c.s. het met Bolkesteins uitspraken eens zijn? Zelfs het stellen van die vraag zal Bolkestein waarschijnlijk als volstrekt irrelevant van de hand wijzen.

Het antwoord op de vraag zet misschien aan tot nadenken en tot een presentatie die zelfs de geringste schijn vermijdt. Ik heb namelijk erg graag dat dat ene grote taboe blijft bestaan.

UTRECHT G. Mensink

Vooruitzien

Met grote verwondering volg ik de negatieve publikaties omtrent de uitingen en meningen van Bolkestein, afkomstig van politici, journalisten en critici.

Regeren is nog steeds vooruitzien en wat Bolkestein - en, gezien de uitslagen, vele anderen met hem - misschien vooruit ziet, zijn de talloze problemen die zich bij continuering van het huidige allochtonenbeleid zullen gaan voordoen. Als we niet snel op een gematigde manier iets ondernemen, is de kans erg groot dat het leger van echte racisten en de iets minder begaafden onder ons, die persoonlijke economische en sociale misère direct in verband brengen met de aanwezigheid van allochtonen, steeds groter wordt.

Want het aantal mensen dat met het gedachtengoed van de Centrumdemocraten gevoed wordt is angstvallig groot. Dit zal zich waarschijnlijk uiten in allerlei excessen die wij bij onze Oosterburen hebben mogen aanschouwen.

En wat zeggen dan de dames en heren critici. . .? 'Wir haben es nicht gewusst?' Nou, Frits Bolkestein dus wel. Niets doen en met je vinger wijzen naar personen die deze problematiek aan willen pakken is niet alleen dom, maar ook nog eens gevaarlijk.

AMSTERDAM A.M.J. Oostenbroek

Volksbeleven

Bolkestein heeft gesproken en ik vraag me met verbazing af waarom daar zo gezapig op gereageerd wordt.

Terecht worden Janmaat en zijn trawanten ervan beschuldigd op een maatschappelijk gevaarlijke wijze te reageren op het oppervlakkige volksbeleven. Iemand zou Bolkestein toch eens flink de oren moeten wassen. Wat hij doet is namelijk hetzelfde als waaraan extreem rechts zich schuldig maakt.

Heel goedkoop oreert Bolkestein over het vluchtelingenbeleid, ontwikkelingshulp en de geldverslinding in de Europese gemeenschap. Dat hij daarbij zich niet laat belemmeren door enige sociale doordachtheid is bedenkelijk. Bolkestein is namelijk niet dom.

Bolkestein reageert op oppervlakkige gevoelens om stemmen te vergaren. Het lukt hem ook nog om stemmen te trekken, terwijl dit niet het geval zou zijn als hij gewoon de dieper liggende waarheid zou verkondigen.

Hij kan wel lopen roepen dat Nederland 'te gastvrij' is voor vluchtelingen, maar vergeet daarbij te zeggen dat de VVD aan het vluchtelingenprobleem een belangrijk steentje heeft bijgedragen.

Volgens Bolkestein moet nog meer worden bezuinigd op ontwikkelingshulp. Waar hij gemakshalve aan voorbij gaat is het feit dat ontwikkelingshulp op den duur het vluchtelingenprobleem doet afnemen, indien die hulp gericht wordt op de leefbaarheid van de ontwikkelingslanden. Daar wil de VVD echter niets van weten.

Het geld moet maar in eigen land blijven, ontwikkelingslanden moeten zich maar zien te redden. Dat daarmee de bevolking wordt uitgebuit, dictatoriale systemen een weerzinwekkende pressie uitoefenen, het ontbreken van gezondheidszorg en onderwijs de mensen op de vlucht jaagt, dat hoor ik Bolkestein niet roepen.

Evenzo zijn geblaat over de 'gastvrijheid' van Nederland. Nederland is niet zo gastvrij als Bolkestein wil doen geloven. Dat weet hij zelf ook, maar hij zegt iets anders. Met het gevolg dat weer met brandbommen kan worden gegooid. Alleen gaan die niet bij Bolkestein door de ruiten, maar wel bij asielzoekers of andere buitenlanders.

Ik wil niet beweren dat er geen vluchtelingenprobleem is. Ik vind alleen de wijze waarop Bolkestein hiermee probeert stemmen te vergaren onbeschoft en sociaal verwerpelijk.

HENGELO P. Swaters

Afhankelijk

Frits Bolkestein en andere leden van de VVD willen bezuinigen op de hulp aan ontwikkelingslanden.

Misschien moeten gelden worden uitgetrokken om te werken aan de elementaire ontwikkeling van deze leden van de VVD. Zij zouden moeten leren dat nederigheid beter bij Nederland past dan een arrogante houding.

Want Nederland kan niet voorzien in eigen levensonderhoud. Wij eten van de tafel van de rest van de wereld.

Nederlandse koeien en varkens consumeren voornamelijk voedsel geproduceerd in de Derde Wereld voordat zij boter, kaas en vlees voor de export kunnen leveren. De bollenvelden bloeien door kunstmest gemaakt van grondstoffen uit de Derde Wereld. Onze handel in diamanten, koffie en tabak komt niet van eigen grond. Katoen komt uit ontwikkelingslanden. Zelfs de hondepoep is het gevolg van eiwitten uit het buitenland.

Wat hebben we wel? Een gasbelletje. Daarmee redt onze technologie het niet. Ook energie importeren we. Wij zijn dus bijna totaal afhankelijk van andere landen, ook ontwikkelingslanden. Onze welvaart en luxe komen niet voort uit eigen land.

Ontwikkelingshulp is teruggeven wat eeuwenlang voor niets of te goedkoop is verkregen.

HEEMSKERK

Joke Hoobroeckx-Dooren

Intellectueel

Bolkestein heeft volkomen gelijk te stellen dat hoe meer de landen zich op het internationale pad begeven, des te meer diezelfde landen zich bewust moeten zijn van hun eigen nationaal belang.

Men kan alleen een sterke internationale gemeenschap vormen als de individuele leden sterk zijn, hun eigen identiteit en cultuur verdedigen, en opkomen voor hun economische belangen.

Het probleem van Bolkestein is dat hij misschien tè intellectueel is en daardoor door veel mensen niet begrepen wordt, of indien wel, pas veel later. Hij is een man die het durft te zeggen, helder en met visie.

BREDA Frank Jans

Kortzichtig

Bolkestein heeft in de afgelopen weken uitspraken gedaan die, zo blijkt uit de verkiezingsuitslagen, recht uit het nationale hart van veel Nederlanders komen.

Het is erg jammer dat de overige politici blijkbaar niet in staat waren de kortzichtigheid van de door Bolkestein gebruikte argumenten af te troeven. Voor ervaren politici had het een schot voor open doel moeten zijn om met goede tegenargumenten net zoveel publiciteit te krijgen als Bolkestein.

Het buitenland zal ons op langere termijn de door Bolkestein uitgedragen nationale arrogantie niet in dank afnemen. Als vooraanstaande handelsnatie ligt het nationale belang van het relatief zeer kleine Nederland vooral internationaal. En met die belangen moeten wij mede ons geld verdienen voor onze nationale belangen.

ENSCHEDE Frits Lagendijk

Solidariteit

Premier Kok deed een indringend beroep op jongeren in ons land: 'Ga stemmen, en als het even kan niet op extreem rechts.'

Jongeren hebben goed in de gaten dat solidariteit in de wereld nodig is en dat een klein land als Nederland mensen die niets meer hebben, heel wat kan bieden. Jongeren hebben door dat de methodes van extreem rechts niet bepaald fris en hun denkbeelden fors opgeklopte spookbeelden zijn.

Maar als Bolkestein weer eens zijn bekende kritiek op ontwikkelingssamenwerking of asielzoekersbeleid heeft laten horen, dan hoor ik de twijfel in de opmerkingen van jongeren doorklinken: 'Als een gerespecteerd fractievoorzitter vindt dat we vooral voor onszelf moeten zorgen, zitten we dan niet fout met onze solidariteit. . .?'

MAASTRICHT Gerard Peters

Jongeren

Allochtone jongeren in de buitenwijken van Parijs blijken zich in toenemende mate aan te sluiten bij fundamentalistische groepen (de Volkskrant, 2 maart). De problemen van veel allochtone jongeren in Nederland zijn net zo verontrustend.

Ondanks een positieve instelling worden ze op alle mogelijke manieren maatschappelijk aan de kant gezet. De eisen die aan een baan worden gesteld blijken in de praktijk voor velen te hoog. Hiërarchische structuren en/of vormen van racisme op de werkplek leiden vaak tot ontslag of onwerkbare situaties. De problemen stapelen zich op.

Het gevolg is ongelijkwaardige verhoudingen, waardoor deze jongeren hun heil zoeken in fundamentalistische bewegingen, criminaliteit en/of verstrikt raken in één of andere verslaving.

Niet de fundamentalistische bewegingen vormen een gevaar, maar de houding van veel mensen in de zogenaamde westerse 'beschaving'. De praktijk laat zien dat veel mensen, en met name veel politici, zich niet bewust zijn van de werkelijke situaties waarin deze jongeren zich bevinden.

Door de toenemende negatieve aandacht in de media en opmerkingen van mensen als Bolkestein, voelen zij zich steeds meer aan hun lot overgelaten en trekken ze hun eigen conclusies.

ZAANDAM Oane Bylstra

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.