GEACHTE REDACTIE: Bij gemoraliseer over links geweld blijft de overheid buiten schot

Ik voel me persoonlijk aangesproken door de column 'Links terrorisme' van Gijs Schreuders (Forum, 13 mei). Ja, ik ben antifascist, dierenbeschermer en kraker....

Moralistische columns zoals die wel vaker in de Volkskrant te vinden zijn kunnen zeker bijdragen aan de discussie over sociaal-politieke thema's. Maar bij complexe materie als 'terrorisme' verhindert een te ethische opstelling een heldere stellingname.

Schreuders ziet geen verschil tussen links en rechts geweld. Z'n teleurstelling groeide met iedere rake klap die Molukse jongeren in Leerdam uitdeelden. Als alternatief rest hem helaas niets anders dan het plaatsen van aanhalingstekens om woorden als antifascisme en links.

Het siert de schrijver dat hij, als verontruste edoch betrokken toeschouwer, de waarschuwende vinger heft. Zijn conclusie dat het gebruik van geweld door actiegroepen onherroepelijk leidt tot Japanse gifgas- en sektetoestanden is echter gezocht en onjuist. De meeste protestcampagnes met sporadisch geweld hebben immers niet geleid tot zulk te veroordelen terreur.

Ook het Earth Liberation Front (ELF) kan niet met sekten of almachtsfantasten vergeleken worden. Het ELF beseft heus wel dat met een paar acties de chemische industrie niet buiten werking wordt gesteld. Maar pas als protest wordt omgezet in verzet met economische effecten wordt een taal gesproken die ondernemingen verstaan. Dit bagatelliseren via een 'geweldsanalyse van de glijdende schaal', zoals Schreuders doet, geeft blijk van een selectieve verontwaardiging.

Allereerst is geweld een structurele factor in de huidige samenleving. Geweld is geen doel op zich. Het is slechts een middel tot het bereiken van een doel. Hieraan voorbij gaan betekent het sluiten van de ogen voor de oorzaken van het toegepaste geweld. Het is onmogelijk straatterreur van overtuigde nazi's gelijk te stellen aan het koekje van eigen deeg wat in Leerdam werd uitgedeeld.

Een tweede reden voor de selectieve verontwaardiging is de verknochtheid aan de huidige maatschappelijke verhoudingen. Schreuders' betoog over een linkse en rechtse pot nat suggereert een onpartijdige overheid.

In een neutrale rechtsstaat heeft alleen de staat het recht tot het gebruik van dwangmiddelen. Nog los van het gebruik van buitensporig geweld en de schending van mensenrechten door overheden zelf, lijkt me dit een vreemde situatie. Het impliceert immers dat de vraag of iets wel of niet wettig is garant staat voor de rechtvaardigheid ervan. Terwijl regeringsmisdaden oneindig veel meer leed en ellende hebben veroorzaakt dan het verzet ertegen.

In wat voor een wereld leven we, als ondergrondse kernproeven legaal zijn terwijl een minder schadelijk protestplofje kan rekenen op vervolging?

Ik distantieer me niet van directe actie, inclusief eventueel geweld. Het gebruik van geweld kan een soms onvermijdelijk, soms noodzakelijk kwaad zijn. Toe te passen met uiterste terughoudendheid, grote voorzichtigheid en een nog grotere zorgvuldigheid. En alleen dan gerechtvaardigd, indien er een brede verzetsbeweging rond desbetreffend onrecht actief is. Zonder ondersteuning aan de basis verliest een militante actie al snel haar effectiviteit en daarmee haar waarde.

NIJMEGEN M. Pronk

Hellend vlak

Schreuders wijst ons op het gevaar van het 'hellend vlak' dat bij harde acties door protestbewegingen bestaat. Eenmaal over de grenzen van het geldende recht heengestapt om heiligverklaarde doelen na te streven, wordt bij het uitblijven van succes de kans groter dat men steeds een stapje verder gaat, om uiteindelijk moorddadig terrorisme uit naam van het 'goede doel' te bezigen.

Schreuders gebruikt dit wat simpele scenario om groepen als Milieudefensie te waarschuwen tegen toenemende verharding van hun acties. Hij ziet minder gevaar wanneer de overheid het redactiekantoor van een krakersblad binnenvalt en hierbij ver buiten haar bevoegdheden treedt in de 'bewijsvergaring' tegen een links-terroristische groep.

Mensen hebben rechten en zijn onschuldig tot het tegendeel bewezen is. Ik maak mij meer bezorgd over een overheid die, paradoxaal genoeg, meent de rechten van haar burgers te moeten beschermen door ze met voeten te treden, dan over een paar links-radicalen met een zelfgeknutselde bom.

Een overheid die, dankzij onoplettendheid of misplaatste vergevingsgezindheid van haar burgers, het hellende vlak van rechtsschending afglijdt, kan vele malen meer schade aanrichten dan willekeurig welke terroristische organisatie.

LEIDEN Peter Habraken

Weldenkend

In de beste 'Doctors van Leeuweriaanse' BVD-traditie zet Schreuders de feiten nog eens op een rij. De 'rel in de Van Ostadestraat', actieblad Ravage, de kraakbeweging, de bomaanslag op BASF, Milieudefensie, Schiphol, harde acties van anti-fascisten en dierenbeschermers. Tekenen aan de wand en, zeker niet ondenkbeeldig, mogelijk leidend tot taferelen zoals bij de gifgasaanvallen in de metro van Tokyo.

De rol en positie van het terroristische actieblad Ravage in deze schimmige wereld van het 'links terrorisme' moge duidelijk zijn. De inval bij Ravage door het Arnhemse 'Bastionteam' om de daders van de laatste terreuraanslag bij BASF op te sporen, en als 'pre-emptive strike' tegen een mogelijk opdoemende volgende golf van linkse terreur verdient alle steun van het weldenkende deel deel der natie.

Schreuders doet ons de ogen openen. Er waart een spook door onze samenleving. Het spook van het links terrorisme. Dit dient met alle - geoorloofde en ongeoorloofde - middelen bestreden te worden. Onze democratische rechtsorde dient zich te wapenen tegen linkse terroristen, gestoorde enkelingen, en andere gefrustreerde lieden die terroristisch geweld niet schuwen om hun zin te krijgen. Zelfs al gaat dit ten koste grondwettelijke vastgelegde rechten als persvrijheid, het recht op vrije meningsuiting en het recht op privacy.

Beste Gijs Schreuders, als ik jou was, zou ik onmiddelijk ontslag nemen en m'n diensten aanbieden bij 's-lands meest gelezen ochtendkrant. Daar waarscnuwt men al jaren voor dergelijke 'tendenzen' in onze samenleving

AMSTERDAM E. Grit

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden