Gbagbo wil van geen wijken weten

De omstreden president van Ivoorkust, Laurent Gbagbo, heeft dinsdagavond laat ontkend dat hij op het punt staat zich over te geven. Gbagbo zei dit na berichten dat hij de strijd staakte en zich wilde overgeven aan de Verenigde Naties. Ook zou hij om VN-bescherming hebben gevraagd. De mededeling van de belaagde president kwam na urenlange onderhandelingen met de Fransen en de VN-missie in Ivoorkust over zijn terugtreden na een dag van zware gevechten in Abidjan.

Laurent Gbagbo Beeld reuters

Gbagbo zei dat alleen werd gepraat over een staakt-het-vuren met de strijders van zijn rivaal Alassane Ouattara. 'Het leger heeft gevraagd om een beëindiging van de strijd', aldus de president in een interview met de Franse televisiezender LCI. 'Het leger onderhandelt nu over de voorwaarden voor zo'n wapenstilstand met de andere partijen op de grond. Maar op politiek niveau is er nog geen enkele besluit genomen.'

Provocatie
Een provocerende Gbagbo herhaalde opnieuw dat hij de presidentsverkiezingen van november heeft gewonnen. Alleen gesprekken tussen hem en Ouattara zouden volgens hem definitief vrede kunnen brengen in het door geweld geteisterde Ivoorkust.

Het was dinsdag onduidelijk of de opmerkingen van Gbagbo bedoeld waren om zijn gezicht te redden of dat de president de strijd alsnog wilde voortzetten.

Getekende verklaring
Twee generaals van Gbagbo's leger onderhandelden in de residentie van de Franse ambassadeur urenlang over de voorwaarden voor diens vertrek. Parijs eiste een getekende verklaring van Gbagbo dat hij de macht afstaat. Ook zou hij de verkiezingsuitslag van november moeten erkennen. Gbagbo verloor toen van Ouattara, maar hij weigerde af te treden. Ivoorkust werd toen in een diepe crisis gestort.

'De secretaris-generaal van de VN is het op dit punt geheel met mij eens', verklaarde de Franse minister van Defensie Alain Juppé in het Franse parlement. 'We eisen dat hij Ouattara erkent als president.' Internationaal wordt Ouattara erkend als de legitieme president van Ivoorkust.

Maar de woordvoerder van Gbagbo ontkende 's avonds dat de president iets had getekend of op het punt stond iets te tekenen. 'Sommige punten worden nog steeds bediscussieerd', aldus Ahoua Don Mello. 'Gbagbo heeft niets ondertekend.'

Snelle machtsoverdracht
Frankrijk zei toen een snelle machtsoverdracht te verwachten. 'We staan op het punt om hem te overtuigen dat hij de macht moet overdragen', aldus Juppé. Ook een van Gbagbo's ministers wekte toen de indruk dat het vertrek van de president snel dichterbij kwam.

'We moeten nu doen wat we kunnen om een blijvende vrede te bewerkstellingen', verklaarde Alcide Djedje, de Ivoriaanse minister van Buitenlandse Zaken die samen met twee generaals onderhandelde namens Gbagbo. De president eiste onder andere veiligheidsgaranties voor hem en zijn familie.

Bunker
Gbagbo verbleef naar verluidt in een bunker onder zijn residentie, niet ver van het presidentiële paleis in Abidjan. De Amerikaanse president Barack Obama drong dinsdag ook aan op zijn onmiddellijke aftreden. Ook moesten zijn strijders hun wapens direct neerleggen, aldus Obama.

Gbagbo's militairen drongen dinsdag aan op een wapenstilstand, nadat ze zwaar onder vuur waren komen te liggen van Ouattara's eenheden en helikopters van de VN en het Franse leger. Na uren te zijn bestookt, met name bij het presidentiële paleis, liet stafchef Philippe Mangou van het Ivoriaanse leger weten dat zijn manschappen de strijd hadden gestaakt.

Beslissende slag
Mangou riep zijn soldaten op zich over te geven aan de 9.000 man sterke VN-vredesmacht in het land. Duizenden strijders van Ouattara waren een dag eerder Abidjan binnengedrongen vanuit het noorden voor de 'beslissende slag'. De aanval van de rebellen dinsdag op posities van Gbagbo in Abidjan was makkelijker geworden door de luchtaanvallen.

Helikopters van de VN-missie bestookten onder meer militaire kampen van Gbagbo waar zware wapens waren ondergebracht. Ook werden raketlanceerders dicht bij de residentie van Gbagbo vernietigd.
Volgens de VN en de Fransen waren deze aanvallen nodig, omdat de wapens werden gebruikt om burgers in Abidjan te treffen. In de afgelopen dagen hadden eenheden van Gbagbo ook kolonnes en militairen van de VN beschoten. Op verzoek van VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon deden ook Franse helikopters mee aan de beschietingen. In de loop van de dag keerde de rust weer terug in het gebied rond het paleis.

Volg de Volkskrant op Twitter
Word vriend van de Volkskrant op Facebook

Beeld reuters
Laurent Gbagbo Beeld reuters
Beeld reuters
Laurent Gbagbo Beeld afp
Beeld reuters
Beeld reuters
Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden