Gay

Is de oproep van de filmbaas van Sony om homogescheld uit scripts te schrappen een oplossing? Of censuur?

'Stel nou dat de volgende keer, wanneer eenieder van ons een script leest met daarin woorden als flikker - of nicht, homo, pot - we een potlood pakken en dat schrappen. Doe dat nou gewoon.' Hollywood zou eens goed kijken naar de manier waarop films omgaan met homoseksualiteit: het was een opmerkelijke oproep die Sony-filmbaas Amy Pascal afgelopen week deed tijdens een benefietavond voor een opvangtehuis voor homoseksuele jongeren. Niet omdat kritiek op die stereotypen nieuw is, maar het is fascinerend om die te horen uit de hoek waar de films daadwerkelijk gemaakt worden en niet van verontwaardigde minderheidsgroeperingen of mopperende wetenschappers.


Maar vooral dat ene zinnetje over het potlood trok de aandacht - is het schrappen van scheldwoorden echt een oplossing? Of is het een vorm van censuur? De pijnlijkste kritiek: had deze Pascal zelf niet eerst eens met een rode pen door het script van 21 Jump Street moeten gaan, de film met de meeste homofobe grappen sinds tijden?


Goed punt, maar jammer dat het de aandacht zo afleidt van het complete betoog, dat veel verder ging dan het afschaffen van achteloos gescheld. Pascal zette het feilloos op een rijtje: hoe mensen - pubers voorop - voor voorbeelden en rolmodellen naar films kijken. Dat sommigen hun kennis over homoseksualiteit alleen daarvandaan halen. En aldus leren dat homoseksuelen vooral meelijwekkende types zijn, of grappige eenlingen. Of, erger nog, dat het een kleine stap is van stiekeme homoseksueel of experimenterend schoolmeisje naar psychotische moordenaar. Met als onderliggende boodschap: wie op mensen van hetzelfde geslacht valt, is niet helemaal goed bij zijn hoofd of houdt er nu eenmaal van om grenzen te overschrijden.


'De vriendelijkste stereotypen', aldus Pascal, 'zijn dan de aseksuele, gevatte vriend van het mooie meisje, de dragqueen of de flitsende kapper.' Zelfs in films waarin homoseksualiteit wel liefdevol wordt behandeld - altijd arthousefilms of Oscarmateriaal zoals Milk, Brokeback Mountain, A Single Man of Boys Don't Cry- wordt de hoofdpersoon uiteindelijk vermoord of gemarteld, signaleert ze. En anders pleegt hij of zij wel zelfmoord, of sterft 'gewoon' ongelukkig.


Maar verontrustender dan de manier waarop homoseksuelen worden afgeschilderd, is de zeldzaamheid waarmee ze opduiken in films. Er zijn geen terloopse homoseksuele hoofdrollen. Geen superheld zal toevallig naast zijn sidekick wakker worden, zonder verdere discussie of geproblematiseer. Zoals de huidskleur van Will Smith er niet toe doet als hij de wereld redt, zo zou dat ook moeten gaan gelden voor de geaardheid van een actieheld.


Eigenlijk was Pascals speech uiteindelijk een pleidooi om films meer een afspiegeling te laten zijn van de werkelijkheid. En ze heeft gelijk: is weerstand tegen het homohuwelijk vreemd als een liefdevolle homoseksuele relatie nooit als iets vanzelfsprekends te zien is in films - met The Kids Are All Right als uitzondering?


Alleen is juist dan het schrappen van al die scheldwoorden een verkeerde stap. Het vervelende is: er zijn nu eenmaal angstige mannen die elkaar uit onzekerheid voor homo uitmaken. Homoseksuele jongeren krijgen dit soort opmerkingen dagelijks meerdere keren om de oren. Wie het hele plaatje wil laten zien, kan dat niet zomaar weglaten.


Floortje Smit, filmrecensente, werpt haar blik op de hedendaagse beeldcultuur

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden