Nieuws ISS

Gat in ruimtestation ISS geen ongeluk – Russisch ruimteagentschap vermoedt sabotage

In een leefmodule van ruimtestation ISS dook vorige week een mysterieus gat op. Het onderzoek naar de dader is in volle gang. Sabotage of een verzwegen productiefout?

Astronauten Serena Aunon-Chancellor (Nasa), Sergej Prokopjev (Roscosmos) en Alexander Gerst (Duitsland) voor de lancering op 6 juni dit jaar. Beeld AFP

Aan boord van internationaal ruimtestation ISS voltrekt zich deze week een kosmisch Cluedo waarin geen gebrek is aan verdenkingen.

Het begon vorige week woensdag, toen missieleiders op aarde op drukmeters ontdekten dat er kostbare lucht de kille ruimte insijpelde. De bemanning ging op zoek en vond de oorzaak verscholen achter een toilet in het leefgedeelte van de Sojoez-capsule waarmee astronauten op-en-neer reizen naar het ISS. Een klein gaatje, niet meer dan 1,5 millimeter groot.

Astronauten sloten het gat met een gaasje gedoopt in epoxyhars, dus direct gevaar is geweken. Blijft alleen de vraag: hoe kwam dat gat daar?

Aanvankelijk dacht iedereen aan een botsing met een kleine meteoriet, maar dat beeld kantelde toen ruimtevaartorganisatie NASA een foto van de schade online zette. Is dat niet gewoon een gat gemaakt met een boormachine, speculeerde men op social media.

Het mysterieuze gat in het ISS, op een foto verspreid door de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie Nasa. Naast het boorgat zijn wat spoortjes zichtbaar, vermoedelijk eveneens veroorzaakt door een boormachine. Beeld NASA

‘Dader bekend’

Afgelopen maandag bevestigde Dmitri Rogozin, hoofd van het Russisch ruimteagentschap Roskosmos die lezing. Anonieme bronnen van binnen de Russische ruimtevaartindustrie stelden vervolgens dat het gat al op aarde was geboord, en dat de dader bekend was. Het voorval zou zich hebben afgespeeld bij het bedrijf RKK Energia, bouwer van de Sojoez-schepen.

Daarmee was het eerste scenario compleet: een werknemer had uit angst voor represailles besloten het gat met lijm te dichten. Zijn ‘oplossing’ hield vervolgens twee maanden stand, toen de lijmklont zijn meerdere moest erkennen in de natuurwetten en zo – floeps – door de luchtdruk in de module naar buiten werd gespuugd.

Zaak gesloten? Niet bepaald. ‘Ik vind het een vreemde verklaring’, zegt ruimtevaartingenieur en voormalig TNO’er Erik Laan. Hij wijst onder meer op de NASA-foto, waar naast het boorgat duidelijk spoortjes zichtbaar zijn. Spoortjes die ogen alsof iemand de wand eerst een paar keer schampte, voordat hij het gat boorde. ‘Een professional zou er in één keer doorheen boren, als hij de opdracht kreeg’, zegt Laan.

Astronaut met heimwee

In de Russische media is ondertussen veel aandacht voor een ander scenario, geopperd door ex-kosmonaut Maksim Soerajev, tegenwoordig parlementariër voor de partij van Poetin. Hij stelde dat een astronaut met heimwee aan boord van het ISS zélf het gat gemaakt kan hebben, in de hoop eerder naar huis te mogen. Ook volgens Rogozin kun je ‘bewuste sabotage in de ruimte’ niet uitsluiten.

Volgens ESA-astronaut Andé Kuipers, die zelf missies vloog in Sojoez, is dat mogelijk. ‘In het leefgedeelte kom je vrijwel niet meer nadat je koppelt aan het ISS’, zegt hij. Toch vermoedt hij dat de dader zich op aarde bevindt. ‘Het kan best dat men een zondebok zoekt voor de eigen fouten en de bemanning maar de zwarte piet toespeelt.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.