Gaswapen

Vrijdagochtend opende de Volkskrant met de kop 'Poetin speelt troef uit: het gaswapen'. NRC Handelsblad volgde vrijdagmiddag met 'Poetin zet zijn 'gaswapen' in'. Logisch, 'gaswapen' is een intrigerend woord dat je dwingt de krant uit het schap te pakken. Poetin grijpt naar het gaswapen, de situatie wordt zorgelijk.


In het buitenland werd spaarzamer gebruik gemaakt van 'gaswapen'. 'Gas weapon', 'l'arme de gaz', 'Gaswaffe': je kwam het hier en daar tegen, maar zelden in de kop en spaarzaam in de tekst. In landen die streden in de Eerste Wereldoorlog denken ze bij het 'gaswapen' nu eenmaal eerder aan mosterdgas dan aan het gas van Gazprom.


Dan liever 'energy weapon', zoals Foreign Policy schreef.


Wat mogen we verwachten nu Poetin het gaswapen heeft ingezet? Daarover bestaat onduidelijkheid. Zoals over het hele conflict in Oekraïne een zware mist hangt. Niet voor niets zetten Volkskrant en NRC gisteren hun ervaren Rusland-watchers Bert Lanting en Hubert Smeets in als duiders. Beiden deden voortreffelijk hun best, maar soms zijn er te veel onbekende variabelen om zaken écht te kunnen doorgronden. Er is tijd nodig om ontwikkelingen te doorzien en vaak is de logica ervan pas achteraf waar te nemen.


In elk geval blies minister Hennis gisteren de samenwerking met de Russische marine af en moeten vier Russen die een cursus volgden aan het Instituut Defensie Leergangen te Den Haag naar huis. Het is weer een beetje Koude Oorlog, en daar horen geen pottenkijkers bij. Eerder werd al minister Kamps energiemissie naar Moskou afgeblazen. We laten niet met ons sollen. De Russen kunnen wel denken dat ze als enige over het gaswapen beschikken, maar zo lang er in Slochteren nog een miljard kuub in de bodem zit, kunnen wij ook het gaswapen trekken.


In Maastricht ging gisteren de opening van het eerste Russische honorair consulaat in Nederland wel door. Wat een feestdag voor minister Timmermans had moeten worden, een Russisch consulaat in zijn achtertuin, verliep door de heisa rond het gaswapen toch wat in mineur. Helaas vroeg NOS-verslaggeefster Kysia Hekster ambassadeur Kolodkin niet naar zijn opvattingen over het gaswapen. Dat was niet zo raar geweest, want wij zijn hier extra gevoelig voor het gaswapen, gezien onze ambities de gasrotonde van Europa te worden: zonder Russisch gas lukt dat voorlopig niet.


Er wordt geschaakt, Poetin heeft voorlopig het initiatief en hij dreigt het gaswapen in te zetten. Zoveel is helder. Maar met welk strategisch doel? Is hij erop uit het oostelijk deel van Oekraïne te annexeren? En zo ja, wat volgt daarna? Zet hij het gaswapen ook in tegen de EU? En zo ja, ís er eigenlijk wel een gaswapen?


De rekenopdracht voor dit weekeinde: de Europese Unie is voor 30 procent afhankelijk van Russisch gas. De helft daarvan wordt aangevoerd via Oekraïne. Gas voorziet in 22 procent van de Europese energiebehoefte. Reken uit voor hoeveel procent van de energie de EU afhankelijk is van gas dat langs Kiev stroomt.


Hoe dan ook, Poetins gaswapen krijgt grote gevolgen. De voorstanders van schaliegaswinning zullen ermee aan de haal gaan, de Amerikanen hebben plannen om tankers vol gas naar Europa te verschepen en in Qatar bouwen ze behalve voetbalstadions nóg meer gasinstallaties.


Als wij het gaswapen aangrijpen om de overgang naar duurzame energie te versnellen, zullen we Poetin misschien ooit nog danken voor de dag waarop hij het gaswapen inzette, en een windmolenpark naar hem vernoemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden