Gastvrij voor niet-roker is duur

Het anti-rookbeleid kost veel ondernemers geld. Maar de tabaksindustrie blijft het grootste slachtoffer. En dat is precies wat het ministerie van Volksgezondheid beoogt....

De horeca-ondernemers juichten toen bleek dat het rookverbod niet voor hun openbare zaken zou gelden. En ze juichten deze week weer, toen hen definitief zelfregulering werd beloofd. Maar dat ze uiteindelijk rookvrij moeten worden, staat vast. En daarmee moeten ze nog steeds vrezen voor het verlies van klanten.

Horecabazen moeten fors investeren in de bouw van rookvrije ruimtes, rookscheidingswanden en afzuigapparaten. De investeringskosten zouden duizend euro per vierkante meter bedragen.

Vanaf 2008 moeten alle restaurants, en driekwart van alle cafen discotheken rookvrij zijn. Koninklijk Horeca Nederland heeft berekend dat een rookvrije horeca 46 duizend banen gaat kosten, als gevolg van inkomstenderving. Dat aantal is gebaseerd op cijfers uit Canada en de Verenigde Staten, waar al een rookverbod van kracht is. Daar kelderden de inkomsten met 15 procent.

'Dat betekent voor Nederland een omzetverlies van 1,9 miljard euro', zegt Anthony van der Klis van Koninklijk Horeca Nederland. Ook vreest de organisatie concurrentievervalsing in de hele grensstreek, van Noord-Groningen tot Zuid-Zeeland: grensstreekbewoners zouden weleens in Duitsland of Belgien nieuw stamcafunnen ontdekken. 'Maar daar staat tegenover dat je er niet-rokende klanten voor terugkrijgt', zegt Van der Klis.

Horecabazen zien hun werk als 'huiskamer van de samenleving'. Zij willen 'gastvrij' zijn voor zowel rokers als niet-rokers. Anders gezegd: er komen maatregelen voor niet-rokers, maar de rokende klant moet zo veel mogelijk worden behouden.

Dat peidooi bij minister Hoogervorst van Volksgezondheid bleek niet ongegrond. Wat elke horecabaas vreesde, is in Ierland in alle omvang werkelijkheid geworden: het wettelijk verbod op roken in e openbare ruimtes heeft in de horeca tot een omzetdaling van 40 procent geleid, blijkt uit cijfers van de VFI, de Vintners Federation of Ireland.

De grootste gedupeerde van het anti-rookbeleid is uiteraard de tabaksindustrie. Gallaher, producent van de sigarettenmerken Silk Cut en Benson & Hedges, maakte woensdagavond bekend dat de sigarettenverkopen in Groot-Brittanniet 3 procent zijn gestegen, terwijl die in de Ierse republiek als gevolg van het rookverbod met 7,5 procent zijn gedaald.

In Nederland is die daling nog veel sterker: voorzitter Willem Jan Roelofs van de Stichting Sigaretten Industrie meldt dat de verkopen over het afgelopen halfjaar, sinds het rookverbod in Nederland van kracht ging, met 17 procent zijn gedaald. 'Dat betekent dat er 1,7 miljard minder sigaretten zijn verkocht', stelt Roelofs.

Het ministerie van Volksgezondheid is blij met de cijfers: het heeft zich ten doel gesteld het aantal rokers in Nederland nu 31 procent terug te dringen naar 25 procent. Want in 2000 overleden 21 duizend Nederlanders aan een rookgelateerde aandoening, zoals longkanker, hartziekten of beroerte, meldt het rijksinstituut RIVM. 'De kosten daarvan drukken fors op de uitgaven voor ziektebestrijding en preventie.'

Maar de tabaksfabrikanten, die hun marktaandeel rap zien slinken, slaan terug. Philip Morris heeft sigaretten ontwikkeld met een speciaal vloeipapier dat sneller dooft. De gezamenlijke tabaksfabrikanten werken aan een sigaret die minder schadelijk is voor de gezondheid. Volgens het Britse tijdschrift Marketing Week komt de sigaret nog dit jaar op de markt.

En in Noorwegen en Zweden, waar het rookverbod ook de horeca bestrijkt, schakelen rokers massaal over op snus, een soort pruimtabak. Sinds de introductie van het rookverbod zien de snusfabrikanten hun omzet met sprongen stijgen. De industrie erkent dat de logica erachter ontbreekt: 'Het smaakt smerig en het stinkt verschrikkelijk', zegt een fabrikant tegenover de website Zibb.nl. 'Maar dat is bij roken net zo.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden