GASTSOLDATEN ?

Defensie moet soldaten werven in het buitenland, stelt het instituut voor internationale betrekkingen Clingendael. Een goede oplossing voor het personeelstekort in het leger?...

J. Kleian, secretaris van de Algemeen Christelijke Organisatie van Militairen: 'Het is onbegrijpelijk dat Clingendael zo'n voorstel doet. Ze willen zo het personeelsprobleem aanpakken, terwijl gewoon de arbeidsvoorwaarden moeten worden verbeterd. Er kleven tal van praktische problemen aan dit idee. Als je een jongen met een andere nationaliteit dan de Nederlandse in het leger toelaat, welk strafrecht is er dan op hem van toepassing? Ik zou het niet weten. Die buitenlander moet dan wel de Nederlandse taal beheersen. Een soldaat die hoort ''van links komt de vijand'' en niet weet of links nu links of rechts is, schiet wellicht op zijn eigen eenheid.

Culturele verschillen zijn geen bezwaar. We hebben al mensen met verschillende achtergronden in ons leger. Eigenlijk vind ik principieel dat het Nederlandse leger uit Nederlanders moet bestaan. Misschien kan ik wel wennen aan het idee dat geheel uit buitenlanders bestaande eenheden in het Nederlandse leger zouden vechten.'

J. Binneveld, hoogleraar Maatschappijgeschiedenis: 'Ik zie dit als de enige oplossing om ons leger op sterkte te houden. Het is ook niets nieuws. Nederland heeft eeuwenlang buitenlandse huursoldaten geworven. Bij de Slag bij Nieuwpoort bijvoorbeeld gaf Prins Maurits, die in heel Europa bekend stond als een vermaard veldheer, sommige commando's ook in het Frans en Duits. Pas in de negentiende eeuw kwam een kentering. Tijdens de Franse Revolutie kwam het idee op dat je als burger de plicht hebt om je vaderland te verdedigen. Toen werd het een nationale aangelegenheid.'

K. Mol, Defensie-woordvoerster: 'Het is een interessant voorstel. Verder wil ik het Kamerdebat over de defensienota in februari afwachten. Commentaar laat ik over aan de bewindslieden.'

Kapitein W. van den Burg van de Koninklijke Landmacht: 'Het gaat erg ver om bij de eerste wervingsproblemen meteen je heil in het buitenland te zoeken. Oké, de soldaat van nu dient niet alleen God en vaderland, maar een stukje patriottisme speelt nog wel mee. Soldaten hebben nu een beetje dezelfde achtergrond en dat schept een band met elkaar. Als je buitenlanders gaat werven die louter en alleen voor het geld gaan, zet je die onderlinge loyaliteit op het spel. Ook beperkt het je bewegingsruimte. Het kan moeilijkheden geven als je buitenlandse militairen meeneemt naar een conflictsituatie in een land waar zij een binding mee hebben.'

H. Gerritsen, oud-onderofficier in Nederlands-Indië: 'Ik ben niet gek van dit idee. De verschillende landsaarden botsen, vooral als soldaten een hele tijd op dezelfde plek zijn gelegerd. Tussen de verschillende Indonesische compagnieën was er ook weleens wrijving. Dan moesten we er een Nederlandse afdeling op afsturen. Ze moeten die jongens van nu beter betalen, daar krijg je mensen mee over de brug. Nu gaan ze overal naartoe voor een appel en een ei.'

B. van de Hoef, vocht in Nederlands-Indië: 'Dat Nederland een tekort aan militairen heeft, wordt veroorzaakt door de afschaffing van de dienstplicht. Die zou weer ingevoerd moeten worden, want in dienst leert de Nederlandse jeugd orde en regelmaat. Ik ben tegen het voorstel van Clingendael. Wanneer het vaderland in nood is, moet je op het leger kunnen rekenen. Van buitenlanders kun je niet verwachten dat ze voor de volle honderd procent achter de Nederlandse politiek staan. Pas als allochtonen met succes zijn ingeburgerd, mogen ze wat mij betreft worden toegelaten.

De Javanen en Molukkers in Nederlands-Indië waren natuurlijk ook Nederlanders. Er werd rekening met ze gehouden, bijvoorbeeld bij de maaltijden. De Javaanse soldaten kregen ook 's ochtends rijst. De soldaten uit Holland leefden wel gescheiden van die uit Nederlands-Indië, ze waren toch van andere afkomst. Maar bij het vechten waren er geen problemen, want tenslotte hadden we in het begin een gemeenschappelijke vijand: Japan.'

F. Lardenoye, woordvoerder Algemene Federatie Militair Personeel: 'Als je legereenheden gaat bevolken met mensen uit Oost-Europa of Afrika, zal de band tussen de krijgsmacht en de Nederlandse samenleving verslechteren. En die is toch al fragiel. Nu kent iedereen via kennissen of familie nog wel iemand die in het leger zit. Als dat steeds minder wordt, kweek je gevaarlijke situaties. Je ziet het bijvoorbeeld aan Frankrijk met zijn Vreemdelingenlegioen; dat blinkt uit in stupide, bloedige oorlogen. Soldaten stierven bij bosjes in Vietnam en Algerije, maar dat kon de gemiddelde Fransman weinig schelen.

Het valt Defensie niet mee om personeel te werven. Toen de dienstplicht gold, hoefde men nooit moeite te doen, dus men mist ervaring. Bovendien hebben jongeren de banen voor het uitkiezen. In de eerste plaats moet de krijgsmacht zorgen voor aantrekkelijkere arbeidsvoorwaarden en opleidingsmogelijkheden en daar hangt een prijskaartje aan. De beroepssoldaat moet als ie ermee ophoudt zó tevreden zijn over het leger, dat ie een wandelende reclame vormt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.