Gastoptreden als gendarme in Parijs

Agent Marinus van Deudekom (50) is voor zes weken gestationeerd in Parijs. Niet voor de lol, maar om te werken....

Van onze correspondent Ariejan Korteweg

‘Ik moet plassen’, zegt een van de twee graatmagerige jochies die net zijn binnengebracht.

‘Ga mee naar buiten.’ Zijn nog jongere kameraad stoot hem aan.

‘Jullie blijven hier vier uur zitten’, buldert de agente vanachter de balie.

‘Ja-maar-mevrouw, mag ik naar het toilet?’

Vanuit een hoek van de kleine politiepost op het Gare du Nord in Parijs slaat agent Marinus van Deudekom het tafereel geamuseerd gade. ‘Hij staarde daarnet naar me om me m’n ogen te laten neerslaan. Moet je niet proberen. Van mij win je nooit.’

Waar je ook komt, politiewerk is steeds ongeveer hetzelfde, zal Van Deudekom later zeggen. Al zijn er ook verschillen, in landsaard en aanpak.

Van Deudekom (50), brigadier bij het joint hit team voor grensoverschrijdende criminaliteit in Roosendaal, is gedurende anderhalve maand gestationeerd op het Gare du Nord, samen met een Duitse en een Belgische collega. Om reizigers bij te staan, maar ook om zonodig in te grijpen. Het drietal surveilleert met volledige bewapening.

Sinds het Verdrag van Prüm, dat eind mei van kracht werd, kan de politie in een deel van Europa eenvoudiger over de grenzen heen samenwerken. Op Frans verzoek zijn vier Nederlandse agenten in Parijs en omgeving gestationeerd. Een goede beheersing van het Frans was een voorwaarde: Van Deudekom deed zijn Frans op in de zomers dat hij duikleraar was in Zuid-Frankrijk.

Patrouilles worden uitgevoerd in groepen van vijf of zes man. Wat meteen al een verschil met Nederland is, waar agenten getweeën de straat op gaan. ‘Toen ik begon was dat hier ook nog zo’, zegt Moussa Cone, de jonge luitenant van het team. ‘De tijden zijn veranderd: drie agenten is overdag de standaard geworden.’ Cone is vol lof over het project en hoopt op een uitbreiding, naar havensteden en toeristische trekpleisters.

Ook Van Deudekom en Nick Noel, inspecteur bij de Belgische federale politie, zijn gelukkig in Parijs. Vanwege het directe contact met de burgers, zoals dat onder politiemensen heet. En omdat ze de Franse werkwijze van nabij leren kennen. ‘In Frankrijk is meer hiërarchie’, zegt Van Deudekom. ‘Als de luitenant binnenkomt, gaat iedereen staan. Dat is in Nederland ondenkbaar.’

Zijn Belgische collega kan dit wel waarderen. ‘Het motiveert mensen om hogerop te willen komen’, zegt Noel. ‘Hiërarchie is goed gezien de chaotische omstandigheden waarin we vaak werken.’

De Franse burger reageert ook anders op de politie, vindt Van Deudekom. ‘De mensen zijn meer mondfiat. Het begint vriendelijk, maar op zeker moment ontvlamt dat Franse lontje. Een Franse dame had haar bagage in de trein laten staan. Vanwege de dreiging van aanslagen geldt dat als een overtreding. Toen ze begreep dat ze een boete van 150 euro kreeg, zei ze dingen die ik in Nederland nog niet hoorde. Bij ons zou zoiets eerder in klappen kunnen ontaarden.’

Ander verschil: een Nederlandse agent is gewend bij een aanhouding de zaak zelf af te handelen. Zijn Franse collega draagt een verdachte over aan het bureau, waar de recherche het dossier overneemt. ‘Je bent altijd benieuwd naar hoe het met een verdachte verder gaat’, zegt Van Deudekom. ‘Ik volg een zaak graag tot het eind.’

Of Van Deudekom iets meeneemt uit Frankrijk? ‘Het identificatiesysteem is beter. De vingerafdruk wordt hier gescand, bij ons gebeurt dat nog met inkt en papier. Dit systeem is vriendelijker voor de verdachte.’

Het internationale trio surveilleert op alle 44 perrons van het immense station, dus ook op de verdieping waar de RER-treinen binnenkomen, die Parijs met de banlieues verbinden. ‘Daar hangt een typische sfeer’, weet Van Deudekom inmiddels. ‘Er hangen groepen rond die het publiek intimideren. Van de prefect mogen we daar direct optreden. Maar ik heb het nog niet bij de hand gehad.’ De aanhouding van een paar mogelijk illegale zigeunervrouwen is tot op heden zijn grootste actie.

Voor de hoofdingang wordt Van Deudekom staande gehouden door drie slaperig ogende Hollandse jongens met rugzak. ‘He, wat is dat nou’, is hun informele vraag. De agent geeft geduldig uitleg en informeert waar hun reis heengaat. ‘Beetje Frankrijk in, net van huis vertrokken’, grijnzen ze.

Nog geen minuut later wil een andere Nederlandse jongeman weten wat een Nederlandse agent in Parijs zoekt. ‘Zo gaat het dus de hele dag’, vertelt Van Deudekom later. ‘In Nederland is de afstand tot de politie vaak al niet groot. Hier lijkt die helemaal weggevallen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden