Interview

Gastheer voor vele honderden asielzoekers

Evenementen-hallen in Rosmalen, Goes, Zwolle, Assen en Apeldoorn zijn ingericht voor de opvang van vluchtelingen. Eigenaar Lips is zo de hoofd-leverancier van noodbedden.

Dirk Lips in Autotron Rosmalen. De hal is ingericht als opvang voor 440 alleenstaande mannelijke asielzoekers, de meesten uit Syrië, Afghanistan, Eritrea en Somalië. De maaltijden (rechts) zijn aangepast aan de smaak van de asielzoekers.Beeld Marcel van den Bergh

Met een verlegen knikje groet Dirk Lips (64) vier migranten die aan tafel een potje kaarten. Even verderop hangen jongemannen in rode banken voor de televisie. EriTV, een Eritrees kanaal, zendt voetbal uit.

Het contrast tussen de stevig doorstappende Quote500-miljonair in beige pak en de onderuitgezakte Eritreeërs met afhangende broek had niet veel groter kunnen zijn.

Afgelopen week hebben 35 werknemers van Libéma - een afkorting van Lips Beheermaatschappij - volgens Dirk Lips '24 uur per dag de poten onder hun kont vandaan gerend' om deze beurshal van Autotron Rosmalen in gereedheid te brengen voor het verblijf van 440 alleenstaande mannelijke vluchtelingen. Dinsdag werden de eerste 170 asielzoekers verwelkomd. Op de dag van het interview verwacht Lips nog eens twee touringcars uit Ter Apel met honderd man.

De steenrijke ondernemer is razendsnel middenin de vluchtelingencrisis beland. Want niet alleen het Autotron doet momenteel dienst als noodopvanglocatie. Ook in de IJsselhallen in Zwolle, de Americahal in Apeldoorn, de Zeelandhallen in Goes en de TT Hallen in Assen slapen inmiddels Eritreeërs, Syriërs, Afghanen en Somaliërs.

Daarmee is Lips, eigenaar van ruim twintig evenementenhallen, attractieparken, dierentuinen en vakantieparken, uitgegroeid tot hoofdleverancier van noodbedden voor het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Dat kan de grote toestroom van migranten deze zomer nauwelijks aan.

Goede tijd

Lips heeft er inmiddels aardigheid in gekregen. 'Of je nou eten moet verzorgen voor duizend man op een beurs of voor een paar honderd vluchtelingen, dat is in wezen niet een heel groot verschil. Gasten een goede tijd bezorgen, dat is de kern van mijn bedrijf. Eerst aan de gast denken, dan pas aan jezelf, zo instrueer ik mijn medewerkers ook.'

'Ergens ben ik nog altijd een verlegen jongetje dat het andere mensen graag naar de zin maakt.' Wijzend naar de broodjes op tafel: 'Als u hier om 13 uur voor een interview komt dan zorg ik ook dat er wat klaarstaat. Dan denk ik: misschien heeft dat kind wel geen tijd gehad om te eten, we moeten niet hebben dat ze omvalt van de honger.'

Dirk Lips nam in 1982 het automuseum van zijn vader over en veranderde het binnen enkele jaren in een destijds goedlopend attractiepark: het Autotron. De afgelopen decennia bouwde hij met Libéma aan een succesvol amusementsimperium, met onder meer Safaripark de Beekse Bergen en Aviodrome in Lelystad.

Is de opvang van asielzoekers een nieuwe lucratieve loot aan zijn bedrijf? Voor Lips is dit geen business. Hij wordt er financieel niet wijzer van zegt hij. Met een beetje geluk komt hij uit de kosten. Het kan hem ook geen klap schelen. Met een geschat vermogen van 130 miljoen euro is geld niet zijn grootste zorg. 'De centjes tellen voor mij niet. Hoe ouder ik word, hoe meer ik daar achter kom. Ik heb misschien nog twintig, dertig jaar te gaan op deze plek en ik kan het allemaal niet meenemen hoor. Wat dan telt, is dat je een bijdrage hebt kunnen leveren aan het geluk van anderen.'

Een warme maaltijd voor vluchtelingen.vluchtelingen in Rosmalen.Beeld Marcel van der Bergh/ de Volkskrant

Heel dichtbij

De beelden van verdrinkende vluchtelingen op de Middellandse Zee hebben hem deze zomer diep geraakt. Ze deden hem denken aan de verhalen van zijn vader over de Tweede Wereldoorlog. Max Lips was in de jaren veertig eigenaar van een scheepsschroevenfabriek in Drunen. Hij moest voor de Duitsers produceren, maar liet Joodse onderduikers voor hem werken en hield grote kopervoorraden verborgen zodat de Duitsers die niet konden gebruiken. Toen dat uitkwam, moest hij op de vlucht.

'Mijn vader heeft geprobeerd naar Zwitserland te komen, maar werd aan de grens geweigerd. Ze stuurden hem terug. Toen is hij door de Duitsers gearresteerd. Dat zijn de verhalen die je meekrijgt als kind. Hij heeft vreselijke dingen meegemaakt, heeft nog in Scheveningen gevangen gezeten. Mijn vader vertelde daarover niet veel, maar ik was een nieuwsgierig kind, ik stelde vragen.'

Toch kon Lips junior zich nooit écht een voorstelling maken van hoe het geweest moest zijn voor zijn vader. 'Maar dan zie je nu die vreselijke beelden op televisie van mensen die voor oorlogsgeweld op de vlucht zijn en dan komt het heel dichtbij.'

Zoals zijn vader ooit volledig was overgeleverd aan de grillen van een Zwitserse douanier, zo zijn vluchtelingen uit Syrië en Eritrea nu afhankelijk van ons, zegt Lips. 'Je kunt hen maken of breken, letterlijk. Als iemand zijn levenslot in je handen legt, dan moet je wel heel veel lef hebben om daar niks mee te doen. Het is simpel, net als wanneer je iemand op straat ziet vallen. Dan is het ook: niet zeiken, gewoon helpen, klaar.'

Dus belde hij deze zomer naar het COA om zijn diensten aan te bieden.'Je mag nooit vergeten dat mijn bedrijf kan bestaan bij gratie van de samenleving, dankzij die 5 miljoen Nederlanders die jaarlijks bij ons een evenement of attractie bezoeken. Dus als die samenleving dan een keer iets van je nodig heeft, dan kun je niet wegkijken.'

Vluchtelingendrama

Lees hier alle artikelen van de Volkskrant over de vluchtelingencrisis, de opvang en de mogelijke gevolgen.

Evenementenagenda

Niet veel later zaten ze van het COA samen met Lips gebogen over de evenementenagenda van Libéma. 'De meeste locaties hebben meerdere hallen, daar kun je met de beurzen wat in schuiven. We doen wat we kunnen.'

Van fouten uit het verleden is inmiddels geleerd. Zo liepen in de IJsselhallen in het begin de asielzoekers gewoon een beurs op. In Rosmalen zijn de ingangen van diverse hallen daarom nu strikt gescheiden, met een wandelpad naar de noodopvang dat is afgezet met geblindeerde hekken. De bezoekers van het Porsche-evenement komend weekend zullen zodoende niet merken dat om de hoek van de parkeerplaats vol luxewagens asielzoekers op stapelbedden liggen.

Die bedden, dat was ook een punt, die stonden eerst met honderden in één grote ruimte. Maar mensen blijken toch behoefte te hebben aan privacy, dus worden nu tussenschotten geplaatst. Het is wederom een kwestie van goed luisteren naar je gasten, zegt Lips. 'De catering is ook aangepast. Wij flikkeren overal zout en peper op, maar die mensen kennen natuurlijk heel andere kruiden. Die zitten niet te wachten op boerenkool met worst.'

Aan de collega van de catering vraagt hij telefonisch: 'Heb jij nog voorbeelden van het eten? Dat je zegt van: in plaats van gewoon peper en zout doen we nu een kilo saffraan in de pan?'

Even later rijdt hij in zijn rode Fiat 500 over het terrein van Autotron naar de horeca-afdeling, waar een kok de menu's voor de migranten opsomt. Veel kip, rijst, linzen en kikker-erwten.

Sober maar voldoende, zoals het hoort, vindt Lips. 'Mijn indruk is dat de mensen het waarderen dat ze een veilige plek hebben waar ze tot rust kunnen komen. Dat zie ik aan hoe ze lopen, hoe ze kijken. Je ziet dat het mensen zijn die veel hebben meegemaakt.'

Vluchtelingen steken de grens bij Oostenrijk over. Ze proberen op alle mogelijke manieren Noord- en West-Europa.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden