Gastanker in het spoor van Willem Barentsz

De oude Willem Barentsz kan tevreden zijn. Nooit hebben meer schepen zijn legendarische route om de Noord bevaren dan dit jaar. 45 schepen koersten zo van Europa naar Azië, meldde persbureau Barents Observer onlangs; twee jaar geleden waren het er nog maar vier.

AMSTERDAM - Stilletjes voltrekt zich een historische omslag in het Arctisch gebied. De Noordelijke IJszee wordt onderdeel van de bloedsomloop van de mondialisering, het handelsnetwerk dat de wereldeconomie van olie en gas voorziet.


De nieuwste primeur is het eerste transport van vloeibaar gas (LNG) via de noord. De tanker Ob River stoomt dezer dagen ergens boven Siberië, voorafgegaan door een Russische atoomijsbreker. Hij brengt 66 duizend ton LNG voor de Russische energiegigant Gazprom van de fabriek van het Noorse oliebedrijf Statoil in Hammerfest naar Tobata in Japan.


Komende week wordt de Ob River in Japan verwacht, twintig dagen (40 procent) sneller dan als het schip de gewone route had genomen, via het Suezkanaal.


Die besparing is uiteraard te danken aan de klimaatverandering, waardoor de Noordelijke IJszee 's zomers steeds beter bevaarbaar wordt. Satellieten maten dit jaar dat de omvang van het zeeijs kleiner was dan ooit: 3,4 miljoen vierkante kilometer, de helft van het gemiddelde in 1979-2000.


Toch is de primeur van de Ob River minder een gevolg van klimatologische veranderingen dan van de wetten van vraag en aanbod, denkt Coby van der Linde, energiedeskundige van het Nederlands Instituut voor Internationale Betrekkingen Clingendael.


'In de VS ligt de gasprijs op 3 dollar, in Japan op 14, 15 dollar. Dat maakt het voor Gazprom en Statoil interessant om ook Aziatische markten te gaan bedienen. Via de zuidelijke route kunnen ze niet concurreren met gas uit Qatar. Wel via de noord, nu dat een flink deel van het jaar mogelijk is. Die route is korter, goedkoper en geopolitiek minder riskant dan die via het Suezkanaal of de Kaap.'


Statoil en Gazprom hebben ook weinig keus, aldus Van der Linde, want op hun andere markten, Europa en de Verenigde Staten, zit het tegen. 'De Europese markt is onzeker omdat Europa zich richt op duurzame energie. De Amerikaanse markt is weggevallen, want de VS hebben zoveel schaliegas dat ze willen exporteren.'


En hoe zit het met de risico's voor het kwetsbare arctische milieu? Volgens de literatuur is vloeibaar gas veel minder riskant dan olie. Dan lijkt die atoomijsbreker nog eerder een punt van zorg.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden