Garnalen uit het paradijs

Garnalencrisis, garnalen smaakversterkers, garnalen schandaal, garnalenmesterij. Op de visbeurs leer je garnalen kennen...

Wat zegt ie nou toch weer, de taxichauffeur? Deze reed ons door Leuven. Vanaf dat we waren ingestapt begon hij te ratelen. We kennen het maar al te goed. In Amster dam heb je er ook die ongevraagd voor hun mening uitkomen. En in Den Haag. Ze zijn nogal eens tegen de negers. En die in Parijs, over wie we eerder schreven, was tegen homo's en iedereen die niet in Frankrijk is geboren. Vreemd toch, dat ze op de taxischool niet leren eerst te vragen of de klant gesteld is op een eind weg ouwehoeren tijdens de rit.

De chauffeur reed ons langs de gevangenis. Een niet zo hoge muur en een poort met torentjes. Een kasteel, zou je denken, je verzint er makkelijk een Belgische koning achter. Nou, en als vorsten hoor, zei de chauffeur. Achter de poort worden de zwaarste criminelen van België bewaard, ze hebben allemaal op z'n minst een dode op hun geweten. Maar het is feest daarbinnen. De deuren van de cellen staan altijd open, de gevangenen kunnen gaan en staan waar ze willen en ze hebben de modernste spulletjes, zoals een dvd-speler en natuurlijk breed beeldtelevisie. Ze mogen alles, ze spelen gitaar en zelfs trompet, en één keer in de maand mogen ze intiem zijn met vrouw of vriendin.

Het werd hem bijna te veel, de chauffeur. Want dit alles is voor de gewone hardwerkende Belg niet weggelegd. En weten wij waarom die lui in de bak in de watten worden gelegd? Omdat België internationaal goed voor de dag wil komen, als fatsoenlijk land.

Een moordenaar die trompet speelt, hoe zou het klinken? We hebben spijt van weinig tijd. We zouden de poort door willen om iets van het het feest te zien en te horen.

Maar we moeten verder, we zijn hier voor de vis. In Brussel wordt elk jaar een handelsbeurs voor vis gehouden. We zijn er vaker geweest en nog altijd vallen we om van verbazing. Over wat er is en wat we te horen krijgen.

Een wonderlijk verhaal vertelde een garnalenhandelaar. Hij levert garnalen uit Azia tische landen aan een Belgische supermarktorganisatie. Nou heeft deze supermarkt tegen hem gezegd dat er voortaan geen natrium glutamaat meer in zijn garnalen mag zitten. Maar dan smaken ze naar helemaal niks meer, grinnikte de garnalenboer. Natrium glutamaat is op gewoon keukenzout na misschien wel de meest gebruikte smaakversterker. Het zit in een niet op te sommen aantal producten. Maar van garnalen wisten we het nog niet. En dat ze zo zonder de smaakmaker naar niks smaken, al helemaal niet.

Onze eigen grijze garnalen, die we Hol landse noemen, smaken prima van hun eigen. Tenminste, als ze in zeewater zijn gekookt. We hadden vorig jaar met een kin der achtig visnetje langs het naaktstrand van Bergen aan Zee een half onsje garnalen gevangen langs het naaktstrand vang je meer. Thuis hadden we ze in gewoon leidingwater gekookt en toen bleek dat de zee voor onze garnalen de gedroomde smaakversterker is. Zoetwatergekookte garnalen zijn niet half zo lekker als garnalen die op zee gekookt zijn in hun eigen zwembad.

In de winkel zijn Hollandse garnalen de duurste. Zelfs als ze in Marokko geweest zijn om daar gepeld te worden, zelfs als ze rijk bestrooid zijn met conserveermiddel en lang zo smakelijk niet meer zijn als verse pelgarnalen. Maar op de wereldmarkt stellen ze niets voor. Daar zijn het andere, grotere vaak en de wit-roze garnalen die hier ook wel Noorse garnalen worden genoemd. Het duizelt ons als we op de beurs alle soorten zien uitgestald en als we horen in welke haast onvoorstelbare hoeveelheden ze over de wereld gaan.

We hebben onze namen opgespeld en op het kaartje in het plastic hoesje met de veiligheidsspeld staat ook dat we van de pers zijn. Een garnalenhandelaar komt op ons af. Of we een schandaal willen horen. Nee, hoezo? Over de crisis in de sector. Crisis? Ja, of leest u nrcHandelsblad soms niet? Zeker wel, maar er is ons kortelings niet iets in het bijzonder opgevallen. Dat er Chinese garnalen vernietigd zijn! O, dat, ja dat weten we. Antibiotica. Ja, maar dan moeten we ze terugsturen naar China en niet de verkeerde pakken.

Deze garnalenboer is de verkeerde. Hij heeft containers vol diepgevroren garnalen staan in de Rotterdamse haven, sommige al sinds september, en maar vriezen. Het zijn garnalen uit China en ze mogen niet verhandeld worden, want er zijn antibiotica in aangetroffen en wel in een zo geringe hoeveelheid, zegt de handelaar, dat als een miljoen mensen dertig jaar lang elke dag een Chi nese garnaal eten, een van die mensen kanker krijgt. Hij heeft er een rapport over. Het liefst, zegt hij, zou hij een container met zijn handel op de Dam in Am ster dam zetten en hem demonstratief en persoonlijk leeg eten om te bewijzen dat hij er niks van krijgt.

Hoeveel garnalen zitten er in zo'n container? Voor zo'n 100.000 dollar en ik heb er op het ogenblik elf in de haven staan die Europa niet in mogen. Hoeveel zit erin? In elke container 24.000 kilo.

We gaan aan het rekenen. De garnalenboer heeft ongeveer 75 jaar nodig om hem demonstratief zelf leeg te eten op de Dam in Am ster dam. Dat wordt niks.

Maar kan hij niet beter gaan handelen in garnalen waar geen vuiligheid in zit? De garnalenkwekerij in Aziatische landen is wereldberucht om de ernstige milieuvervuiling en het kwistige gebruik van bestrijdingsmiddelen en medicijnen? Weet u wat het gekke is, in die containers van mij zitten geen kweekgarnalen. Het zijn diepzeegarnalen, wilde!

Hoe ze met antibiotica besmet zijn geraakt, is de handelaar een raadsel. Hij noemt wat mogelijkheden. Er is in China een zalfje op de markt geweest tegen oog ontsteking. Gar nalen pel sters smeerden het ook weleens op hun handen als ze wondjes opliepen van de pellerij. Een andere mogelijkheid is dat aan het spoelwater een middeltje is toegevoegd om bacteriegroei te beletten. Hij zit er maar mee.

We zoeken op de visbeurs naar andere handel voor de gedupeerde garnalenboer. Die vinden we ook nog. Ecuadorian Pacific White Prawns. Niet zomaar kweekgarnalen, deze zijn biologisch. In een paradijselijke omgeving tussen mangroven en amandelbomen, worden garnalen als in een extensieve vorm van veehouderij gemest met biologisch voer en verder krijgen ze niks. Geen medicijnen, hormonen en bestrijdingsmiddelen.

Volgens een brochure van Lyons Seafoods uit Engeland (waarvan dit voorjaar garnalen uit supermarkten werden verwijderd omdat ze niet deugden, maar dat waren andere), zijn deze 'organic' garnalen niet alleen eco-vriendelijk, maar ook nog eens beter van smaak.

We zouden graag een proeverij meemaken om daarvan te kunnen getuigen. Want sinds we over een kippenproeverij schreven waarbij bleek dat een ecokip net zo lekker wordt gevonden als een plofkip uit de weerzinwekkende bio-industrie, zijn we in kleine culinaire journalistenkring verdacht. Vol gens een culi van het weekblad Vrij Nederland, geciteerd in het vakbondsblad De Journalist, hadden we moeten schrijven dat een ecokip lekkerder is. Voor het goede doel. Met de organic garnalen kunnen we dat alsnog goedmaken.

Er komt nog een aandachttrekkende proeverij, we organiseren hem zelf, thuis. Uit Noor wegen krijgen we binnenkort kabeljauw uit de kweek. Volgend jaar zal deze kabeljauw voor het eerst in de winkel liggen. De Noren denken, na ruim twintig jaar oefenen, dat het nu gaat lukken om op grote schaal kabeljauw te kweken. Nou hebben we niet zulke geweldige verhalen gehoord over de Noorse kwekerijen. En herhaaldelijk wijst nrcHandels blad er in de kookrubriek op dat er tegenwoordig biologische Schotse zalm te koop is die nog lekker is ook. Dus Noren, doe die kabeljauw nou eco, zouden we willen suggereren, dan gaan wij hem demonstratief erg lekker vinden. Voor het goede doel.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden