'Gans kan van Schiphol weggelokt'

Het gedrag van ganzen is te beïnvloeden, 'want de vogel gaat waar het voedsel is'.

AMSTERDAM - De risico's die ganzen vormen voor het vliegverkeer op en rond Schiphol kunnen aanmerkelijk verminderd worden door slimmer om te gaan met de landbouwgronden nabij de luchthaven. Als boeren na het oogsten van hun graan sneller overgaan tot omploegen van het land zullen ganzen niet zo snel dat gebied opzoeken.


'De gans gaat waar het voedsel is', zegt Dirk Tanger, werkzaam bij Landschap Noord-Holland en verbonden aan Sovon Vogelonderzoek Nederland. Hij vindt dat ganzen wel degelijk 'lerend vermogen' hebben en dat het gedrag van de vogels te beïnvloeden is. 'Als je bij de Wijkermeerpolder bij Beverwijk juist minder snel omploegt, dan hebben ganzen snel door waar ze voortaan moeten zijn.'


Tanger is als 'ganzendeskundige' gehoord door de Onderzoeksraad voor de Veiligheid, Die bracht dinsdag een rapport uit over de bijna-vliegramp van juni vorig jaar, veroorzaakt door een gans die in de motor van het opstijgende toestel van Royal Air Maroc was gevlogen. De Onderzoeksraad dringt aan op maatregelen omdat ganzen 'onaanvaardbare risico's' vormen voor het vliegverkeer.


In de rapportage heeft Tanger niets teruggevonden van zijn opvattingen. 'Ganzen worden tegenwoordig alleen maar als een probleem gedefinieerd', zegt hij. Daarbij verwijzend naar de steeds luider klinkende roep om met afschot of vergassing in te grijpen in de explosief gegroeide ganzenpopulatie. 'Ook de Onderzoeksraad kiest nu voor die stoere taal.'


Tanger wijst erop dat Schiphol er ook schuld aan kan hebben dat het aantal vogelaanvaringen in de luchtvaart is toegenomen. 'De luchthaven heeft zelf waterpartijen. Dat bijna-ongeluk van vorig jaar is veroorzaakt door een groep Canadese ganzen, trekvogels in de ruitijd die vanuit het zuiden noordwaarts trokken. Misschien zijn die vogels wel door een waterpartij aangetrokken, geland en toen weer opgevlogen.'


Nog afgelopen juni, een jaar na dat bijna-ongeval, heeft hij Schiphol gewaarschuwd dat de trek naar het noorden weer aanbrak. 'Winterganzen zijn niet zozeer het probleem, die vliegen veel hoger en zijn op te pakken door de radar.'


Het waterrijke Nederland met veel eiwitrijk grasland en relatief zachte winters is een paradijs voor veel ganzensoorten, zegt Tanger. Vooral voor de grauwe gans. Het belang van waarnemingen van vliegroutes en gedrag van al die ganzen wordt onderschat, vindt hij. 'Waarom zijn die vogels in de buurt van Schiphol? Omdat er voedsel is.' Andere gewassen en slimmere bewerking van het land zouden al heel wat helpen.


Dirk Tanger beseft heel wel dat zo'n pleidooi juist in deze tijd snel ondersneeuwt. Staatssecretaris Bleker (Natuur) wil de jacht op bepaalde ganzensoorten onbeperkt toestaan. Ook de zogeheten Ganzen-7, waarin onder meer agrarische en natuurorganisaties zitting hebben, pleit voor massaal afschot. 'Vergassing is de volgende stap, maar dat mag voorlopig van Europa en de Tweede Kamer nog niet.'


Probleem is, zegt Tanger, dat afschot alleen maar leidt tot heviger broedactiviteit bij de overgebleven ganzen. 'Het is nu al zo dat in een straal van 10 kilometer rond het hele Schiphol-terrein onbeperkt mag worden gejaagd op ganzen. De provincie geeft tegenwoordig met het grootste gemak alle ontheffingen af.


'Maar het probleem wordt er niks minder om. Juist door voedsel, zoals oogstafval, en rust aan te bieden in de wat wijdere omtrek, kun je ganzen weglokken in die relatief korte periode dat ze massaal naar de omgeving van Schiphol gaan.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden