Gambia trekt zich terug uit Internationaal Strafhof

Gambia is het derde Afrikaanse land dat in een tijdsbestek van nog geen week heeft aangekondigd het Internationale Strafhof (ICC) de rug toe te keren. Net als Zuid-Afrika en Burundi wil het land niet langer lid zijn van het hof, dat zich buigt over oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide. Het bezwaar van de drie landen is dat alleen Afrikanen in Den Haag terecht moeten staan.

Narcisse Arido uit de Centraal Afrikaanse Republiek in de rechtszaal van het Internationaal Strafhof (ICC). Beeld anp

De Gambiaanse staatstelevisie betichtte het ICC 'van de vervolging en vernedering van gekleurde mensen, in het bijzonder Afrikanen.' Volgens minister van informatie Sheriff Bojang sluit het hof de ogen voor westerse oorlogsmisdaden. Zo had de vroegere Britse premier Tony Blair aangeklaagd moeten worden wegens zijn aandeel in de oorlog in Irak.

Mensenrechtenorganisatie Amnesty International reageerde woensdag fel op de aantijgingen vanuit Gambia. Volgens woordvoerder Netsanet Belay is het ICC voor miljoenen Afrikanen, die geleden hebben onder geweld, 'de weg naar gerechtigheid.' Belay noemde het besluit van het kleine West-Afrikaanse land des te pijnlijker omdat de hoofdaanklager van het hof, Fatou Bensouda, afkomstig is uit Gambia. Ze diende eerder als minister van Justitie onder president Yahya Jammeh, een leider die in het zicht van verkiezingen, later dit jaar, oppositieleiders heeft laten opsluiten.

Mensenrechtenorganisaties en tal van landen, waaronder ICC-gastheer Nederland, maken zich zorgen over een uittocht van Afrikaanse staten. Oeganda en Kenia hebben er al op gezinspeeld. Het ICC had de Keniaanse president Uhuru Kenyatta aangeklaagd, maar trok de aanklacht noodgedwongen in. Volgens aanklager Bensouda werkten de Keniaanse autoriteiten haar team tegen bij het verzamelen van bewijzen. De Oegandese president Yoweri Museveni noemde het hof eerder dit jaar 'nutteloos.'

In het veertien jarig bestaan van het hof zijn alleen Afrikanen aangeklaagd. Wel heeft het ICC vooronderzoeken ingesteld in onder meer Colombia en Afghanistan. De Palestijnen zijn tot woede van Israël naar het hof gestapt om een onderzoek aan te vragen naar mogelijke oorlogsmisdaden door dat land.

De meest in het oog springende veroordeling is die van Jean-Pierre Bemba, voormalig vicepresident van de Democratische Republiek Congo. De Soedanese president Omar al-Bashir ontspringt al jaren de dans. Het ICC wil hem vervolgen wegens veronderstelde genocide in de regio Darfur. In 2005 verwees de VN-Veiligheidsraad hem naar het hof. Sindsdien bracht hij ongehinderd bezoeken aan Afrikaanse landen die zijn aangesloten bij het ICC.

Meer dan honderd landen hebben zich aangesloten bij het hof. De VS, Rusland, China en India behoren daar niet toe. Voor landen die willen uittreden, geldt een 'opzegtermijn' van een jaar. In die tijd worden ze geacht nog mee te werken met het hof. Botswana deed gisteren een beroep op andere Afrikaanse landen om het voorbeeld van Zuid-Afrika, Burundi en Gambia niet te volgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden