Gaat Trump zijn schimmige zakelijke belangen opzij zetten?

Zijn ondernemerschap was een troef in zijn campagne, maar het is onduidelijk wat Donald Trump gaat doen met zijn vaak schimmige zakelijke belangen als hij eenmaal president is.

Trump op één van de twee golfbanen die hij heeft ontwikkeld in Dubai.

Twee weken geleden volgde de Amerikaanse perskaravaan presidentskandidaat Trump naar een plek in Washington, precies tussen het Witte Huis en het Capitool. Daar opende de multimiljardair zijn Trump International Hotel. Het vijfsterrenlogement met zeshonderd bedden is gevestigd in het voormalige hoofdpostkantoor van Washington, een monumentaal gebouw uit 1899. Het hotelbedrijf is van Trump, de verhuurder van het gebouw is de federale overheid.

Het hotelproject kwam tot stand na een omstreden miljoenendeal. Tegenstanders waarschuwden voor aantasting van de historische waarde van het bouwwerk en voor het spoor van faillissementen dat Trump in zijn zakelijke carrière naliet. Maar wie straks nog klachten heeft over dit Trump-project, vindt plotseling de president van de Verenigde Staten tegenover zich.

Een president die van zijn ondernemerschap een troef heeft gemaakt in zijn campagne. Voordat hij de politiek in ging, bouwde Trump een internationaal imperium op met belangen in onder meer vastgoed, hotels en golfbanen. Zijn kandidatuur voor het presidentschap kondigde hij aan in de hal van zijn hoofdkantoor, Trump Tower in New York. Zijn succes in zaken zal hij overbrengen naar het landsbestuur, beloofde hij in de dankrede na zijn verkiezing.

Het Trump International Hotel in het voormalige hoofdpostkantoor van Washington. Beeld AP

Belangen

Tot nu toe heeft hij er nog geen blijk van gegeven dat hij beseft hoe gevoelig de combinatie van zakelijke en politieke belangen ligt. Eerdere presidenten borgen hun zakelijke belangen voor hun aantreden netjes op in een stichting, ver weg van het Witte Huis, met onafhankelijke bestuurders.

Trump heeft tot nu toe alleen maar beloofd dat hij de leiding van zijn Trump Organization, de houdstermaatschappij waarin al zijn zakelijke bezit is ondergebracht, zal overdragen aan zijn kinderen Donald junior (38), Ivanka (35) en Eric (32). Zij zijn al bestuurders van deze holding, waar meer dan vijfhonderd dochterbedrijven onder hangen. Trump zei in een interview: 'Als ik president ben, kan het bedrijf me niets meer schelen. Dat is dan peanuts. Leiden jullie dat bedrijf maar, kinderen. En amuseer jezelf.'

Naast de onduidelijkheid over wie nu precies de leiding van het Trump-imperium krijgt, is ook nog verre van duidelijk welke belangen Trumps bedrijven hebben. Trump heeft slechts een beknopt financieel overzicht verstrekt aan de commissie voor financieel toezicht op de presidentsverkiezing. Het publiek heeft nog geen gedetailleerde inzage in zijn financiële handel en wandel gehad.

Fraudezaak

Zijn belastingaangiften houdt hij tot nu toe ook onder de pet. Bekend is wel dat Trump nog een aantal rechtszaken voor de boeg heeft. Mogelijk moet hij nog voor zijn inauguratie als president getuigen in een fraudezaak rond Trump University, die volgens studenten fraudeerde met vastgoedcursussen.

Ook hangt er nog een door hem zelf aangespannen rechtszaak tegen twee meesterkoks in de lucht. De koks keerden zijn nieuwe hotel in Washington de rug toe na de beledigende opmerkingen van Trump over Mexicaanse immigranten.

Het grootste gevaar van belangenverstrengeling schuilt in de onduidelijke financiering van de Trump-bedrijven. De 45ste president van de VS staat voor tientallen miljoenen in het krijt bij onbekende buitenlandse geldschieters.

Volgens de Washington Post is er 'sterk bewijs' dat de Trump Organization grote zakendeals deed met Russische investeerders. Zoon Donald zei acht jaar geleden op een vastgoedcongres dat Russen 'disproportioneel' veel bijdragen aan de financiering van hun projecten. 'We zien een hoop geld binnenstromen uit Rusland.'

Dat uitgerekend Vladimir Poetin, president van de Amerikaanse 'aartsvijand' Rusland, een van de eerste staatshoofden was die Trump feliciteerde met zijn verkiezing, was olie op het vuur van kritische Trump-volgers. Zeker na de beschuldigingen dat Rusland de Amerikaanse verkiezingen heeft willen beïnvloeden door in te breken in de computers van Hillary Clinton.

Andere politiek gevoelige landen waarin Trump zakelijke belangen heeft zijn Turkije, Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten, Panama en China. De Bank of China, een staatsbank, is een van de financiers van een kantoortoren van Trump in New York. 'Hij heeft belangen in onvriendelijke landen waar zakendoen vaak is verbonden met onvriendelijke regeringen', zei politiek adviseur Ken Gross onlangs. De financiële banden met die landen noemt hij zorgwekkend en zonder precedent in de Amerikaanse politiek.

De Trump Tower in Chicago.
Trump met zijn zonen Eric (L), Donald jr en dochter Ivanka. Hij heeft beloofd de leiding van zijn imperium aan hen over te dragen. Beeld Paul Morigi

Deutsche Bank

Een van de eerste zakelijke contacten die nu onder het vergrootglas gelegd zullen worden, zijn Trumps banden met Deutsche Bank, een van zijn belangrijkste geldschieters. Die bank heeft meer dan 364 miljoen dollar geleend aan de Trump Organization. Daarvan zit 170 miljoen dollar in het net geopende Trump International Hotel in Washington.

Dezelfde Deutsche Bank kreeg in september door het Amerikaanse ministerie van Justitie een boete van 14 miljard dollar opgelegd wegens de verkoop van rommelkredieten. Er lopen nog gesprekken over verlaging van dat boetebedrag, want de bank verkeert in hoge financiële nood.

Iedere matiging van de boete zal na de inauguratie van Trump met argwaan worden bekeken. Schiet de nieuwe president hier zijn Duitse financier te hulp? En daarmee zijn eigen onderneming?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden