NieuwsVerkiezingen VS

Gaat Mike Pence in het Congres alsnog president Trump redden?

Vier jaar lang is vicepresident Mike Pence de trouwste dienaar van president Trump geweest. Maar nu hij onder druk wordt gezet om Trump van de nederlaag te redden, komt hij voor een lastige keuze te staan.

Mike Pence. Beeld AP
Mike Pence.Beeld AP

Na een vernietigende reeks nederlagen bij tientallen rechtbanken, inclusief het Hooggerechtshof, hebben Trump en zijn aanhangers hun hoop gevestigd op Pence om de Democraat Joe Biden uit het Witte Huis te houden. Als vicepresident zit Pence op 6 januari de zitting van het Congres voor waarop de uitslag van het College van Kiesmannen – 306 voor Biden tegen 232 voor Trump – moet worden bekrachtigd.

Doorgaans is dat niet veel meer dan een formaliteit, maar Pence wordt nu onder druk gezet om zijn positie te gebruiken om Trump alsnog de overwinning te schenken. Trump zelf voerde de druk op Pence op door de vicepresident op Twitter aan te moedigen de kiesmannen uit zes swing states waar Biden won af te wijzen.

Protest

Enkele Republikeinse Congresleden, onder wie Mo Brooks uit Texas, hebben al aangekondigd dat zij op 6 januari protest zullen aantekenen tegen de kiesmannen uit de zes staten, maar het is de vraag of ze daar ver mee zullen komen. In het Huis van Afgevaardigden hebben de Democraten de meerderheid en ook bij de Republikeinen in de Senaat is er weinig animo mee te doen aan een constitutionele coup tegen Biden, ondanks dreigementen van Trump dat hij Republikeinen die hem in de steek laten ‘nooit zal vergeten’.

Na de presidentsverkiezingen van 2000, die de Republikein George Bush met een handjevol stemmen (en een uitspraak van het Hooggerechtshof) won van vicepresident Al Gore, tekenden ook enkele Democraten bezwaar aan bij het tellen van de kiesmannen door het Congres. Maar zij kregen geen steun in de Senaat en Gore maakte al snel een einde aan het debat.

De vraag is nu wat Pence zal doen. Als hij het voorbeeld van Gore volgt, zal hem dat ongetwijfeld komen te staan op de woede van Trump. Daarmee verspeelt hij waarschijnlijk zijn laatste kans over vier jaar zelf namens de Republikeinen een gooi naar het Witte Huis te doen. Trump was naar verluidt al razend na een spotje waarin de anti-Trump-actiegroep The Lincoln Project pesterig aankondigde dat het optreden van Pence op 6 januari de nagel aan de doodskist van de president zal worden.

Rechtszaak in Texas

In een poging Pence klem te rijden hebben enkele Republikeinen, onder wie het Congreslid Louie Gohmert, een rechtszaak tegen hem aangespannen in Texas. Zij willen dat de rechter bepaalt dat Pence als vicepresident volgens de grondwet het exclusieve recht heeft te beslissen welke kiesmannen moeten worden meegeteld als er bezwaar tegen hen wordt gemaakt.

Het is zeer de vraag of de rechter, in dit geval iemand die door Trump is benoemd, daarin zal meegaan. Het zou er in de praktijk op neerkomen dat voortaan de vicepresident kan bepalen of zijn of haar baas nog een tweede termijn krijgt.

Volgens de Electoral Count Act uit 1887 heeft de vicepresident niet veel meer dan een ceremoniële rol: hij moet alle brieven met de lijsten van kiesmannen uit de 50 staten openen, waarna het tellen begint. Daarbij komt dat de lijst met kiesmannen uit staten die de uitslag van de verkiezingen uiterlijk 8 december hebben gecertificeerd – en dat hebben alle staten gedaan – telt. Maar volgens Trumps aanhangers mag Pence ook besluiten sommige brieven niet te openen.

Pence riep de Republikeinen vorige week nog op het ‘gevecht voor eerlijke verkiezingen’ voort te zetten, maar het is de vraag of hij zijn reputatie op het spel zal durven te zetten door Trumps vertrek uit het Witte Huis te verhinderen. Voorspeld wordt dat hij wel zal proberen Trump enigszins tevreden te stellen door ruimte te geven voor een urenlang politiek spektakel waarin de Republikeinen kabaal maken over de ‘gestolen verkiezingen’.

Lees ook

Joe Biden doet een ‘Halbe-Zijlstraatje’: verzint ontmoeting in Moskou
Het lijkt erop dat Joe Biden zich schuldig heeft gemaakt aan een ‘Halbe-Zijlstraatje’. Net als Nederlands voormalige minister van Buitenlandse Zaken zou Amerika’s aanstaande president jarenlang zijn Rusland-ervaring aangedikt hebben met een verzonnen ontmoeting in Moskou.

Biden beschuldigt Trump van blokkeren machtsoverdracht
De vertrekkende regering Trump zet ‘wegversperringen’ op voor een vlotte overgang van de macht, in het bijzonder op het gebied van defensie. Dat heeft de aanstaande Amerikaanse president Joe Biden maandag gezegd.

Trump blijft miljoenen donaties binnenharken: waar gaat dat geld heen?
De feestdagen zijn traditioneel het moment om cadeautjes uit te delen aan vrienden en aalmoezen uit te delen aan armen. Trump maakt daar handig gebruik van door bij zijn achterban te bedelen om donaties. Met veel succes. Nog nooit haalde hij zoveel miljoenen op. Wat gebeurt er met al dat geld?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden