profielKNVB-bestuurder nico-jan hoogma

Gaat hij in zijn zoektocht naar een nieuwe bondscoach Zidane of Conte bellen?

Nico-Jan Hoogma staat voor een zware taak: een nieuwe bondscoach vinden, die Oranje naar het WK loodst. De vraag is of de directeur topvoetbal een toptrainer gaat benaderen.

Nico-Jan Hoogma, directeur topvoetbal van de KNVB, staat  de pers te woord na het ontslag van Frank de Boer.
 Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Nico-Jan Hoogma, directeur topvoetbal van de KNVB, staat de pers te woord na het ontslag van Frank de Boer.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Rommelige aanloop, mager spel, uitschakeling in de achtste finales; de benoeming van Frank de Boer tot bondscoach van het Nederlands elftal was een flinke afzwaaier. Alle ogen zijn nu gericht op Nico-Jan Hoogma, directeur topvoetbal van de KNVB. Hij speelde 112 interlands minder dan De Boer, namelijk nul, maar moet nu wél de juiste opvolger aanstellen van de succesvolle Ronald Koeman, die een jaar geleden naar Barcelona vertrok. De tijd dringt, op 1 september is winst bij Noorwegen noodzakelijk om in de kwalificatiereeks voor het WK 2022 aan de bal te blijven.

In den lande is er bar weinig vertrouwen dat Hoogma de juiste man is voor die job. De 52-jarige Fries, die eerder De Boer had gekozen omdat die goed in het bestaande team van assistenten en andere medewerkers paste, gaat nu voor ‘een echte chef’, vertelde hij. Iemand met het ‘aura dat Ronald Koeman om zich heen had hangen’.

Het schoot in het verkeerde keelgat van onder meer analyticus Kenneth Perez. ‘Hoogma daar heb ik echt nul vertrouwen in, als ik zie hoe hij voor de camera stond na het opstappen van De Boer, handen in de zakken, kwam niet verder dan ‘aura van een winnaar en Ronald Koeman’,’ zei hij bij de NOS. ‘Wanneer laat je dat nou varen, ga nou niet weer Koeman noemen. Dat is geweest. Aura van een winnaar... ik denk dat Nico-Jan Hoogma blij moet zijn dat zijn baas niet iemand zoekt met het aura van een winnaar want dan had hij geen baan.’

AD-columnist Hugo Borst was al even venijnig: ‘Je zou zeggen: als Frank de Boer faalt, faal jij met hem mee. Maar Heracles Hoogma blijft lekker zitten. Dan heb je, helemaal voor een provinciaal, wel lef zeg. En hij, Mister Middelmaat, gaat nu het probleem van het stuurloze Oranje oplossen.’

Heracles is de enige club waar Hoogma voor zijn aanstelling bij de KNVB directeur was, liefst elf jaar. Als profspeler had hij de Almelose club aan promotie geholpen.

Ervoor speelde hij als centrumverdediger voor Cambuur, FC Twente en Hamburger SV. ‘Een noeste verdediger, fysiek sterk. Als je daartegen stond op de training, had je na afloop altijd wel ergens een schram,’ vertelt Youri Mulder, die spits was bij FC Twente. ‘Ook wel een leiderstype. Hij was aanvoerder bij HSV. Dat word je niet zomaar.’

Bij Heracles klinkt louter lof over Hoogma, die de club met voorzitter Jan Smit uitbouwde tot een stabiele middenmoter, die zelfs Europees voetbal en de bekerfinale haalde. Heracles omarmde dwars tegen alle stromen in het kunstgras en liet onder Peter Bosz spectaculair voetbal zien.

Hoogma’s opvolger bij Heracles, Mark-Jan Fledderus: ‘Ik dacht dat het een relaxte job was, omdat Nico-Jan altijd zo rustig was. Maar dat is juist zijn kracht. Je moet op alles letten, mensen goed aansturen, er soms voor gaan staan, voortdurend communiceren. Ik ben zelf extraverter. Als ik nu uit mijn vel wil springen denk ik aan Nico-Jan, en word ik weer rustig.’

Hoogma werd in 2018 samen met Koeman gepresenteerd bij de KNVB. Zijn komst valt niet los te zien van de invloed van oud-Heracles-voorzitter Jan Smit die voorzitter van de Raad van Commissarissen bij de KNVB was geworden. Koeman gaf Oranje na twee gemiste eindtoernooien weer smoel, geholpen door de ontbolstering van een aantal talenten. ‘Hoogma werkte veel op de achtergrond, maar volgde alles wel’, vertelt Kees van Wonderen, anderhalf jaar assistent van Koeman. ‘Een reële, schappelijke man, die dingen van twee kanten bekeek. Maar het was niet zo dat hij duidelijk een richting aangaf, zich echt liet gelden. Het is toch belangrijk dat er op die plek iemand zit die stuurt, soms de diepte ingaat, die heel duidelijk maakt wat hij wil.’

Hoogma gaf in interviews vaak aan zich uitstekend op zijn plek te voelen op de KNVB campus in Zeist. Soms sliep hij op maandag bij zoon Justin die bij FC Utrecht voetbalt, zo druk was hij. Maar in het programma Voetbaltijd stelde hij begin maart de wekelijkse dynamiek van een voetbalclub te missen. ‘Bij de KNVB zijn het meestal vijf periodes in een jaar dat je tien dagen achtereen heel intensief werkt. Zaken die daar geregeld moeten worden, dat duurt vaak wat langer. Het is ook vaak ietsje meer politiek.’

Oud-ploeggenoot Mulder, zelf commissaris bij Schalke, denkt dat een rol op de achtergrond Hoogma beter past. ‘Eigenlijk hoef je niet veel te zeggen in zijn functie. Alleen als het slecht gaat, komt alles op je af. Dan moet je als vertegenwoordiger van de bond met een goed verhaal komen. Dat is niet zijn kracht, vind ik. Ik zie hem ook niet snel toptrainers als Zidane of Conte opbellen om bondscoach te worden.’

Ook dat is een punt van kritiek: Hoogma belde Louis van Gaal niet toen Koeman naar Barcelona ging. Van Gaal stond open voor een gesprek, maar een aantal spelers zag het niet zitten en er was vrees dat de zittende staf dan op de schop moest.

Nu gaat de KNVB wel overal kritisch naar kijken. Maar Hoogma zelf blijft zitten, vertelde hij. ‘Uiteraard moet je ook naar jezelf kijken, maar ik ben geen wegloper. Ik heb destijds de verantwoordelijkheid genomen en zal die ook nu moeten nemen, om ervoor te zorgen dat we over twee maanden de juiste bondscoach hebben.’

Devies voor die nieuwe coach: direct winnen (het liefst ruim) in Noorwegen om de rust te doen terugkeren in de Zeister bossen.

3 wapenfeiten van Hoogma als KNVB-directeur

Bij alle jeugdselecties werken nu fulltime trainers. Wekelijks is iedereen op het bondsbureau aanwezig, tot de bondscoach van Oranje aan toe. Alle trainers zitten dicht bij elkaar in een ruimte waardoor er veel onderling overleg kan zijn.

Toen Mohamed Ihattaren (destijds 17) na gesprekken met Koeman en Hoogma voor Oranje en niet voor het Marokkaans elftal koos, werd dat breed uitgemeten. Ihattaren zat bij de selectie, maar debuteerde nog niet. Hoogma sprak ook veel met clubs, én met oud-internationals als Van Persie en Sneijder over een toekomstige rol als trainer.

Frank de Boer werd op 23 september 2020 aangesteld als bondscoach. Zijn winstpercentage (53,3 procent) was maar net lager dan dat van Koeman (55 procent), maar de tegenstand vele malen minder. Tot memorabel spel in positieve zin kwam Oranje in 15 interlands onder De Boer maar zelden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden