zes vragen haga lyceum

Gaat het Haga Lyceum nog wel open volgend jaar?

De Haagse rechtbank oordeelde donderdag dat een zeer kritisch inspectierapport over het Cornelius Haga Lyceum openbaar mag worden. Direct na publicatie maande minister Slob (Onderwijs) het bestuur van de school op te stappen. Zes vragen over de laatste verwikkelingen in de moderne schoolstrijd.

Scholieren in de pauze op het Haga Lyceum. Beeld Freek van den Bergh

1. Waarom probeerde de school publicatie van het inspectierapport te verbieden?

De Stichting Islamitisch Onderwijs (SIO), waaronder de school valt, vindt dat in het rapport conclusies worden getrokken die de bevoegdheid van de inspectie te buiten gaat. Ook zou het rapport volstaan met feitelijke onjuistheden over financieel wanbeheer en het bestuur op de school. De kortgedingrechter beoordeelt niet of de school daarin wel of niet gelijk heeft, maar of de inspectie ‘in redelijkheid tot haar bestreden oordelen heeft kunnen komen’. Dat is volgens de rechter dus het geval. Het rapport is donderdagochtend direct door de Onderwijsinspectie online gezet.

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

2. Wat staat er in het rapport?

De eerste belangrijke conclusie van het rapport is in het voordeel van de school. Na een grootschalig onderzoek - waarbij een team van inspecteurs twee maanden lang bijna dagelijks op de school aanwezig was - is geen enkele aanwijzing gevonden dat leerlingen op de school ‘antidemocratisch onderwijs’ hebben gekregen. Voor de waarschuwingen van de inlichtingendienst AIVD, die de aanleiding vormde voor het inspectieonderzoek, is dus geen bewijs gevonden. Gunstig voor de school is ook dat de inhoudelijke kwaliteit van het onderwijs op de school voldoende is.

Maar daarmee zijn de geruststellende woorden wel voorbij. De inspectie is namelijk zeer kritisch over het burgerschapsonderwijs, het bestuur en de financiën op de school. De school krijgt de opdracht dat te verbeteren en er moet ‘duidelijk afstand worden genomen van omstreden personen’. De inspectie heeft er geen vertrouwen in dat het huidige bestuur deze herstelopdrachten goed zal uitvoeren.

3. Op welke manier worden leerlingen volgens de inspectie geschaad door het bestuur van de school?

De inspectie stelt dat het burgerschapsonderwijs op de school ‘ad hoc’ is en dat er in de praktijk weinig terecht komt van bijvoorbeeld lessen over seksuele diversiteit. Maar de grootste zorg van de inspectie gaat over de ‘onduidelijkheid’ die het bestuur ‘schept over zijn intenties’. Als voorbeeld noemt de inspectie de 1 aprilgrap waarbij directeur Soner Atasoy zei dat hij zijn verantwoordelijkheden overdroeg aan de tot de islam bekeerde ex-PVV’er Arnoud van Doorn. Van Doorn wordt door de AIVD gekwalificeerd als ‘salafistisch aanjager’. De inspectie vindt dat de school in het belang van de leerlingen juist ‘ondubbelzinnig afstand moet nemen’ van ‘personen waarvan de opvattingen over basiswaarden onduidelijk of discutabel zijn’.

4. Hoe heeft onderwijsminister Arie Slob op het rapport gereageerd?

Slob sluit zich aan bij de ‘herstelopdrachten’ die de inspectie aan de school oplegt. Hij kondigt in een brief aan de Tweede Kamer een ‘aanwijzing’ aan, waarbij het bestuur en directeur-bestuurder Soner Atasoy moeten opstappen. Hij gaat daarmee minder ver dan een meerderheid in de Tweede Kamer. Die riep de minister dit voorjaar al op om de school per direct te sluiten. ‘We hebben ons te houden aan de volgordelijkheid’, zegt Slob daarover in een reactie. ‘Er zijn tekortkomingen, dan volgen herstelopdrachten en in dit geval zelfs een aanwijzing. Pas als de school daar geen gehoor aan geeft, kunnen we de bekostiging opschorten. Zo is het geregeld.’

5. En gaat de school gehoor geven aan die aanwijzing?

Nee. Directeur Soner Atasoy zei direct nadat hij de brieven van Slob ontving dat hijzelf en de rest van het bestuur niet willen terugtreden. ‘Kijk, je stapt pas op als dat vanuit de wet- en regelgeving en de redelijkheid en billijkheid moet. Dat is niet het geval. Dit is een politieke uitspraak.’ Hij gaat in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechter. En hij zal ook een bezwaarprocedure starten om een aanwijzing van Slob aan te vechten zodra die definitief is geworden.

6. Gaat de school dan wel open in het nieuwe schooljaar?

De kans daarop lijkt groot. Mocht Slob besluiten de bekostiging van de school in te trekken, dan zal de school namelijk in een spoedprocedure een ‘voorlopige voorziening’ voor de bekostiging vragen. Als de bestuursrechter denkt dat er een kans bestaat dat de school de bodemprocedure zal winnen, wordt zo’n voorziening toegewezen. Onderwijsjuristen zien daar zeker aanknopingspunten voor. Het kan dan nog maanden of zelfs jaren duren voordat de procedure juridisch is uitgevochten.

Wat voor het voortbestaan van de school ook van belang is: in de islamitische gemeenschap is nog altijd veel steun voor het Haga Lyceum. Alleen al vanuit Amsterdam kwamen 135 aanmeldingen van nieuwe leerlingen voor het volgende schooljaar. Volgens de gemeente Amsterdam zijn er daar nu nog 129 van over. Volgens de school zelf komen daar nog tientallen kinderen uit andere gemeenten bij.

Voor zoveel leerlingen is binnen het huidige schoolgebouw geen plek. De gemeente Amsterdam weigerde in afwachting van het inspectierapport om extra onderwijsruimte ter beschikking te stellen. Daar komt het stadsbestuur nu op terug. In een brief aan de gemeente Amsterdam schrijft wethouder Marjolein Moorman (PvdA): ‘In het belang van de huidige kinderen, de nieuw aangemelde kinderen en het onderwijs zal de gemeente tijdens de zomervakantie extra tijdelijke lokalen plaatsen bij het CHL.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden