Gaat die dorpsangst zien

Een onheilspellende voorstelling over een gemeenschap in angst.

Festival Boulevard 2013: 300 EL x 50 EL x 30 EL door FC Bergman/Toneelhuis, 2/8, Theater a/d Parade, Den Bosch.


Nog te zien: 30, 31/8 en 1/9, Ruhrtriënnale, Essen. Boulevard duurt t/m 11/8. festivalboulevard.nl


De hele voorstelling zingt dat weemoedige Achterlangs van Herman van Veen, naar het gelijknamige gedicht van Willem Wilmink, door je hoofd: 'De meeste treinen rijden, achterlangs het leven. Je ziet een schuurtje met een fiets er tegen aan...'. Het podium staat dit keer vol schuurtjes, omringd door een haag van bomen en een bed van bladeren. Een heus dorp heeft het jonge Vlaamse theatercollectief FC Bergman met het Toneelhuis op scène gebracht, tegen de achtergrond van een bijna compleet dennenbos. Die Scandinavische aanblik alleen al maakt indruk. Maar dan; wat volgt tijdens de filmische voorstelling 300 EL x 50 EL x 30 EL is een verpletterende reeks van woordeloze beelden die samenpakken tot een onheilspellende voorstelling over een gemeenschap in de greep van een geheimzinnige angst. Een karretje met een filmcrew rijdt om de schuurtjes heen, als een speelgoedtreintje in een miniatuurbergdorp. Wat de camera vastlegt, zien wij uitvergroot op filmschermen, boven het podium en op de flanken. Telkens spieden onze ogen de schuur-tjes binnen, de camera maakt ons tot voyeurs van dit schijnbaar alledaagse dorpsleven. Je voelt: hier klopt iets niet. De bewoners voelen dreiging en bijten zich vast in eigenaardigheden. Een chique moeder vreet zich een weg door het tafelmeubilair. Bij de buren dwingt een pianolerares een meisje dwangmatig tot piano-etudes. Een groepje drinkende en dartende mannen speelt sadistische spelletjes. Een masturberende man en obstiperende vrouw doen aan armoedige seks. En dan is er nog de jonge bommenlegger met zijn dorpsmaquette, en zijn droom van vuur, vlucht en verraad. En wie is die zieke oude man, die bij aanvang zich los-maakt van bed en duif en buiten aan een boot gaat hameren? Is hij een actuele versie van Noach - de oorspronkelijke inspiratiebron voor deze voorstelling? De titel verwijst tenslotte naar de maatvoering van de Ark, en de voorstelling dampt van Bijbelse verwijzingen: kruisjes, zondvloed, boetedoening, lam, verraad. Ook doet 300 EL x 50 EL x 30 EL denken aan films als Delicatessen, aan het surrealistische werk van cineasten als Roy Andersson en Lars von Trier.


Hoe hecht dit dorp ook is - de angst vreet zich een weg door de gemeenschapszin. Zelfs de roerloze visser vooraan op het podium hengelt een dood schaap uit zijn vijver. En zo stevenen we vijf kwartier af op een dampende finale met figuranten. Hun inbreng blijft lang geheim - hun impact is enorm. Oorspronkelijk maakte FC Bergman met het Antwerpse Toneelhuis deze gelegenheidsvoorstelling voor het Antwerpen Kleppers Festival. Slechts één keer was 300 EL x 50 EL x 30 EL in Nederland te zien, in Amsterdam. Nu is het Festival Boulevard gelukt de Bergmannen te strikken voor een herneming, met Bossche figuranten en deelname van vaders en ooms van de leden van het collectief. Eind augustus staat de voorstelling nog in Essen, maar 300 EL x 50 EL x 30 EL is iedere rit waard - bij voorkeur een treinrit, achterlangs huizen waar keukendeuren openstaan... En over een jaar komt FC Bergman gelukkig met een nieuweling naar Boulevard. Annette Embrechts

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden