REPORTAGE

Gaat Almere de Floriade huisvesten?

Growing Green Cities

Is na Venlo Almere aan de beurt om de Floriade te huisvesten? De gemeente hoopt het, maar veel inwoners houden hun hart vast: laat het natuurschoon ongerept blijven.

Bij het Weerwater in Almere. De gemeente hoopt hier in 2022 de Floriade te houden. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

De uitkijktoren op het groene eilandje Utopia biedt een weids uitzicht over het Weerwater, waaraan het stadshart van Almere ligt. Op de hoogbouw van het Almeerse centrum aan de ene kant van de plas en verder op het weelderige groen van het beboste Vogeleiland, de jachthaven en de camping Waterhout. Een jonge radiologe die sinds kort in de stad woont, toont zich op het hoogste punt verrast over het idyllische uitzicht. Zo mooi had ze Almere niet verwacht.

'Veel van dit groen gaat verdwijnen voor de Floriade', vertellen Almeerders Gerjan Mensink en Anton Contant haar. Mensink wijst vanaf de uitkijktoren waar volgens de plannen een 12,5 meter brede boulevard komt te liggen, deels over het water. 'Veel Almeerders weten niet dat een groot deel van dit natuurgebied de komende zeven jaar verandert in een bouwput voor een 60 hectare groot Floriade-terrein.'

Geknipt voor Almere

Ze spreken namens een groep inwoners die zich zorgen maken over deze ontwikkelingen. In 2012 verkoos de Nederlandse Tuinbouwraad voor de Floriade in 2022 Almere boven andere gegadigden voor het evenement. De Almeerse gemeenteraad moet 2 juli besluiten of hij het plan voor deze tienjaarlijkse tuinbouwtentoonstelling aan het Weerwater goedkeurt.

De Floriade is volgens wethouder Henk Mulder (PvdA) geknipt voor de met veel groen opgezette stad Almere. 93 miljoen euro kost de Almeerse editie, die het motto Growing Green Cities draagt. 'De ambitie is Almere te laten uitgroeien tot een groene stad van de toekomst, toegerust om talrijke verstedelijkingsvraagstukken van passende antwoorden te voorzien', luidt de missie, verwoord in een 80 pagina's dik masterplan. Aan de voorbereidingen is tot nu toe 2,4 miljoen euro uitgegeven.

Impressie van het Floriadeterrein in 2022. Beeld .

Geen kaalslag

Over het gebied wordt een raster gelegd van tuinen waarin gebouwen, paviljoens en kassen een plek krijgen. Dat maakt het terrein bovendien rijp voor woningbouw in de toekomst. 'Het was al de bedoeling ooit op deze locatie een woonwijk te bouwen', zegt Mulder. Hij belooft zo veel mogelijk van het groen te sparen. 'Het wordt geen kaalslag.'

De groep kritische Almeerders maakt zich niet alleen zorgen over het verlies van natuur, ook de financiële onderbouwing van het plan is hun te vaag. De verwachte ruim 2 miljoen bezoekers vinden ze te optimistisch geschat, evenals de forse bijdragen van nog onbekende sponsoren. Mensink: 'Venlo is na de Floriade in 2012 met een groot tekort blijven zitten. Wij vrezen een verlies van tientallen miljoenen euro's.'

De jonge polderstad Almere doet haar uiterste best om te stralen, maar vaker bleken projecten te ambitieus. vorig jaar werd het plan voor de prestigieuze schaatstempel Icedome afgeblazen omdat de financiering niet rondkwam.

Financiële risico's

Van het huidige Floriadeplan zijn de financiële risico's aanzienlijk, waarschuwde voormalig GroenLinks-fractievoorzitter Ruud Pet onlangs op Omroep Flevoland. Vergelijkbaar met Omniworld, een mislukt topsportproject dat de gemeente Almere eerder 20 miljoen euro heeft gekost. Ook de gemeenteraadsgriffier maant de raadsleden in een acht pagina's tellende brief goed na te denken over 'het belangrijkste besluit van het jaar'.

Fractievoorzitter Toon van Dijk van de PVV - de meest uitgesproken tegenstander van het Floriadeplan - spreekt van 'een blauwdruk voor een financieel fiasco.'

'De verwachting van de gemeente dat twintig bedrijven zich door de Floriade blijvend vestigen in Almere, is nergens op gebaseerd', zegt Van Dijk. 'Er wordt geredeneerd vanuit een tunnelvisie. We moeten dit plan door deskundigen laten doorlichten.'

Kansen

Wethouder Mulder noemt de zorgen begrijpelijk maar onnodig. Hij verwacht geen tekorten. 'Zo'n debacle als Omniworld betekent niet dat in Almere niets kan lukken.' Er zullen zich genoeg sponsors aandienen en de schatting van 2 miljoen bezoekers vindt hij aan de voorzichtige kant. 'Voorgaande Floriades waren buiten de stad, deze is er middenin. Het wordt veel meer dan een tentoonstelling: er zal veel te leren en te beleven zijn.'

Er tekent zich een raadsmeerderheid af voor de Floriade. Volgens VVD-raadslid Ellentrees Müller 'kunnen risico's ook kansen zijn', bijvoorbeeld om meer jonge bezoekers warm te krijgen voor het evenement. Zij vindt het een 'mooi plan om iets moois neer te zetten op een mooi deel van Almere'. 'De stad wordt zo verrijkt met een parkachtige omgeving die betekenis kan hebben voor de hele stad.'

'Geldverspilling'

Een opvallende nieuwkomer aan het Weerwater is de Britse schrijver, avonturier en televisiepersoonlijkheid Redmond O'Hanlon. Die verblijft als writer in residence van Almere tijdelijk in de oude duikschool met een vlonder aan het water: het toekomstige Floriadepaviljoen. Ze staan versteld van de natuurpracht, vertelt zijn levensgezellin. 'De ijsvogel, de blauwe valk en de wielewaal, ze zijn hier.'

O'Hanlon zal regelmatig video's en blogs over zijn verblijf maken, maar over politiek zal hij zich niet uitlaten. Dat doen twee Almeerse recreanten wel, die naast de duikschool met hun bootjes liggen. 'Wat een belachelijke geldverspilling', zegt de ene man met een vet Amsterdams accent. 'Klote-Floriade, die gaat alles hier verpesten', bromt zijn buurman.

Een stukje verderop aan het water runt Tineke Fokkens sinds 16 jaar de camping Waterhout. Tussen de tenten en caravans, in wat ze haar groene oase noemt teelt ze groenten en wat aardbeitjes. 'Iedereen die hier is geweest, komt terug. Buitenlanders vinden het geweldig dat ze hier op de bodem van de zee zitten', zegt ze.

De toekomst van de camping is nu ongewis. 'Ik ben verdrietig dat de politiek zo'n mooi stukje van de stad wil weggooien, dat nooit meer terugkomt', zegt de welbespraakte Fokkens, die raadslid is geweest voor het CDA. Trots vertelt ze dat ze destijds de raadszaal heeft verlaten om niet met haar fractie te hoeven meestemmen voor het Omniworld-plan. 'Er is bij het Floriadeplan geen regie en er is geen visie, er zijn alleen maar aannames. Hoe veel beter zou het zijn dit gebied als prachtig stadspark te zien.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.