Gaat AH tegenover leveranciers te ver?

Albert Heijn verordonneerde al zijn leveranciers bijna meteen 2 procent korting te geven. Het lijkt een schoolvoorbeeld van misbruik van macht.

Wordt daardoor de prijs in de winkel ook lager?

Dat zou best eens kunnen. De partijen die nu te hoop lopen tegen de eenzijdig opgelegde prijsdaling, klaagden in het verleden dat de prijsdalingen in de supermarkten werden afgewenteld op hen. Dat was in de periode dat Albert Heijn zijn imago van dure supermarkt kwijt wilde en jarenlang de verkoopprijzen verlaagde.


Kennelijk ligt er een verband tussen de prijzen in de supermarkt en de prijzen die leveranciers zoals fabrikanten en boeren kunnen krijgen. Alleen als de concurrentie Albert Heijn met rust laat, zal AH de korting in eigen zak kunnen steken.


Schendt Albert Heijn de contracten?

Dat valt pas te zeggen als die contracten worden geopenbaard, en zo ver is nog niemand gegaan. Mededingings-expert Joost Poort van de Universiteit van Amsterdam denkt niet dat Albert Heijn in die contracten verplicht is spullen af te nemen. 'Ik denk dat die overeenkomsten Albert Heijn het recht geven tegen een bepaalde prijs producten te kopen, maar niet de plicht.'


Dus als Albert Heijn weigert tegen die vastgelegde prijs spullen te kopen, is van contractschending geen sprake. Als de leverancier vervolgens instemt met een levering tegen een 2 procent lagere prijs, is er in feite een nieuwe overeenkomst.


Is hier sprake van misbruik van marktmacht?

Dan moet er eerst sprake zijn van marktmacht. En dat is bepaald geen uitgemaakte zaak. De woordvoerder van de Nederlandse Mededingingsautoriteit NMa laat weten dat die vraag nog eens is onderzocht toen Albert Heijn eerder dit jaar een reeks C1000-supermarkten overnam van supermarktketen Jumbo. 'We kwamen tot de conclusie dat die marktmacht niet echt veranderde door de overname van die supermarkten. Er zijn genoeg andere inkooporganisaties.' Dat klopt: naast AH zijn er nog Jumbo en Superunie, samen met naar schatting 80 procent van de markt.


Waar geen marktmacht is, kan die ook niet worden misbruikt. Dat de leveranciers van Albert Heijn nu steen en been klagen, maakt niet veel uit, zeker niet voor de NMa. Die is scherp op marktmacht die de consument geld kost. Maar dat is hier niet het geval, constateert de woordvoerder van de NMa. 'Dit lijkt eerder in het voordeel van de consument.'


De NMa constateert ook dat de markt heel keurig werkt. AH kondigt een prijsverlaging aan, leveranciers protesteren, en er ontstaat een onderhandeling. 'Dat lijkt ons een goede zaak.'


Zijn die leveranciers dan machteloos? Die arme boeren en tuinders?

Leveranciers als Heineken of Coca-Cola kunnen wel tegen een stootje, en hebben dankzij hun merken ook een deel van de consumenten aan hun zijde. En als je met arme boeren de melkveehouders bedoelt: die leveren niet aan Albert Heijn. Die leveren aan FrieslandCampina, een van Nederlands grootste ondernemingen, en die levert op zijn beurt aan Albert Heijn.


Er zit wel een kern van waarheid in het beeld van de arme, weerloze boer tegen het grootwinkelbedrijf, en dat element wordt in de publiciteit handig uitgespeeld. Maar veel boeren en tuinders werken samen in afzetorganisaties. Een 'gewone' producent kan dat nauwelijks, maar de Europese Commissie heeft dit soort samenwerkingsmogelijkheden verruimd, juist met het oog op de mogelijkheid dat boeren zich beter kunnen teweerstellen tegen de macht van supermarkten.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden