Column

Gaan jongeren ten onder aan hun eigen solidariteit?

In een nog vijf weken durende verkiezingscampagne kunnen de kansen snel keren. In de 21ste eeuw beschikt tot nu toe geen enkele partij, hoe gevestigd ook, over een vaste achterban die goed is voor meer dan tien zetels. Maar er is ten minste één zekerheid: de jongeren zullen de grote verliezer worden.

Beeld de Volkskrant

Sinds gebleken is dat verkiezingsdeelname van scholierenorganisatie LAKS nepnieuws was, ligt alle macht weer bij partijen die de ouderen op hun wenken bedienen. Zij domineren de media. Zij weten het electoraat het best te mobiliseren.

Het is daarom niet meer ondenkbaar dat de partijen die de AOW-gerechtigde leeftijd willen terugbrengen naar 65 jaar (PVV, SP, 50Plus) straks een meerderheid halen. Samen zijn ze in de peilingen nu al goed voor zo'n zestig zetels. Daarnaast zijn er partijen (PvdA), die voor bepaalde fysiek zware beroepen de AOW-leeftijd weer op 65 willen.

Als ze het slim spelen, zullen de verkiezingen voor de Tweede Kamer geen referendum over Europa, maar over de oudedagvoorziening zijn: de AOW-leeftijd op 65 en de pensioenen weer indexeren.

Dat kan deels worden gefinancierd door het verjubelen van de begrotingsoverschotten die minister Dijsselbloem heeft gecreëerd. Deels zal het moeten worden betaald door het land op papier weer rijk te rekenen, zoals Henk Krol zo graag doet. Die vindt dat de rekenrente die pensioenfondsen mogen hanteren om aan hun verplichtingen te voldoen, moet worden verhoogd tot 4 procent. Hierbij wijst hij op de in het verleden behaalde rendementen, die boven de 4 procent liggen.

Helaas zeggen die resultaten niets over de toekomst. Het enige cijfer dat iets over de toekomst zegt is de huidige rente, omdat daar de toekomstverwachtingen zijn ingecalculeerd. En die rente is veel lager dan de huidige rekenrente. Krol speculeert op een rentestijging - iets wat goed, maar ook volkomen fout kan uitvallen. Daarmee is het een onverantwoorde gok.

Maar voor het grootste deel zullen de jongeren moeten opdraaien voor de kosten. Ze moeten of hogere premies betalen of ze vinden ergens rond 2040 de hond in de pot.

De toenemende vergrijzing kan zelfs door de grootste populisten niet als nepnieuws in twijfel worden getrokken. En dat geldt ook voor de enorme extra kosten die daarmee gepaard gaan: de langere duur van uitkeringen door de stijgende levensverwachting en de toenemende kosten van zorg door betere medische expertise.

Dat jongeren politiek zo apathisch zijn en zich in de luren laten leggen door partijen die alleen maar oog hebben voor de babyboomers, zou te maken kunnen hebben met het feit dat ze nog zo gemakkelijk in de sprookjes van Krol c.s. geloven.

Het kan er ook mee te maken hebben dat ze beschikken over een ongekend gevoel van solidariteit met de oudere generatie - en vooral hun eigen ouders - die ze een riant pensioen gunnen.

Dan hoeven ze niet te stemmen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.