Ga lekker met de LPF!

Nu is D66 in beeld. Vanuit CDA en VVD op het eerste gezicht de meest logische optie: middenpartij, degelijke bestuurders....

D66 heeft drie opeenvolgende verkiezingen verloren en balanceert nu op de rand van het verdwijnen. De partij is redeloos, radeloos, reddeloos. Was ze dat niet, dan zou ze geen moment overwegen rechts aan een meerderheid te helpen voor wat in hoofdlijnen toch het voortzetten van het Strategisch Akkoord wordt. Maar elke aandacht is op dit moment gunstig voor Desperado 66.

D66 zal in de regering elke gelegenheid aan moeten grijpen om stampij te maken, want alleen maar demonstreren dat men braaf op de Balkenende II-winkel past, zal de weggelopen D66-kiezers niet terughalen.

In feite is regeren voor D66 alleen interessant als men een invloed op het beleid heeft die onevenredig veel groter is dan door haar zes zetels wordt verantwoord. CDA en VVD brengen samen 72 zetels in, dus in principe kan men 8 procent invloed claimen, en zal 92 procent van CDA en VVD komen. Vanuit D66 is het vooruitzicht van regeren ook een gemengd genoegen.

Om te beginnen is het natuurlijk op de grens van kiezersbedrog. Nu kunnen partijen zich op dit moment kennelijk van alles veroorloven, maar juist de partij van de bestuurlijke zuiverheid kan dit eigenlijk niet maken. Ongetwijfeld kan de slimme Dittrich ergens een passage vinden waarin D66 de mogelijkheid van rechts niet uitsluit, maar geen kiezer zal op Thom de Graaff gestemd hebben met het idee dat die stem een tweede rechtse regering Balkenende in het zadel zal helpen. En D66 haalt zich vier jaar lang de terechte hoon van haar voormalige progressieve/linkse collega's op de hals als ze gaat voor rechts.

D66 is ooit opgericht om twee dingen te bewerkstelligen: meer directe invloed van de burgers, en een heldere tweedeling. Het zou wel ironisch zijn als die tweedeling er nu eindelijk is (omdat zowel CDA als VVD voor het eerst voor de verkiezingen een duidelijke voorkeur voor elkaar hebben uitgesproken), maar dat D66 van kant wisselt. Nooit zullen Van Mierlo en Terlouw gedacht hebben dat er een tweedeling zou komen waarbij D66 aan de andere kant zou staan. D66 was de partij van progressief maar wel chic, het redelijk alternatief (wat betekende: ook wel links, maar dan redelijk). Electoraal gaat D66 in de komende regering helemaal nat.

Dittrich beweert van alles te kunnen binnenhalen, voor zijn D66 'idealen'. Maar dat is grenzeloos naïef. Er zal een studiecommissie komen voor wat staatsrechtelijke hervormingen; tegen de tijd dat de resultaten er zijn, ziet iedereen wel weer. Het is ook paradoxaal dat de partij die kampioen wil zijn van de democratie, zijn marginale zetels zou willen gebruiken om het parlement (via het monisme) te dwingen tot hervormingen waar in het parlement bij een open stemming beslist geen meerderheid voor zou zijn. Dat heeft D66 onder Paars ook geprobeerd met het referendum, toen strandde het in de Eerste Kamer in de Nacht van Wiegel.

D66 is decennialang terecht boos geweest dat het CDA zijn positie in het kabinet misbruikte om tegen een kamermeerderheid in onderwerpen als abortus en euthanasie tegen te houden, en nu zou D66 de inrichting van de staat willen opleggen omdat de coalitie haar zes zetels nodig heeft voor een meerderheid. Democratisch dubieus.

Tenslotte het geld: uitgaven voor de kenniseconomie die CDA en VVD toch al wilden, zullen een D66-stempeltje krijgen. Overigens is het D66-speerpunt van wetenschap en onderwijs (ik ben er zelf reuze blij mee) volstrekt willekeurig. De woordvoerster onderwijs in de vorige periode, Ursi Lambrechts, is bij de laatste verkiezingen door D66 op een onverkiesbare zevende plaats gezet, dat geeft al aan hoe belangrijk men het onderwerp vond. Vier jaar geleden was het D66 speerpunt de gezondheidszorg, acht jaar geleden het milieu; zo is er altijd wat.

Een keuze voor D66 levert de grote partijen instabiliteit, D66 electorale zelfmoord, en levert het land het onsmakelijke aangezicht van feitelijk kiezersbedrog en politieke vertroebeling.

Regeren met een SGP die homoseksualiteit onwenselijk gedrag vindt en vrouwen bestuursonbekwaam, dat kan natuurlijk ook niet, en dus resteert de LPF. Ze drinken wat veel, ze zeggen wel eens dingen, maar ze zijn recht door zee, democratisch en ze zijn oprecht rechts.

Dat is de echte keuze die het CDA gemaakt zegt te hebben: men kon over links met de PvdA (dat zou overigens nog steeds kunnen als iedereen zijn verstand gebruikt), maar men voelt kennelijk meer ideologische verwantschap met rechts. Doe het dan!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden