Column

Ga er maar aan staan, live met lege handen

Live met lege handen: welke beelden van de omvallende hijskranen kiezen we?

Luchtfoto van de plek aan de Hooftstraat waar twee bouwkranen met een brugdek op een aantal woningen zijn gevallen. Beeld anp
Luchtfoto van de plek aan de Hooftstraat waar twee bouwkranen met een brugdek op een aantal woningen zijn gevallen.Beeld anp

Grofweg waren er snel na het omvallen van de twee hijskranen in Alphen aan den Rijn twee bepalende beelden van het ongeluk. Met dank aan de 'burgerjournalistiek', altijd als eerste ter plekke.

Maandagmiddag, het eerste uur na het drama, waren ze verdeeld over twee zenders.

RTL Z berichtte als eerste tv-zender live over de gebeurtenissen. Maar die voorsprong is relatief makkelijk: overdag staat de zender al open als nieuwszender. De eerste filmbeelden daar logen er niet om. We zagen een filmpje dat duidelijk was geschoten met een smartphone. Schokkerig, wat blokkerig, van grote afstand genomen. Maar de toedracht was duidelijk: het omvallen van de kranen en het neerstorten op de huizen aan de kade sprak boekdelen. Het tafereel werd overstemd door een lange, doordringende paniekschreeuw van een vrouw in de buurt van de film(st)er.

De NOS volgde met een extra nieuwsuitzending om 17.00 uur later dan RTL Z, maar leek toch in het voordeel. De rubriek kon loepzuivere beelden van de val vertonen, geschoten door ooggetuige en Alphenaar Dick van Smirren, die telefonisch ook beheerst commentaar wist te geven van de gebeurtenissen. Zijn beeld was van veel kortere afstand dan het RTL-filmpje vanaf een balkon geschoten met camera op statief, waardoor een stabiel standpunt ontstond. De beeldkwaliteit was navenant: haarscherp, niet blokkerig.

De alertheid van de ingelaste middaguitzendingen ging inhoudelijk gelijk op met de gebruikelijke bijverschijnselen die dit tv-genre zo kenmerken: wel nieuws, maar nog geen feiten. Dat leidt soms tot speculatie, maar vaker tot eindeloos rondpompen van de enkele feiten die wel beschikbaar zijn, eventueel aangelengd met het toverwoordje 'zou'. De kunst schuilt in het variëren van de woordkeuze, het vergt een talent dat soms bewondering afdwingt. Ga er maar aan staan, live met lege handen.

De geknede rampkijker schrikt dus niet van RTL-verslaggeefster Carien ten Haven, die vanaf de redactie steeds moest melden hoe vruchteloos de pogingen tot dan toe waren om getuigen te vinden: 'We proberen mensen te spreken, maar die zijn zo ontdaan dat ze weinig kunnen zeggen.'

Het verbaast niet meer dat bij de NOS de verslaggeefster van dienst, Kysia Hekster, aan de desk naast Simone Weimans moest volstaan met het oplepelen van wat Wiki-weetjes over de Julianabrug en het samenvatten van tweets op het schermpje vóór haar - precies wat de hedendaagse kijker heel goed zelf kan, en doet. 'Wat ik langs zie komen op sociale media is dat er sprake is van een GRIP 3-situatie', aldus Hekster.

Het ongemak borrelde luttele minuten later al op, toen Weimans haar vroeg: 'Wat verschijnt er nog meer op sociale media?' Hekster: 'Ik heb geen tijd meer gehad om te zien wat er allemaal langskomt'.

Raadselachtiger werd het in het achtuurjournaal van de NOS. De nieuwsrubriek opende uiteraard met beelden van het ongeval. Maar nu niet met de loepzuivere van ooggetuige Van Smirren, maar tot tweemaal toe met het schokkerige filmpje dat RTL eerder had getoond. Pas later in de uitzending werden de betere beelden vertoond. Waarom?

Bewijzen kun je als argeloze kijker natuurlijk niets, maar ik denk dat het lag aan die schreeuw, die langgerekte wanhoopskreet van de anonieme vrouw. Ook die hoorde bij de werkelijkheid van maandag, maar deze kijker hoorde in die schreeuw ook een verborgen verlangen van de nieuwsindustrie: dramatisering boven de heldere kijk - nooit komt een rampje alleen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden