Ga eerlijk om met complex conflict

MIDDEN-OOSTEN Van buitenaf opgelegde oplossingen doen vaak geen recht aan de complexiteit van het Arabisch-Israëlische conflict.

RON VAN DER WIEKEN en ROSA VAN DER WIEKEN-DE LEEUW

Het Midden-Oosten is vanouds een vruchtbare voedingsbodem voor sagen en legenden. Vertellers zaten op het dorpsplein, de dorpelingen schaarden zich om hen heen en luisterden ademloos toe. Als het verhaal tenminste spannend en dramatisch was, én goed verteld.

In deze traditie hebben Hamburger en Aldershoff (O&D, 5 juni) hun djellaba aangetrokken en zijn aan het vertellen geslagen. In hun artikel kwebbelen zij er lustig op los. Conform de vertellerstraditie zonder veel connectie met de waarheid of de werkelijkheid. Het sprookje van Israëls vreselijke zonden wordt ons weer eens opgedist: Israël, een volk dat moreel en geestelijk verval vertoont, dat het recht met de voeten treedt en dat ondemocratisch is.

Hóe ondemocratisch onderstrepen de vertellers nog eens door op te merken dat deze regering wordt bekritiseerd door haar eigen voormalig hoofd veiligheidsdienst, een ex-ambassadeur en ook door sommige eigen journalisten. En als de toehoorders in die vrijheid tot kritiek op de regering niet meteen het ondemocratische gehalte en de morele verdorvenheid hebben herkend dan volgt nog de verschrikkelijke apotheose: ondanks dit alles zijn er nog steeds lieden die 'bijna blind' van Israël houden! Zo, dat heeft Hamburger zijn gehoor toch maar even in het gezicht geslingerd!

Hoe reageert het publiek dáár dan op? Helaas blijkt de helft van de dorpelingen in slaap te zijn gevallen en de andere helft geeuwt luidruchtig.

'Ja maar luister nou toch', roept Hamburger, 'zelfs Israëlische journalisten bekritiseren de Israëlische regering, zelfs een vroegere leider van de geheime dienst!' Een legende op zijn tijd is leuk, maar dit is wel een heel saaie. Nu snurkt het hele dorp.

Het Arabisch-Israëlische conflict is een bron van talloze mythen; álle partijen in het conflict liegen er lustig op los als het zo uitkomt, en ook weleens als het niet uitkomt; het is nu eenmaal het Midden-Oosten en daar wordt gelogen. Zou allemaal best grappig zijn als de Arabisch-Israëlische strijd niet nog steeds mensenlevens eist en niet nog altijd veel mensen ongelukkig maakt. Het conflict is daardoor ook een kweekvijver van hevige emoties.

Hamburger en Aldershoff zijn slachtoffer van emoties die zo hevig zijn dat hun het zicht op een evenwichtig oordeel is ontnomen. De bezetting! De settlements! Messianistische gevoelens! Allemaal duivelse Israëlische zaken!

Uiteraard geen woord over bijvoorbeeld de enorme corruptie bij de Palestijnse autoriteit waarbij massaal Europese subsidiegelden op geheime bankrekeningen terechtkomen; niets over de wrede dictatuur van de vele Palestijnse veiligheidsdiensten, geen woord over het bizarre feit dat de vluchtelingenstatus erfelijk is voor de nakomelingen van de Palestijnse vluchtelingen van 1948, hetgeen niet geldt voor enige andere groep vluchtelingen.

Niets over het feit dat dát, gevoegd bij de Arabische eis tot vestiging in Israël van al die pseudo-vluchtelingen een vredesregeling onmogelijk maakt. Voor Hamburger en Aldershoff is er maar één goede oplossing: 'minimaal' de bevriezing van de banden met Israël.

De bezetting is natuurlijk een slechte zaak voor alle betrokkenen, dáár hebben onze sprookjesvertellers gelijk in. Maar zij vergeten te vertellen dat Israël dat gebied heeft veroverd, heeft móeten veroveren, nadat het vandaar in juni 1967 - ondanks uitgebreide waarschuwingen aan het adres van koning Hussein - door Jordanië militair werd aangevallen terwijl het al was verwikkeld in een oorlog op twee andere fronten, met Syrië en Egypte.

Vergeten wordt dat Arafat na langdurige vredesonderhandelingen teruggave heeft geweigerd, onder andere omdat het zijn ambitie was héél Israël te krijgen. Uit het oog wordt verloren dat eenzijdig opheffen van Israëlische controle van de Westoever zonder vredesonderhandelingen voor Israël ondenkbaar is na de ervaringen met Gaza. Nadat Israël unilateraal de Gazastrook had verlaten, zijn daarvandaan duizenden raketten afgeschoten op Israëlische burgerdoelen. Een dergelijke situatie vanuit de Westoever zou voor Israël een nachtmerrie betekenen. En wat de settlementsbetreft: als er Arabieren in Israël mogen wonen, waarom zouden er dan geen Joden op de Westoever mogen wonen?

De waarheid is dat wij van hieruit niet zoveel zinnigs kunnen doen. Het is een conflict dat zichzelf moet oplossen. Het is verschrikkelijk maar het is niet anders. Van buitenaf opgelegde oplossingen zullen niet werken, integendeel. Boycots, bevriezen van betrekkingen, ze zullen niets uithalen en ze zijn bovendien volstrekt onrechtvaardig want ze doen geen recht aan de enorme complexiteit van de vete.

Wat dus ook niet werkt, is een stuk als dat van Hamburger en Aldershoff dat een karikatuur van het geschil schetst, met deels onzinnige en deels niet na te trekken informatie. De anti-Israëlische medestanders van onze vertellers geloven het allemaal kritiekloos nog voordat het geschreven is, de kritiek op Israël kan hun niet dol genoeg worden en de pro-Israëlische lezers zijn bij de eerste zinnen in slaap gevallen.

En we kunnen ons niet voorstellen dat de paar weldenkende Nederlanders die nog objectief in dit conflict staan overtuigd raken door de argumentatie dat als de eigen journalisten hun regering bekritiseren het toch wel heel erg moet zijn. Zonder dat soort journalisten hadden we in Nederland geen kranten.

Maar dan het andere argument, dat een recent gepensioneerde veiligheidsman de regering hekelt, dat moet toch wel betekenen dat het daar héél, héél erg is? Hamburger en Aldershoff vergeten te vermelden dat Yuval Diskin nogal opzichtige politieke ambities koestert en dat het op z'n minst aannemelijk is dat een deel van zijn kritiek op Netanyahu iets te maken heeft met zijn profilering in de politieke arena.

Hamburger en Aldershoff, kom met eerlijke en evenwichtige argumenten of zwijg.

RON VAN DER WIEKEN is cardioloog in ruste. ROSA VAN DER WIEKEN-DE LEEUW is arts.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden