G8 pogen test van Pakistan te voorkomen

De regeringsleiders van de Groep van Acht, bijeen in Birmingham, hebben de vijf Indiase kernproeven krachtig veroordeeld en oefenen ook grote druk uit op aartsrivaal Pakistan om het voorbeeld van India niet te volgen....

Van onze correspondent

Peter de Graaf

BIRMINGHAM

Pakistan ontkende gisteren berichten dat het al een atoomtest had uitgevoerd, zoals bondskanselier Kohl had gezegd. Maar premier Nawaz Sharif zei wel, meldde het Pakistaanse persbureau APP, dat Pakistan binnen 12 tot 24 uur een test kan uitvoeren en de minister van Buitenlandse Zaken Gohar Ayub zei dat 'het de vraag is wanneer, niet of' Pakistan een test uitvoert. 'We hebben alles overwogen en erover gesproken wat voor ons de nadelige gevolgen zijn en we zijn van plan ermee door te gaan', zei hij.

In Birmingham zei bondskanselier Kohl te vrezen voor een 'nuclaire wedloop', die zo snel mogelijk moet worden afgebroken. Clinton waarschuwde voor een situatie in Zuid-Azië die vergelijkbaar is met 'de conflicten van de Koude Oorlog'. President Chirac riep Pakistan op tot redelijkheid: 'Voer geen atoomproeven uit.'

Clinton bracht zijn gevoelens over de dreigende situatie in Zuid-Azië het scherpst onder woorden. Hij schetste een ontwikkeling waarbij India zich profileert als nuclaire macht, Pakistan niet achterblijft, China ter ondersteuning van Pakistan troepen aan de

grens met India posteert en ook Rusland zich met de regio bemoeit. Clinton waarschuwde voor een 'onzinnige' escalatie die weinig goeds voorspelt voor de toekomst.

Toen zondagmorgen in Birmingham berichten binnenkwamen over een dreigende Pakistaanse atoomtest, reageerde de ene na de ander leider geschokt. 'Als dat waar is, dan is het zeer betreurenswaardig', aldus premier Hashimoto van Japan.

Ook Jeltsin toonde zich zeer bezorgd over de ontwikkelingen in zijn achtertuin. Volgens Kohl deed de Russische leider 'volledig mee aan de discussies, vooral als ze over India en Pakistan gingen'. Volgens Chirac moet ieder land zijn verantwoordelijkheid nemen, want 'we leven op één planeet'.

De Top werd afgelopen weekeinde overschaduwd door de dreigende ontwikkelingen in Azië. De Pakistaanse minister van Buitenlandse Zaken gooide olie op het vuur door te verklaren dat de eerste Pakistaanse atoomtest slechts een kwestie van tijd is.

De Britse premier Blair erkende dat de leiders 'zowel met bezorgdheid als met een gevoel van frustratie' tegen de ontwikkelingen aankijken. Volgens Kohl speelt 'nationaal bewustzijn' een belangrijke rol in de crisis en nationale sentimenten zijn altijd moeilijk te beïnvloeden.

Tot zijn spijt kon president Clinton zijn collega's in Birmingham niet overtuigen van het nut om sancties uit te vaardigen tegen India. Hij had de Japanse premier Hashimoto en de Canadese premier Chrétien weliswaar op zijn hand, maar de andere leiders wilden er niets van weten. 'Ik denk niet dat we iets hadden bereikt met de aankondiging van sancties', verklaarde Kohl. Hij zei in het verleden slechte ervaringen te hebben gehad met economische sancties tegen landen.

De Amerikaanse president dreigde daarentegen ook met sancties tegen Pakistan indien dit land besluit tot kernproeven. Chirac verdedigde de zachtere Europese lijn. Hij zei dat de diplomatieke druk op zowel India als Pakistan 'niet verwaarloosbaar' is. Een Pakistaanse kernproef kan op net zo'n scherpe internationale veroordeling rekenen als de vijf Indiase testen, aldus Chirac.

De Canadees Chrétien zei dat hij liever 'een krachtiger verklaring' van de G8 had gewild. Volgens Clinton was het communiqué over de nucleaire testen 'het scherpste dat mogelijk was'. Blair en Chirac zeiden dat ze afgelopen weekeinde door de Indiase premier Vajpayee waren ingelicht over diens voornemen om zich zo snel mogelijk achter het verdrag tegen atoomtesten te scharen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden