G7 veroordeelt beleid Jeltsin in Tsjetsjenië

De regeringsleiders van de Groep van Zeven hebben de Russische president Jeltsin gemaand de oorlog in Tsjetsjenië te staken en het conflict door onderhandelen op te lossen....

Van onze correspondent

Oscar Garschagen

HALIFAX

De Russische president liet aan het slot van de jaarlijkse bijeenkomst van de Groep van Zeven, ditmaal in de Canadese havenplaats Halifax, de diplomatiek geformuleerde mondelinge vermaningen eerst gelaten over zich heen komen.

Maar tijdens een aparte ontmoeting met de Amerikaanse president Clinton viel Jeltsin hard en opgewonden uit naar Tsjetsjenië, 'het wereldcentrum van terrorisme, corruptie en mafiapraktijken'. 'We moeten deze terroristen en bandieten vernietigen', aldus Jeltsin op een vraag van Russische televisiejournalist, die eigenlijk gericht was aan president Clinton. De veroordeling van de gijzeling in Boedjonnovsk en de oproep de gijzelaars vrij te laten zag Jeltsin als een bewijs dat de G7 hem volledig steunt. 'Ik ben zelf ook een gijzelaar van deze bandieten', klaagde hij.

De Russische president suggereerde dat 'my friend Bill' door zijn uitleg begrijpt waarom het leger zo hard moet optreden tegen de Tsjetsjeense rebellen en dat beleid ook steunt. Clinton luisterde grimmig en ongeduldig kijkend naar de tirade van de Russische regeringsleider. Voordat Jeltsin de journalisten kon wegsturen, maakt de Amerikaanse president echter duidelijk dat hij het met de andere G7-leiders eens is dat in Tsjetsjenië 'de cyclus van geweld verbroken moet worden' en dat in een democratie volkeren uiteindelijk hun meningsverschillen op vreedzame wijze moeten oplossen. Clinton zei dat hij aanzienlijk genuanceerder over de oorlog denkt dan Jeltsin het deed voorkomen.

Met opgeheven handen en breed gesticulerend zei Jeltsin dat de Tsjetsjeense leider Doedajev gevlucht is en politiek asiel heeft aangevraagd in Turkije. 'Generaal Doedajev heeft politieke bescherming gezocht in Turkije en Turkije heeft daarmee ingestemd. Het kan ons niet schelen waar hij naar toegaat als hij maar een oord zoekt dat ver, ver weg is van Rusland', aldus Jeltsin, die op diplomaten en journalisten de indruk wekte gedronken te hebben.

Turkije ontkende gisteren echter Doedajev politiek asiel te hebben verleend en het Witte Huis en het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zeiden de bewering niet te kunnen bevestigen.

De Russische president moest nog een diplomatieke tik op de vingers incasseren. Het plan om nucleaire technologie aan Iran te leveren werd op indirecte wijze bekritiseerd en G7-leiders hebben er in aparte gesprekken bij Jeltsin op aangedrongen de voorgenomen verkoop van Russische kerncentrales aan Iran tegen te houden. Jeltsin zei de verzoeken te zullen overwegen.

Jeltsin was liefst vrijdag tijdens de besprekingen over de wereldeconomie en de internationale financiële instellingen al bij de exclusieve club aan tafel geschoven, maar de Canadese premier had hem dringend verzocht niet voor vrijdagavond in Halifax aan te komen. Op grond van zijn economische prestaties kan Rusland geen aanspraak maken op lidmaatschap van de G7. Jelstin beklaagde zich erover dat de politieke discussies voor het merendeel plaatsvonden tijdens de diners. Van de Franse president Chirac kreeg hij daarom het advies dat 'wie minder eet ook meer kan praten'.

In de slotverklaring van de G7 wordt ook aangedrongen op snelle aanvaarding van een verdrag tegen kernproeven. Chirac heeft dat al toegezegd bij het besluit de kernproeven tijdelijk te hervatten.

Overigens blijkt dat ook in de Amerikaanse regering gediscussieerd wordt over de tijdelijke hervatting van 'een reeks kleine, ondergrondse proeven'. Militairen in het Pentagon en ambtenaren van het ministerie van Energie oefenen achter de schermen druk uit om het moratorium op kernproeven te verbreken, aldus de Los Angeles Times, die zondag het interne debat onthulde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.