Fysiotherapeut misbruikt patiënt

Gisteren bedankten de fysiotherapeuten in een advertentie de patiënten voor hun massale steun aan de strijd tegen de bezuinigingen. Die patiënten kunnen volgens Martien Bouwmans nog wel eens spijt krijgen van hun steun....

MARTIEN BOUWMANS

DE Tweede Kamer wordt overspoeld met brieven van patiënten van fysiotherapeuten tegen de aangekondigde bezuinigingen. Het is echter oppassen wanneer hulpverleners de patiënten voor hun protest inschakelen. Het alternatief van de fysiotherapeuten zou de patiënten wel eens duur kunnen komen te staan.

Het besluit van het kabinet om op voorhand tweehonderd miljoen gulden op de fysiotherapie te bezuinigen, is strikt ingegeven door financiële motieven. Als er geen andere redenen zijn, is dat verwerpelijk. Protest daartegen is op zijn plaats.

Dat laat onverlet dat de kosten van fysiotherapie, die in ruim tien jaar tijd verdubbeld zijn voor ziekenfondspatiënten, best onder de loep mogen worden genomen. Is alles wat daar gebeurt even zinvol, doelmatig en werkzaam? Als onderzoek uitwijst dat dat niet altijd het geval is, is er ook geen reden meer dat langer uit de ziekenfondsverzekering te vergoeden.

Minister Borst wil dat het ziekenfonds alleen nog de eerste negen behandelingen vergoed, met uitzonderingen voor onder anderen chronisch zieken, die langere behandelmogelijkheden krijgen. De fysiotherapeuten protesteren daar fel tegen, maar willen zelf het ziekenfondspakket veel drastischer inkrimpen. Alleen een 'consult' en vier behandelingen worden in hun alternatief nog vergoed. De rest betaalt de patiënt zelf. De fysiotherapeuten denken dat zorgverzekeraars veel eerder een aanvullende verzekering voor na deze vier behandelingen zullen aanbieden dan voor na negen behandelingen. De zorgverzekeraars zijn het daar eigenlijk wel mee eens. De benadering van minister Borst maakt herverzekering minder makkelijk, zeggen ze.

Met de tandheelkunde is iets dergelijks gebeurd: bijna de gehele tandheelkunde uit het ziekenfondspakket en in de aanvullende verzekering. Wie is daar nu beter van geworden?

In een opmerkelijk interview in het Tandartsenblad maakte een hoge ambtenaar duidelijk dat zonder de steun van de tandartsen de tandheelkunde nooit uit het ziekenfondspakket had kunnen worden verwijderd. Als de tandartsen niet hadden meegewerkt was er niets gebeurd. Maar de tandartsen hadden er vorig jaar wel oren naar om het ziekenfondspakket in te krimpen. Waarom?

De overheid heeft weinig te vertellen over de aanvullende ziekenfondsverzekering: dat is eigenlijk gewoon een particuliere verzekering. Opgenomen in een aanvullende ziekenfondsverzekering krijgen de tandartsen nu dan ook 'particuliere' tarieven, die gemiddeld zo'n 50 procent hoger uitvallen dan de oude, relatief lage, ziekenfondstarieven. De overheid heeft weinig invloed op de hoeveelheid verrichtingen, het volume van de zorg in de aanvullende verzekering.

De tandartsen wilden dus wel, ondanks het feit dat de tarieven voor particulier verzekerden tegelijkertijd met 13 procent werden verlaagd. De zorgverzekeraars ook: aan de aanvullende verzekering mag gewoon verdiend worden, aan de uitvoering van de ziekenfondsverzekering niet. Een gevaarlijke kongsie, kortom, wanneer zowel hulpverleners als verzekeraars gezamenlijk inkrimping van het ziekenfondspakket bepleiten. Dat wordt vanzelfsprekend verkocht als 'zorginhoudelijk verantwoord' en in het belang van de patiënten.

Gaat hetzelfde bij de fysiotherapeuten gebeuren? Ook de fysiotherapeuten worden nu van jaar op jaar gekort wanneer ze te veel verrichtingen plegen. Daar hebben ze in de aanvullende ziekenfondsverzekering minder last van. Ook voor hen zouden op termijn hogere 'particuliere' tarieven bedongen kunnen gaan worden voor behandelingen in het kader van een aanvullende verzekering. Omdat hun plan nota bene 375 miljoen gulden méér bespaart dan dat van minister Borst hebben de fysiotherapeuten al vast 230 miljoen bestemd om 'het tarief op en adequaat niveau te brengen'. Daar hoeven ze dus niet slechter van te worden.

De zorgverzekeraars kunnen er op hun beurt de - winstgevende - aanvullende verzekering mee vergroten. Het is dan ook bepaald niet uitgesloten dat fysiotherapeuten en zorgverzekeraars in de komende maanden de druk opvoeren op het ministerie om alsnog een andere 'bezuinigingsvorm' te kiezen. Ze speculeren erop dat de verzekerden zich veel eerder aanvullend zullen verzekeren met weinig behandelingen in het ziekenfondspakket dan met negen behandelingen erin.

Toen de tandheelkunde nog in het ziekenfondspakket zat, betaalden de ziekenfondsverzekerden daarvoor gezamenlijk 450 miljoen gulden aan ziekenfondspremie. Nu betalen ze aan aanvullende verzekeringspremies en eigen betalingen voor alleen tandheelkunde naar schatting zo'n 750 miljoen.

Het opnemen van wat uit het ziekenfondspakket valt in een aanvullende verzekering betekent bepaald niet dat de burgers evenveel geld kwijt zijn. Evenmin geeft het zekerheid dat een ieder voor zo'n aanvullende verzekering in aanmerking komt.

Op 1 januari 1995 kreeg iedere ziekenfondsverzekerde nog de kans om 'ongezien' en 'ongekeurd' tot de aanvullende verzekering toe te treden. Nu niet meer. Nu kan de zorgverzekeraar een dergelijke verzekering aan voorwaarden binden of gewoon weigeren.

Dat kan straks ook met de fysiotherapie gebeuren. De verzekerden zullen met z'n allen dan niet alleen heel wat meer geld op tafel moeten leggen dan nu. Het resultaat kan ook zijn dat degene die de aanvullende verzekering het hardst nodig heeft, daar wel eens niet voor in aanmerking zou kunnen komen.

HET kabinet verdient zware kritiek op het besluit zo maar tweehonderd miljoen gulden te bezuinigen. Maar minister Borst heeft voor dat bedrag nog de minst slechte bezuinigingsvorm gekozen.

Het is oppassen geblazen wanneer hulpverleners zich in hun protest gaan beroepen op 'het belang van hun patiënten'. Uiteindelijk zien ze toch liever hun patiënten bloeden dan dat ze zelf het risico lopen een aderlating te ondergaan.

Martien Bouwmans is beleidsmedewerker gezondheidszorg van de FNV.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden