Fusie van Oosterse muziek en electronica

Hemels, huiveringwekkend, een live-fenomeen en volkomen uniek: de fusie van Oosterse muziek en elektronica door Jerusalem in My Heart.

Beeld Joseph Yarmush

Niet helemaal van deze wereld, zo klinkt de muziek van het Canadese project Jerusalem in My Heart. En dat zou ook best kunnen kloppen, want projectleider Radwan Ghazi Moumneh zweeft ergens in de etherische sferen tussen zijn woonplaats Montreal, zijn moederland Libanon en Jeruzalem - waar dus kennelijk zijn hart ligt. Fijn dat hij komend weekend landt in Utrecht, op festival Le Guess Who?

Want je mond valt open bij de pas verschenen plaat If He Dies, If If If If If If. Wonderlijke titel, nog merkwaardiger muziek, die je niettemin stevig in het nekvel grijpt. Al bij het openingsnummer Al Affaq, Lau Mat, Lau Lau Lau Lau Lau Lau, waarin de vervormde stem van Moumneh golvend voordraagt over niet onbelangrijke thema's als hypocrisie en de dood. Later mengen zich traditionele Arabische instrumenten bij de sonore en zoemende muziek: een tingelende langhalsgitaar, een bamboefluit plus heel veel knarsende elektronica. De muziek is tegelijk meditatief en huiveringwekkend, en volkomen uniek.

Gissen

Voor niet-Arabisch sprekende luisteraars blijft het in eerste instantie gissen naar de inhoud van nummers als Ah Ya Mal El Sham ('Ach, het geld van Syrië'), maar de boodschappen van Moumneh hebben een politieke lading. (Engelse vertalingen van zijn teksten staan op cstrecords.com/if-he-dies-lyrics.) De hoes van If He Dies, If If If If If If schept wat dat betreft helderheid: achter op de plaat is de beroemde foto afgedrukt uit juli 2014 van drie Palestijnse jongetjes, rennend op het strand van Gaza, een paar seconden voor zij door Israëlische granaten worden gedood.

Radwan Ghazi Moumneh werd geboren in Libanon, in de periode dat daar, midden jaren zeventig, de burgeroorlog uitbrak. Hij verhuisde met zijn ouders naar het sultanaat Oman en vervolgens naar de Canadese stad Montreal. De familie van Moumneh had nagenoeg niets met muziek, en al helemaal niet met de traditionele Oosterse muziekcultuur. Moumneh begon als jongen op school met een paar vrienden een punkbandje, hij verdiepte zich in muzikale techniek en werd producent.

Turkse en Arabische muziek op le guess who?

Een van de klappers van de vorige editie van Le Guess Who? was een optreden van de Turkse psychedelische protestzangeres Selda. De opnamen van dat concert en een interview met de zangeres zijn tot het einde van Le Guess Who? 2015 te vinden op Volkskrant.nl/muziek.

Mooi dat Le Guess Who? dit jaar de blik opnieuw oostwaarts richt, met een serie bijzondere concerten die je op een gemiddeld popfestival niet snel zult aantreffen. Naast de vervreemdende muziek van Jerusalem in My Heart lopen we bij Islam Chipsy/EEK ook al tegen curieuze feestmuziek aan, afkomstig uit de Noord-Afrikaanse chaabi-cultuur: twee drummers, en een furieus stampend orgel.

Bijzonder wordt op zondag ook het concert - met orkest - van de Turkse gitarist en componist Mustafa Özkent, die zijn herontdekte psychedelische plaat Gençlik Ile Elele integraal zal spelen.

In dezelfde zaal speelt die afsluitende festivaldag de Turkse meesterdrummer Okay Temiz, en de Turkse zangeres Gaye Su Akyol - wie weet de opvolger van diva Selda. In zaal Hertz vertolkt de Libanese pianist Elie Maalouf zondag nog een taqsim, een geïmproviseerde en drone-achtige compositie, op de langhalsluit.

'Kunstmuziek'

Moumneh werkte in de Canadese geluidsstudio Hotel2Tango, voor avant-gardistische bands als Godspeed You! Black Emperor, Arcade Fire en met saxofonist Colin Stetson. Hij boog zich dus vooral over westerse 'kunstmuziek', maar ontdekte de krankzinnige Syrische feestmuziek, zoals die wordt gemaakt door bruiloftszangers en musici als Omar Souleyman. Moumneh verwonderde zich over de brute kracht van de vervormde muziek op geluidscassettes en uit brakke elektronica: feestmuziek die door de vervormingen volgens Moumneh een psychedelisch bijeffect krijgt.

Op zijn eigen platen, die verschijnen onder de projectnaam Jerusalem in My Heart, probeert Moumneh precies dat geluid te vangen: de ernstig verwrongen Oosterse muziek, die zowel opwindend als bijna beangstigend kan klinken. En daarmee maakt Moumneh nu, volgens zichzelf, 'hedendaagse Arabische experimentele muziek'. Maar Jerusalem in My Heart is volgens Moumneh vooral een live-fenomeen, dat je moet zien om te geloven.

Moumneh werkt samen met beeldend kunstenaars als Charles-André Coderre, die foto's bewerkt door er chemische processen op los te laten. Ook buitengewoon psychedelisch.

Band Jerusalem in My Heart Beeld Joseph Yarmush

De naam Jerusalem in My Heart leende Moumneh van een beroemde plaat van de Libanese zangeres Fairuz. Met die titel probeerde de christelijke diva volgens Moumneh aan te geven dat de Israëlische stad Jeruzalem toebehoort aan én joden én christenen én moslims. In tijden van grote religieuze spanning en verwarring is dat volgens de Libanees nog altijd een elegante gedachte.

Jerusalem in My Heart speelt vrijdag in zaal Cloud Nine van TivoliVredenburg, en zaterdag in zaal Pandora met de Canadese artrockband Suuns.

Tip Ultimate Painting

De liedjes op Ultimate Paintings laatste album Green Lanes klinken heerlijk ongedwongen. Wat klinkt een elektrische gitaar zonder effectpedalen eigenlijk mooi, hè? Muziek drijvend op die heldere gitaarmelodietjes van de twee, loom (meerstemmig) gezongen. Herrie wordt er genoeg gemaakt tijdens Le Guess Who?, des te meer reden om de zaterdagavond rustig te beginnen.

Ultimate Painting, zaterdag, De Helling.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden