'Fundamentalisme is nog geen terrorisme'

De eerste dag van het jihadproces heeft geen helderheid gebracht over de ideologie van de twaalf vermeende terroristen die in Rotterdam terechtstaan....

Van onze verslaggeefster Janny Groen

De een vindt dat het materiaal aanzet tot terreur, de ander vindt daartoe geen concrete aanwijzingen. De van oorsprong christelijke Libanees Antoine Basbous, islamoloog en schrijver van meerdere boeken over het Midden-Oosten, merkt op dat 'alleen krijgszuchtige teksten worden geciteerd'. Hij leest het bewijsmateriaal, dat op diverse plekken in Nederland bij de verdachten is gevonden, als 'een vorm van mobilisatie'. Moslims in het ongelovige, dus vijandige Westen, worden opgeroepen zich niet te mengen met de autochtonen. Ze moeten een parallelle samenleving creëren en hun gastlanden beschouwen als vijandige staten.

Basbous: 'Dit zijn oorlogsdocumenten die voorbereiden op de actieve jihad, niet op een passieve, intellectuele jihad.' Als voorbeelden geeft hij kanonskogels die op geluidsbandjes te horen zijn; beschrijvingen van door bommen uiteengereten lichamen; bloed van martelaren dat na 21 dagen nog prima ruikt, terwijl het bloed van ongelovigen walgelijk is. Basbous: 'Deze martelaren krijgen een plek naast God, die hen eert. Hun wordt zelfs beloofd dat ze op aarde kunnen terugkeren.' Op die laatst genoemde belofte was hij in zijn werk nooit eerder gestuit.

'Alsof er een lift tussen de aarde en het paradijs bestaat en er een God is die de martelaren naar zich toehaalt, hen vervolgens weer naar aarde terugstuurt om hun werk in het kader van de jihad voor een tweede maal uit te voeren.'

Vrijwel alle teksten ademen de gewelddadige jihad, meent Basbous. Daarin kan getuige-deskundige Ruud Peters, hoogleraar islamologie aan de Universiteit van Amsterdam, zich niet vinden. Er zijn wel enkele documenten, waarin wordt opgeroepen tot de gewelddadige jihad. Maar die zijn uitsluitend gericht op situaties waarin de moslimgemeenschap geconfronteerd wordt met een concrete vijand. Peters: 'Dan hebben we het over jihad van de Afghanen tegen de Russen, of in Israël tegen de zionisten, de Russen in Tsjetsjenië. Niet over Nederland.'

Het materiaal dat Basbous beschouwt als een oproep een geheim leger te vormen en te strijden tegen het Westen, ziet Peters slechts als een aansporing om niet te assimileren. Op AEL-achtige teksten, waarin een fundamentalistische kijk op de islam wordt gepropageerd, is Peters regelmatig gestuit. Gewezen wordt op de plicht te bidden, bepaalde kleding te dragen, ritueel geslacht (halal) vlees te eten, slechts moslims te huwen, de eigen identiteit te bewaren, zich afzijdig te houden van de kafirs (niet-gelovigen). Dit fundamentalisme is nog geen terrorisme, aldus Peters.

Officier van Justitie Valente probeerde Peters enigszins te diskwalificeren. Hij had documenten gevonden op internet, waaruit hij opmaakte dat Peters de westerse opstelling jegens de Arabische wereld ten principale kritiseert. Zo was hij in juli 2002 betrokken bij een actie om de banden met Israëlische universiteiten te verbreken. Hij zou geen objectieve deskundige zijn.

De verdediging trachtte de geloofwaardigheid van Basbous te ondermijnen met de vraag: 'Vindt u de islam achterlijk?' Basbous verontwaardigd: 'Ik respecteer de islam.'

Het Openbaar Ministerie probeert de verdachten te laten veroordelen op een bijzonder wetsartikel: het samenspannen met de vijand (Taliban, Al Qa'ida) in een gewapend conflict. De verdachten hebben in de visie van het OM hulp verleend aan die vijand. Het proces duurt tot 22 mei.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden