Froome is besmet door het verleden

Als een klapwiekende eend reed Chris Froome op de eerste berg van de Tour de concurrentie naar huis. Sinds zijn triomf van dinsdag lijkt hij wel aangeschoten wild.

Een beveiliger van de Tour en een politieagent loodsen geletruidrager Chris Froome vrijdag, voor de start van de dertiende etappe, door de massa.Beeld Klaas Jan van der Weij

Tijdens de eerste rustdag in de Tour, begin deze week, werd in Pau een beeldentuin geopend. Beter gezegd: een veld van eer. Met ruim honderd identieke zuilen, allemaal geel natuurlijk, worden even zo vele helden uit de Ronde van Frankrijk in herinnering geroepen. Les géants du Tour heet het project - aan grote woorden nooit een gebrek in het Frans.

Op de zuilen staan namen van wielrenners die min of meer ongemoeid aan hun legendevorming hebben kunnen werken. Doping, voor zover het woord al bestond, was voor intern gebruik. Daarmee had de buitenwereld niets te maken.

Aanwezig was natuurlijk Bernard Hinault, een onvervalste Tourgigant. Ook Greg LeMond, Bernard Thevenet, Laurent Jalabert en Richard Virenque waren van de partij. Ieder op zijn manier ook een gigant, al wordt de dopingkwestie met het noemen van hun namen steeds nijpender.

De vraag is of Christopher Froome ooit zo'n zuil zal worden in dat park in Pau? Of wordt hij, net als Lance Armstrong, stiekem weggewerkt onder de zoden? Even onthouden wat Laurent Jalabert over hem heeft gezegd: 'Het gemak waarmee hij bergen opgaat, staat in schril contrast met de inspanningen die ik vorig jaar de renners in de top-3 zag verrichten.'

Demarrage

Jalabert doelde op de splijtende demarrage van Froome op 5 kilometer van finishplaats La Pierre-Saint-Martin, waarmee de concurrentie dinsdag te kijk werd gezet. De kopman van Sky besliste op de eerste de beste berg de Tour al in zijn voordeel, zo lijkt het. In vroeger tijden zou dat reden genoeg zijn voor legendevorming.

Maar de tijden zijn veranderd. De overmacht, die een man als Hinault eeuwige roem bezorgde, is Froome niet gegund. Bewondering heeft plaatsgemaakt voor achterdocht. De oorzaak daarvoor moet worden gezocht in een nog niet verwerkt verleden. Dat wil zeggen: niet het roemrijke verleden van die gele zuilen, maar het roemruchte verleden onder de graszoden.

Wielrennen is een moreel vraagstuk geworden. Onwaarschijnlijke prestaties zijn niet langer in figuurlijke zin onwaarschijnlijk. Ze zijn het letterlijk. Daags nadat Froome de Tour naar zijn hand had gezet, ruimde het Franse dagblad Libération de voorpagina voor hem leeg. Bij zijn foto stond de tekst 'Het gele gevaar'. Dat was niet spreekwoordelijk bedoeld. Hier werd gesuggereerd dat de droom van de Tour, de hang ook naar legendevorming, om zeep is geholpen.

Chris Froome in de gele trui na de dertiende etappe in de Tour de France.Beeld belga

Controverse

De krant haakte in op een controverse waarvan de oorsprong nota bene bij Sky zelf ligt. Een week geleden kwam de ploegleiding naar buiten met het bericht dat gegevens over de conditie van de renners waren gehackt. Dat klonk als diefstal van een groot geheim en was alarmerend genoeg om slapende honden wakker te maken.

Vervolgens circuleerde een filmpje waarop Froome is te zien tijdens een training. Hij fietst de Mont Ventoux op. Onderin verschijnen gegevens over hartslag, trapfrequentie en het vermogen dat hij daarmee bereikt. Die cijfers waren in zekere zin geruststellend.

Maar Froome is in zijn beklimming een halve minuut sneller boven dan de tijd die Armstrong er tijdens de Tour van 2000 over deed. Toen gingen de honden dus blaffen.

Onverwerkte verleden

Verwerking van het verleden heet in het Duits Bewältigung der Vergangenheit. Dat klinkt al een stuk serieuzer dan verwerking van het verleden, maar dat mag dan ook wel in een land dat nogal wat geschiedenis had om mee af te rekenen. Op sportief niveau is die Duitse vertaling goed van toepassing op het wielrennen. Lance Armstrong heeft het wielrennen belast met een erfenis die Verwerking met een hoofdletter vereist.

Het onverwerkte verleden zweeft dezer dagen alweer rond in dit deel van Frankrijk. Namens de liefdadigheid rijdt Lance Armstrong twee Tourritten voor het peloton uit, een initiatief om de strijd tegen leukemie te financieren. Dat wil zeggen: Armstrong beweert dat het voor de liefdadigheid is. Misschien was de liefdadigheid beter af geweest zonder hem. In elk geval geldt dat voor de Tour.

Lance Armstrong is in de perceptie van de Tour nog altijd de maat der dingen met de eeuwige achterdocht als voedingsbodem. Als Christopher Froome sneller dan Armstrong de top van de Ventoux bereikt, ligt dat vast niet aan de fiets, laat staan aan zoiets ongrijpbaars als vorm. Meer dan andere sporten is wielrennen wetenschap geworden, waarvan succes maakbaar is en daarmee verdacht.

Meer dan op enig andere ploeg drukt dat onverwerkt verleden op de ploeg van Sky. In 2010 maakten de Engelsen hun brutale entree in het peloton. Geld speelde geen rol, getuige de Jaguars waarmee het wagenpark van andere ploegen meteen werd gedegradeerd tot blik.

'Het streven is de beste van de wereld te worden.' Zo formuleerde Steven de Jongh, toen een van de ploegleiders, het nog tamelijk voorzichtig in de Volkskrant. Twee jaar later was het streven al een feit.

Achterdocht

Met Bradley Wiggins won de ploeg de Tour. De overmacht waarmee hij won riep boze vermoedens op. Wiggins moest spitsroeden lopen als klassementsleider. Elke persconferentie werd hij ter verantwoording geroepen, totdat Wiggins een keer heel hard 'fuck off' riep en in een open brief tamelijk overtuigend zijn prestatie in menselijk perspectief zette.

Chris Froome, zijn opvolger, is uit een ander hout gesneden. Hij is een hoffelijk maar moeilijk te peilen type. Zijn onwaarschijnlijke loopbaan, door hem zelf verwoord in de biografie The Climb, geeft alleen maar meer voeding aan de achterdocht. Al die jaren was Froome op de fiets een brekebeen. In 2011 wilde Sky zelfs van hem af.

Een jaar later hielp hij Wiggins in het zadel en in 2013 reed hij eigenhandig het Tourpeloton aan flarden, zodra het bergop ging. Zo zou het in 2014 misschien ook zijn gegaan als hij niet voor het gebergte onherstelbaar ten val was gekomen. Zo gaat het in elk geval nu weer. Klapwiekend rijdt Froome de rest aan flarden; als een kuiken dat op de vlucht is. De gele trui is een lelijk eendje geworden.

Geraint Thomas.Beeld ap

Nog een reden voor achterdocht: zijn belangrijkste ploeggenoot in de Pyreneeën was Geraint Thomas. Hem kenden we tot nu toe vooral van klassiekers in Vlaamse voorjaarskou. In de bergen kon hij zijn kopmannen tot op zekere hoogte van dienst zijn.

Donderdag ging Thomas mee tot de top van Plateau de Beille. 'Onwaarschijnlijk', noemde de Vlaamse krant Het Laatste Nieuws zijn prestatie een dag later. Dat was letterlijk bedoeld.

Zo is wantrouwen een tweede natuur geworden in de beleving van sport. De doelman die de bal door zijn handen laat glippen, is omgekocht. De wielrenner die het bovenmenselijke presteert, is als zodanig geprepareerd.

Op de Boulevard des Pyrenées in Pau heb je een mooi uitzicht op de beeldentuin. Daar staan ze, die mooie zuilen, prachtig in het gelid, als op een erebegraafplaats. Het is een uitzicht om weemoedig van te worden.

Chris Froome reageerde donderdag als een gebeten hond op de opmerking van Laurent Jalabert dat hij met verdacht gemak de bergen oprijdt. 'Ik vind het erg teleurstellend dat uitgerekend Jalabert zo'n opmerking durft te maken. Hij was een van de renners die ik destijds bewonderde. Later bleek pas hoe hij tot zijn prestaties in staat was.'

Verdient Chris Froome de bewondering van de aanstormende generatie? Dat is inderdaad de vraag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden